Thí điểm xây dựng nông thôn mới tại 11 xã trên toàn quốc theo chỉ đạo của Ban chấp hành Trung ương Đảng được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong chỉ đạo điều hành năm 2010. NHNN đã tích cực triển khai và đạt được một số kết quả đáng khả quan, cụ thể sau:
Tại Trung ương, NHNN đã thành lập Tổ công tác chương trình xây dựng nông thôn mới ngành Ngân hàng để giúp Phó Thống đốc Nguyễn Đồng Tiến – Thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương về thí điểm xây dựng nông thôn mới, xây dựng và triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới của ngành Ngân hàng. Tổ công tác do đồng chí Vụ trưởng Vụ Tín dụng, NHNN làm tổ trưởng với sự tham gia của đại diện lãnh đạo Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Chính sách – xã hội và Quỹ tín dụng nhân dân trung ương.
Đồng chí Nguyễn Đồng Tiến - Phó Thống đốc NHNN đã trực tiếp làm việc và triển khai xây dựng nông thôn mới tại 2 xã thí điểm là xã Hải Đường, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định và xã Thụy Hương, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Ngoài ra, trong tháng 5/2010, tổ công tác của ngành Ngân hàng đã phối hợp với Ban Chỉ đạo Trung ương tiến hành khảo sát thực trạng, nhu cầu vay vốn tại xã Tân Thịnh, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang. Qua các đợt khảo sát này, NHNN đã nắm bắt và có được đánh giá tổng thể về khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng, nhu cầu vay vốn và những khó khăn vướng mắc trong hoạt động tín dụng để có giải pháp giải quyết các vướng mắc thực tế hiện nay và xây dựng kế hoạch triển khai, mở rộng hoạt động tín dụng có hiệu quả tại địa bàn 11 xã thí điểm trên toàn quốc.
NHNN cũng đã ban hành văn bản số 2931/NHNN-TD ngày 20/4/2010 chỉ đạo NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố ở các địa phương có xã thí điểm làm đầu mối phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, Ngân hàng Chính sách xã hội, Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn nắm bắt tình hình và phối hợp triển khai công tác xây dựng nông thôn mới tại các xã thí điểm.
Ngoài ra, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Chính sách Xã hội và Quỹ tín dụng nhân dân cũng chỉ đạo các chi nhánh tại địa phương có xã thí điểm trong việc đáp ứng vốn cho xây dựng nông thôn mới của các đối tuợng khách hàng trên cơ sở khả năng nguồn vốn và địa bàn hoạt động của chi nhánh mình.
Với việc triển khai tích cực của NHNN, thời gian qua, vốn tín dụng đã đóng góp cho sự phát triển kinh tế xã hội của các tỉnh, thành phố nói chung và của các xã thí điểm nói riêng, tạo thêm nhiều việc làm cho người dân, phát triển sản xuất kinh doanh, góp phần tăng thu nhập, giảm tỷ lệ hộ nghèo của địa phương…
Ngoài sự tham gia tích cực của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam và Ngân hàng Chính sách xã hội, một số tổ chức tín dụng (TCTD) khác như Ngân hàng Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long, các Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở cũng đã tích cực đầu tư vốn trên địa bàn các xã thí điểm, đáp ứng một phần nhu cầu vốn cho chương trình xây dựng nông thôn mới tại các địa phương.
Tính đến ngày 31/5/2010, dư nợ cho vay trên địa bàn 11 xã thí điểm là 380,4 tỷ đồng (tăng 12,6% so với thời điểm 31/12/2009) với 17.998 hộ dân và 14 doanh nghiệp đang còn dự nợ. Trong đó cho vay trung, dài hạn chiếm 46%, cho vay ngắn hạn chiếm 54%.
Trong đó, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn dẫn đầu về doanh số cho vay trên địa bàn 11 xã thí điểm, tính đến ngày 31/5/2010, dư nợ cho vay của ngân hàng tại các địa phương này là 208 tỷ đồng (chiếm tỷ trọng 54,7% trong tổng dư nợ cho vay trên địa bàn 11 xã), tiếp theo là Ngân hàng Chính sách Xã hội với dư nợ cho vay đến 31/5/2010 đạt 110,7 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 29,1%. Dư nợ cho vay của các Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở đạt 26,7 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 7%.
Tuy nhiên, tại các địa phương khảo sát vốn tín dụng ngân hàng đầu tư còn bị hạn chế bởi thiếu các dự án, phương án đầu tư sản xuất kinh doanh, chưa có sự phối hợp một cách đồng bộ giữa người dân, các cơ quan quản lý và TCTD nhằm phát huy tối đa hiệu quả sử dụng vốn tín dụng trong công tác xây dựng nông thôn mới tại các xã thí điểm.
Để nhân rộng mô hình nông thôn mới trên toàn quốc, thời gian tới, ngành Ngân hàng sẽ thường xuyên phối hợp với Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới và các bộ, ngành có liên quan cập nhật thông tin về tiến độ thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại 11 xã thí điểm, đồng thời nắm bắt và kịp thời xử lý các khó khăn vướng mắc trong quan hệ vay vốn giữa các TCTD với khách hàng vay vốn trên địa bàn.
NHNN sẽ chỉ đạo các TCTD cho vay trên địa bàn xã thí điểm công khai các thủ tục cho vay đối với khách hàng một cách rõ ràng, minh bạch và thủ tục đơn giản, đồng thời chủ động và ưu tiên về nguồn vốn để tạo điều kiện cho khách hàng dễ dàng tiếp cận nguồn vốn vay của tổ chức tín dụng, thực hiện tư vấn cho khách hàng trong việc sử dụng vốn vay để bảo đảm hiệu quả và an toàn cho cả khách hàng và ngân hàng.
Quỹ tín dụng nhân dân trung ương chỉ đạo các chi nhánh trên cơ sở khả năng nguồn vốn và địa bàn hoạt động của mình có thể cho vay trực tiếp đối với những xã thí điểm không có QTDND hoặc tạo điều kiện thuận lợi hỗ trợ vốn cho QTDND cơ sở thuộc xã thí điểm để cho vay thành viên phát triển kinh tế nông thôn. Các xã thí điểm đủ điều kiện thành lập QTDND thì NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố xem xét, tạo điều kiện để thành lập.
Ngân hàng Chính sách Xã hội tập trung nguồn vốn cho vay đối với các hộ nghèo, hộ cận nghèo tại các xã thí điểm để họ dễ dàng tiếp cận với nguồn vốn tín dụng ưu đãi của Nhà nước.
Các tổ chức chính trị - xã hội phối hợp với chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam trên địa bàn tổ chức tập huấn cho hội đoàn thể cấp xã, tổ trưởng tổ tiết kiệm và vay vốn nắm vững nghiệp vụ tín dụng. Trong trường hợp các TCTD gặp khó khăn về nguồn vốn để mở rộng cho vay nhằm phát triển kinh tế tại các địa phương, NHNN sẽ xem xét đáp ứng nhu cầu vốn cho các ngân hàng thông qua các công cụ chính sách tiền tệ cụ thể trong từng thời kỳ.
Ngành Ngân hàng sẽ phối hợp với các bộ, ngành, các cấp ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị xã hội để đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của nhân dân trong việc tiếp cận các sản phẩm dịch vụ của ngân hàng, đặc biệt là tiếp cận nguồn vốn tín dụng để đầu tư sản xuất kinh doanh nhằm phát triển kinh tế xã hội của từng địa phương, thông qua các tổ vay vốn, các tổ chức Hội nông dân, Hội Phụ nữ để tuyên truyền các chính sách tín dụng ngân hàng, tạo điều kiện để đầu tư tín dụng cho các dự án, phương án sản xuất kinh doanh khả thi, có hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân trên địa bàn các xã thí điểm.
NH