Trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu tốt và lạm phát tiếp tục cao hơn mức mục tiêu 2%, những thông điệp từ Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh tại Hội nghị Jackson Hole ngày 28/8, đã khiến kỳ vọng thị trường chuyển mạnh theo hướng Fed có thể nâng lãi suất tại cuộc họp giữa tháng 9. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng nhiều khả năng vẫn phụ thuộc đáng kể vào các số liệu việc làm và lạm phát được công bố trước cuộc họp.
Áp lực lạm phát đưa ổn định giá trở lại vị trí ưu tiên
Trong bài phát biểu tại Hội nghị Chính sách kinh tế Jackson Hole ngày 28/8, Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã một lần nữa nhấn mạnh mục tiêu lạm phát 2% là mục tiêu cố định của Fed và ổn định giá không thể tự đạt được nếu không có hành động chính sách phù hợp.
Trước đó, tại cuộc họp của Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) tháng 7/2026, lãi suất điều hành đã được giữ nguyên ở mức 3,50–3,75% - duy trì từ tháng 12/2025. Tuy nhiên, quyết định này không đạt được sự đồng thuận tuyệt đối. Ba thành viên FOMC bỏ phiếu ủng hộ nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, cho thấy quan điểm về sự cần thiết phải tiếp tục thắt chặt chính sách đã gia tăng trong nội bộ Fed.
Theo số liệu được Chủ tịch Fed dẫn tại Jackson Hole, chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát được Fed ưu tiên sử dụng – tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi mức tăng sáu tháng gần nhất quy đổi theo năm là khoảng 4,1%. Ông Warsh cho rằng mặc dù một vài số liệu gần đây tích cực hơn dự kiến, các dữ liệu này vẫn chưa đủ để khẳng định xu hướng lạm phát đã cải thiện đáng kể.
Dữ liệu CPI tháng 7 của Hoa Kỳ cũng cho thấy áp lực giá vẫn hiện hữu. CPI toàn phần tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước; CPI lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, tăng 2,5%.
Áp lực giá còn chịu ảnh hưởng từ giá năng lượng tăng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, cùng với tác động của thuế quan và chi phí nguyên vật liệu. Báo cáo Beige Book công bố ngày 2/9 của Fed cho biết chi phí đầu vào vẫn ở mức cao trong nhiều ngành sản xuất và xây dựng, đặc biệt đối với năng lượng, vận tải, kim loại và hóa dầu. Trong bối cảnh đó, kiểm soát lạm phát đang nổi lên là trọng tâm chính trong cân nhắc chính sách của Fed.
Một yếu tố quan trọng khác khiến Fed có thêm dư địa để tập trung kiểm soát lạm phát là nền kinh tế Mỹ vẫn thể hiện khả năng chống chịu tương đối tốt. Theo Chủ tịch Fed, hoạt động kinh tế nhìn chung đã mạnh lên. Đầu tư vào thiết bị và tài sản vô hình tăng khoảng 9% trong bốn quý gần nhất – mức cao nhất kể từ năm 2021 – trong đó hơn một nửa mức tăng đầu tư trong năm 2026 được ước tính liên quan đến quá trình phát triển hạ tầng AI. Lợi nhuận của các doanh nghiệp thuộc S&P 500 cũng tăng trên 20% so với một năm trước.
Chi tiêu thực của người tiêu dùng tiếp tục tăng hơn 2% trong bốn quý gần nhất, trong khi nhu cầu nội địa tư nhân cuối cùng tăng với tốc độ gần 3% từ đầu năm. Theo Chủ tịch Fed, các thị trường tín dụng hiện cũng chưa cho thấy dấu hiệu chịu sức ép đáng kể từ chính sách tiền tệ.
Thị trường lao động có dấu hiệu tăng trưởng chậm hơn nhưng chưa suy yếu đáng kể. Tỷ lệ thất nghiệp hiện ở mức 4,1%, vẫn thấp xét trên phương diện lịch sử, và thị trường lao động nhìn chung ổn định. Tuy nhiên, các số liệu gần đây cho thấy tốc độ tuyển dụng đang giảm. Báo cáo ADP công bố ngày 2/9 cho thấy khu vực tư nhân Mỹ chỉ tạo thêm khoảng 38.000 việc làm trong tháng 8, thấp hơn kỳ vọng của thị trường.
Diễn biến này khiến bài toán chính sách của Fed trở nên phức tạp hơn: lạm phát tạo áp lực nâng lãi suất, trong khi sự giảm tốc của thị trường lao động lại là yếu tố khiến Fed cần thận trọng khi tiếp tục thắt chặt.
Kỳ vọng thị trường thay đổi mạnh
Bài phát biểu của Chủ tịch Fed tại Jackson Hole được thị trường nhìn nhận là tín hiệu mang tính "diều hâu" hơn so với trước. Ông Warsh cho rằng Fed cần có đủ sự tin tưởng rằng lạm phát cơ bản đang quay về mục tiêu một cách rõ ràng và với tốc độ phù hợp; nếu chưa đạt được điều kiện đó, Fed vẫn còn việc phải làm về chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh đây là một nguyên tắc điều hành chứ chưa phải cam kết về một quyết định cụ thể tại cuộc họp tháng 9.
Sau phát biểu này, thị trường nhanh chóng điều chỉnh kỳ vọng. Xác suất Fed nâng lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong tháng 9 tăng từ khoảng 35% trước Hội nghị Jackson Hole lên trên 50%. Đến đầu tháng 9, thị trường định giá khả năng nâng lãi suất vào khoảng 60 – 65%, trong khi khả năng Fed tiếp tục giữ nguyên lãi suất chỉ khoảng 35 – 40%.
Đồng thời, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng và đồng USD được hỗ trợ sau các tín hiệu chính sách mới của Fed, phản ánh kỳ vọng mặt bằng lãi suất có thể duy trì ở mức cao hơn trong thời gian dài hơn.
Tuy nhiên, báo cáo Beige Book công bố ngày 2/9 cho thấy hoạt động kinh tế Mỹ tăng ở mức khiêm tốn, việc làm chỉ tăng nhẹ và giá cả tiếp tục tăng ở mức vừa phải. Trong số 12 khu vực của Fed, tốc độ tăng giá giảm tại ba khu vực, tăng tại một khu vực và hầu như không thay đổi tại tám khu vực còn lại. Đồng thời, mức độ nhạy cảm cao hơn của người tiêu dùng đối với giá cả đang hạn chế khả năng doanh nghiệp chuyển toàn bộ phần tăng chi phí đầu vào sang khách hàng.
Như vậy, chưa có một tín hiệu rõ ràng đủ để quyết định Fed nên nâng hay giữ nguyên lãi suất. Kinh tế tiếp tục tăng trưởng, thị trường lao động tương đối ổn định nhưng đang giảm tốc, trong khi áp lực lạm phát vẫn hiện hữu.
Xu hướng nghiêng về thắt chặt nhưng vẫn phụ thuộc dữ liệu
Cuộc họp tiếp theo của FOMC sẽ diễn ra trong hai ngày 15 - 16/9/2026. Do đó, một số dữ liệu kinh tế được công bố trong hai tuần đầu tháng 9 có thể đóng vai trò quan trọng đối với quyết định của Fed.
Trước hết là báo cáo việc làm tháng 8, dự kiến công bố ngày 4/9. Trong bối cảnh số liệu ADP cho thấy tuyển dụng khu vực tư nhân giảm tốc, báo cáo chính thức sẽ giúp Fed đánh giá rõ hơn liệu thị trường lao động vẫn duy trì trạng thái ổn định hay đang xuất hiện dấu hiệu suy yếu đáng kể.
Tiếp đó, CPI tháng 8 sẽ được công bố ngày 11/9, chỉ vài ngày trước cuộc họp FOMC. Đây có thể là một trong những dữ liệu có ảnh hưởng trực tiếp nhất tới quyết định tháng 9.
Nếu lạm phát tiếp tục ở mức cao trong khi thị trường lao động duy trì ổn định, khả năng Fed nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm sẽ được củng cố. Ngược lại, nếu thị trường lao động giảm tốc mạnh hoặc lạm phát cho thấy xu hướng hạ nhiệt rõ rệt hơn, Fed có thể lựa chọn tiếp tục giữ nguyên lãi suất để có thêm thời gian đánh giá.
Dù lựa chọn phương án nào tại cuộc họp tháng 9, các thông điệp gần đây cho thấy Fed nhiều khả năng tiếp tục duy trì lập trường thận trọng, với ưu tiên cao đối với việc đưa lạm phát bền vững trở lại mục tiêu 2%. Điều này cũng hàm ý mặt bằng lãi suất của Mỹ có thể tiếp tục ở mức tương đối cao trong thời gian tới, qua đó tác động tới lợi suất trái phiếu, diễn biến đồng USD và điều kiện tài chính toàn cầu.
MN (Nguồn: Fed, BLS, Reuters)