Năm 2014, tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, kinh tế toàn cầu phục hồi chậm, kinh tế trong nước còn nhiều khó khăn, nhưng với sự nỗ lực phấn đấu của toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, kinh tế nước ta đạt được đạt được kết quả tốt trên các lĩnh vực. Ngành Thông tin và Truyền thông đã nỗ lực thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý nhà nước, tiếp tục phát triển, có những đóng góp quan trọng cho nền kinh tế của đất nước.
Năm 2014, tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, kinh tế toàn cầu phục hồi chậm, kinh tế trong nước còn nhiều khó khăn, nhưng với sự nỗ lực phấn đấu của toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, kinh tế nước ta đạt được đạt được kết quả tốt trên các lĩnh vực. Ngành Thông tin và Truyền thông đã nỗ lực thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý nhà nước, tiếp tục phát triển, có những đóng góp quan trọng cho nền kinh tế của đất nước.
Với các lĩnh vực chủ chốt: công nghệ, dịch vụ, thông tin tuyên truyền, . . . hoạt động CNTT - Truyền thông trong năm qua đã phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt là:
Một là, an toàn, an ninh thông tin đang đối mặt với các vụ tấn công ngày càng phức tạp cả về quy mô lẫn mức độ ảnh hưởng (nhiều trang thông tin điện tử của cơ quan nhà nước và doanh nghiệp bị tin tặc nước ngoài tấn công bằng nhiều hình thức khác nhau), trong khi đó, việc đảm bảo an toàn, an ninh cho các Trang/cổng thông tin điện tử chưa được các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức quan tâm đúng mức.
Hai là, một số tờ báo, trang thông tin điện tử hoạt động không đúng tôn chỉ, mục đích, sai phạm trong đưa tin, quảng cáo: giật gân, câu khách, chưa được kiểm chứng, không tuân thủ quy trình đưa tin, vi phạm luật báo chí, vi phạm luật quảng cáo, . . . gây bức xúc trong dư luận, đã bị xử phạt, thậm chí tước giấy phép hoạt động, thu hồi ấn phẩm sai phạm.
Ba là, các thế lực thù địch vẫn tăng cường lợi dụng môi trường internet để tuyên truyền, chống phá Đảng và Nhà nước; kích động, xúi giục nhân dân thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Bốn là, tin nhắn rác, tin nhắn lừa đảo gia tăng, công tác quản lý các đầu số thông tin di động yếu kém, các nhà mạng .
Năm là, nguồn lực đầu tư cho các chương trình, dự án, nhất là cho hoạt động an toàn thông tin và thông tin cơ sở còn thiếu.
Nguyên nhân dẫn đến tồn tại, khó khăn trên là:
Thứ nhất, hệ thống cơ chế, chính sách và văn bản quy phạm pháp luật để quản lý đôi khi chưa theo kịp thực tiễn phát triển, còn thiếu do các lĩnh vực viễn thông, CNTT, thông tin điện tử có tốc độ phát triển rất nhanh.
Thứ hai, một số đơn vị thuộc Bộ và các cơ quan, tổ chức trong ngành TTTT còn chưa thật sự tích cực trong việc tham gia xây dựng, góp ý các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ.
Thứ ba, môi trường internet với nhiều trang thông tin điện tử, trang mạng xã hội, blog cá nhân có máy chủ đặt tại nước ngoài nên khó kiểm soát.
Thứ tư, do nhận thức chưa đúng, theo đuôi cơ chế thị trường, một số cơ quan báo chí chạy theo lợi nhuận, không thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích của báo. Sự cạnh tranh về tốc độ đưa tin giữa các trang thông tin điện tử tạo sức ép khiến các trang tin nhiều khi vì để đưa tin nhanh mà thiếu đi sự kiểm chứng. Một số nhà xuất bản không thực hiện đúng các quy định về hoạt động liên kết, khoán trắng cho đối tác liên kết do đó để xảy ra nhiều sai phạm.
Thứ năm, cùng với sự phát triển của CNTT, số lượng các tin tặc gia tăng không chỉ trong nước mà cả ở nước ngoài và tăng cường phá hoại các trang thông tin điện tử của Việt Nam với nhiều mục đích. Các hành vi vi phạm trong lĩnh vực TTTT ngày càng tinh vi, thiết bị kỹ thuật ngày càng hiện đại.
Thứ sáu, số lượng thuê bao và các dịch vụ nội dung, ứng dụng trên mạng viễn thông ở Việt Nam phát triển rất nhanh. Bên cạnh những mặt tích cực, tình trạng lợi dụng phương tiện truyền thông để quảng cáo, lừa đảo, cung cấp nội dung không lành mạnh còn nhiều.
Thực hiện phương châm: "Phát triển rộng, sâu, chất lượng, tôn trọng quyền lợi người tiêu dùng, hội nhập quốc tế", hoạt động của ngành CNTT - Truyền thông năm 2015 sẽ tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng yếu sau:
- Đẩy mạnh công tác đảm bảo an toàn thông tin, hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương ứng phó kịp thời trước các nguy cơ tấn công từ bên ngoài qua mạng internet, bảo đảm chủ quyền quốc gia về không gian mạng.
- Tập trung chỉ đạo thực hiện các đề án trọng điểm (10 đề án tiêu biểu): (1)Số hóa truyền dẫn, phát sóng truyền hình số mặt đất đến năm 2020; (2) Quy hoạch phát triển viễn thông quốc gia đến năm 2020; (3) Quy định về đấu giá, chuyển nhượng quyền sử dụng kho số viễn thông, tên miền internet; (4) Đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về CNTT-TT; (5) Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực an toàn, an ninh thông tin đến năm 2020; (6) Quy hoạch phát triển an toàn thông tin số quốc gia đến năm 2020; (7) Quy hoạch mạng lưới đại diện của các cơ quan thông tấn, báo chí Việt Nam ở nước ngoài đến năm 2020; (8) Quy hoạch phát triển dịch vụ phát thanh, truyền hình Việt Nam đến năm 2020; (9) Quy hoạch phát triển hệ thống TTTT các vùng biên giới biển, vùng biển, đảo Việt Nam đến năm 2020; (10) Quy hoạch phát triển xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030;
- Tăng cường chỉ đạo thực hiện công tác quản lý nhà nước về báo chí, phát thanh, truyền hình, thông tin điện tử, thông tin cơ sở, thông tin đối ngoại. Chỉ đạo các cơ quan báo chí tập trung tuyên truyền Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII.
- Tổ chức và triển khai hiệu quả các chương trình, hoạt động hợp tác quốc tế lớn. Tăng cường và mở rộng các mối quan hệ hợp tác song phương, đa phương. Thực hiện tốt công tác nghiên cứu, xây dựng phương án đàm phán các hiệp định trọng điểm mà Việt Nam tham gia.
- Về công nghệ thông tin, hoàn thiện và trình Quốc hội xem xét, thông qua dự thảo Luật An toàn thông tin; triển khai xây dựng các văn bản hướng dẫn Luật. Đẩy mạnh triển khai Đề án "Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực an toàn an ninh thông tin đến năm 2020"; đề án phát triển hệ thống thông tin quản lý văn bản tích hợp trong toàn quốc cho các cơ quan chính phủ; thực hiện đo kiểm, kiểm thử các giải pháp CNTT phục vụ phát triển chính phủ điện tử theo yêu cầu.
- Xây dựng, hoàn thiện hành lang pháp lý về chữ ký số và xác thực điện tử và nâng cao chất lượng dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng. Nghiên cứu xây dựng văn bản quy phạm pháp luật về sử dụng chữ ký số trong quy trình hành chính thay cho chữ ký tay và con dấu; xây dựng cơ chế xác thực điện tử hỗ trợ công tác cải cách hành chính. Tổ chức đánh giá về hiện trạng triển khai các ứng dụng chữ ký số tại một số địa phương trọng điểm. Khảo sát yêu cầu, hoạt động của các CA công cộng và chuyên dùng phục vụ cho công tác quản lý nhà nước về chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký số.
- Đẩy nhanh công tác xây dựng các chính sách, văn bản quản lý và phát triển thị trường viễn thông bền vững, quản lý dịch vụ trên mạng internet di động (OTT); hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý thuê bao di động trả trước, đầu số tin nhắn, quy hoạch và quản lý kho số viễn thông. Tiếp tục triển khai Chỉ thị số 75/CT-BTTTT về tăng cường quản lý và phát triển dịch vụ viễn thông quốc tế. Chỉ đạo các nhà mạng viễn thông tiếp tục có các giải pháp thông tin, tuyên truyền về việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo và giữ gìn an ninh trật tự trong nước; đảm bảo mạng lưới viễn thông hoạt động ổn định; ngầm hóa các mạng cáp và sử dụng chung cơ sở hạ tầng. Thực hiện tốt công tác quản lý, đảm bảo an toàn, an ninh hệ thống internet và tên miền, đặc biệt là các tên miền có liên quan đến chủ quyền biển, đảo của Việt Nam. Tiếp tục thúc đẩy phát triển IPv6. Đẩy mạnh việc phối hợp với các bộ, ngành có liên quan tăng cường các hoạt động thanh tra, kiểm tra về phát tán tin nhắn rác, tin nhắn lừa đảo và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
- Triển khai tốt công tác của Ủy ban Tần số vô tuyến điện quốc gia. Tập trung triển khai Đề án số hoá truyền dẫn, phát sóng truyền hình mặt đất đến năm 2020. Tiếp tục thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế về phối hợp tần số khu vực biên giới, phối hợp quỹ đạo vệ tinh, hợp tác song phương và đa phương. Tham dự Hội nghị thông tin vô tuyến thế giới WRC-2015.
- Tập trung thông tin, tuyên truyền về Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII; công tác bảo vệ chủ quyền biển, đảo; ... Tiếp tục thông tin, tuyên truyền làm cho các cấp, các ngành, các địa phương và toàn xã hội nhận thức sâu sắc về tình hình thế giới, trong nước, những thuận lợi, khó khăn trong quá trình bảo vệ Tổ quốc, đảm bảo an ninh - quốc phòng, phát triển kinh tế - xã hội; đấu tranh chống lại các thông tin xuyên tạc, chống phá từ các thế lực thù địch, tạo được sự đồng thuận trong toàn xã hội.
- Tăng cường phổ biến Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí. Chấn chỉnh hoạt động của các cơ quan báo chí, trang thông tin điện tử xa rời tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, thông tin thiếu chính xác, phản cảm. Đẩy mạnh công tác quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ thông tin trên internet; tập trung kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi sai phạm trong hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến, nội dung thông tin trên di động, thông tin xuyên biên giới.
4. Thay lời kết
Trên đây là một số nội dung trọng yếu trong nhiều nhiệm vụ năm 2015 của ngành CNTT- Truyền thông với mục tiêu: duy trì tốc độ phát triển, nâng cao chất lượng và uy tín để đi lên, hội nhập quốc tế, phục vụ xã hội, góp phần phát triển và bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ biển đảo quốc gia, giữ vững kỷ cương phép nước trong hoạt động quản lý. Từ những thành tựu vượt bậc - số hóa và tăng tốc phi thường của lĩnh vực CNTT - TT Việt Nam trong thời gian qua, hy vọng rằng trong năm 2015, CNTT - Truyền thông Việt Nam sẽ có thêm nhiều thành công mới
(Cnth theo Tạp chí thnh)