Chính phủ vừa ban hành Nghị định 314/2026/NĐ-CP ngày 08/8/2026 quy định hoạt động của sàn dữ liệu (Nghị định 314), trong đó nêu rõ một trong những nguyên tắc là: “Bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu thuộc phạm vi bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật trong quá trình giao dịch, lưu trữ trên sàn dữ liệu; Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia giao dịch trên sàn dữ liệu”. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 25/9/2026.
Về phạm vi điều chỉnh, Nghị định 314 quy định hoạt động của sàn dữ liệu gồm: hoạt động của tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu; hoạt động thử nghiệm dữ liệu trên sàn dữ liệu; điều kiện tham gia giao dịch; điều kiện đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được giao dịch trên sàn dữ liệu; hỗ trợ định giá dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu; quy trình giao dịch trên sàn dữ liệu; quản lý rủi ro, hỗ trợ xử lý vấn đề phát sinh trong giao dịch và hỗ trợ giải quyết tranh chấp; trách nhiệm của Bên bán, Bên mua và tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian dữ liệu trên sàn dữ liệu.
Về nguyên tắc hoạt động của sàn dữ liệu, theo Điều 4 của Nghị định:
Tôn trọng quyền sở hữu, quyền khai thác, quyền sử dụng và các quyền hợp pháp khác đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu trong hoạt động trên sàn dữ liệu; quyền tự do giao dịch, trao đổi, cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu, đầu tư, kinh doanh và cung cấp sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu của tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.
Bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch trong việc niêm yết, giao dịch, hỗ trợ định giá dữ liệu, sản phẩm về dữ liệu và cung cấp dịch vụ về dữ liệu trên sàn dữ liệu.
Bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu thuộc phạm vi bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật trong quá trình giao dịch, lưu trữ trên sàn dữ liệu.
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia giao dịch trên sàn dữ liệu.
Bảo đảm tính chính xác, hợp lệ, toàn vẹn, đầy đủ, cập nhật kịp thời, thống nhất và có thể truy xuất nguồn gốc của dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được giao dịch trên sàn dữ liệu.
Tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nghiêm cấm việc lợi dụng sàn dữ liệu để thực hiện hành vi mua, bán dữ liệu cá nhân hoặc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật. Dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu có nguồn gốc từ dữ liệu cá nhân chỉ được giao dịch trên sàn dữ liệu khi đáp ứng điều kiện về khử nhận dạng và các yêu cầu khác theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Tuân thủ quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ, an ninh mạng và các quy định của pháp luật khác có liên quan.
Điều kiện tham gia giao dịch trên sàn dữ liệu
Cụ thể, điều kiện tham gia giao dịch trên sàn dữ liệu của các tổ chức, cá nhân được quy định tại tại Điều 16 của Nghị định như sau:
Tổ chức là pháp nhân Việt Nam được thành lập và hoạt động hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam; không đang trong quá trình chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi, giải thể, phá sản theo quy định của pháp luật.
Tổ chức là pháp nhân nước ngoài phải được thành lập hợp pháp theo quy định của pháp luật nơi pháp nhân đó đặt trụ sở; đáp ứng các điều kiện tham gia giao dịch theo quy định của pháp luật dân sự và các quy định khác có liên quan; có hiện diện thương mại, chi nhánh, văn phòng đại diện tại Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên
Cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của pháp luật.
Tổ chức cung cấp sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu thuộc danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật.
Điều kiện đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được giao dịch trên sàn dữ liệu
Nghị định nêu rõ dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được giao dịch trên sàn dữ liệu phải bảo đảm các nội dung sau:
1. Về tính hợp pháp và thông tin công bố
a) Có nguồn gốc hợp pháp và được chứng minh bằng các hồ sơ, tài liệu hợp lệ về việc thu thập, tạo lập hoặc nhận chuyển giao quyền khai thác, sử dụng dữ liệu; đối tượng, nội dung, phương pháp và quy trình tạo ra dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu phải bảo đảm tính minh bạch, tuân thủ quy định của pháp luật và đã được tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu kiểm tra, đánh giá.
Việc cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu không bao gồm các nội dung thuộc bí mật kinh doanh hoặc các thông tin khác thuộc phạm vi bảo vệ theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu có trách nhiệm kiểm tra, đánh giá sự phù hợp của hồ sơ, tài liệu theo quy định của Nghị định này
b) Có các điều kiện, yêu cầu hoặc hạn chế (nếu có) trong việc lưu thông, lưu hành và sử dụng dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu đã được Bên bán xác định và công bố rõ ràng trong hồ sơ dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu.
2. Không thuộc trường hợp dữ liệu không được phép giao dịch theo quy định của pháp luật về dữ liệu.
3. Tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu sau đây:
a) Có định dạng phù hợp, thông dụng, bảo đảm khả năng đọc, khai thác và xử lý bằng máy.
b)Trường hợp được cung cấp thông qua giao diện lập trình ứng dụng, phải có tài liệu hướng dẫn kết nối, mô tả cấu trúc dữ liệu, phương thức xác thực, phân quyền truy cập và giới hạn khai thác.
c) Bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng trên hệ thống của sàn dữ liệu.
d) Bảo đảm an toàn, bảo mật trong quá trình kết nối, truyền, nhận, lưu trữ và khai thác dữ liệu.
đ) Bên bán phải công bố trong hồ sơ niêm yết thông tin về chất lượng, mức độ chính xác, đầy đủ, cập nhật và các hạn chế của dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu
Tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu căn cứ các yêu cầu tối thiểu trên để ban hành, công khai yêu cầu kỹ thuật cụ thể phù hợp với đặc điểm hoạt động của sàn dữ liệu.
Đăng ký tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu và tài khoản thanh toán trên sàn dữ liệu
Bên cạnh đó, tại Điều 18 Nghị định quy định về đăng ký tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu và tài khoản thanh toán trên sàn dữ liệu, cụ thể như sau:
1. Quy trình đăng ký tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu được tích hợp với các hệ thống định danh cá nhân, định danh tổ chức theo pháp luật về định danh và xác thực điện tử và các quy định của pháp luật có liên quan như sau:
a) Đối với công dân Việt Nam: Đăng ký tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu thông qua tài khoản định danh điện tử mức độ 02 tại ứng dụng định danh Quốc gia (VNelD) hoặc các phương thức khác được cung cấp trên sàn dữ liệu;
b) Đối với tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam: Đăng ký tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu thông qua tài khoản định danh điện tử mức độ 02 tại ứng dụng định danh Quốc gia (VNelD) hoặc các phương thức khác được cung cấp trên sàn dữ liệu.
c) Đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài: Đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài có tài khoản định danh điện tử mức độ 02 tại ứng dụng định danh Quốc gia (VNelD) thì áp dụng quy trình như đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam quy định tại điểm a và điểm b khoản này.
Trường hợp không có tài khoản định danh điện tử thì thực hiện quy trình xác minh bằng phương thức gửi đề nghị mở tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu theo mẫu ĐK01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này. Hồ sơ, tài liệu pháp lý phải được chứng nhận hoặc hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc theo nguyên tắc có đi có lại. Tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu thực hiện việc kiểm tra, xác minh và cấp tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu theo quy trình được quy định tại Quy chế hoạt động của sàn dữ liệu.
d) Sàn dữ liệu có thể áp dụng các phương thức xác thực thông qua hệ thống định danh điện tử, nền tảng xác thực số hoặc dịch vụ xác thực điện tử của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ở nước ngoài hoặc các hệ thống xác thực điện tử được công nhận, liên thông theo điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam là thành viên, bảo đảm xác thực chính xác chủ thể tham gia giao dịch.
2. Khi đăng ký tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu, các bên tham gia phải cung cấp đầy đủ thông tin có liên quan và chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của những thông tin trên.
3. Bên tham gia phải mở tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán hoặc sử dụng ví điện tử tại tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán trong danh mục do tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu công bố công khai trên trang thông tin điện tử của sàn dữ liệu để thực hiện giao dịch.
4. Mọi giao dịch dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu trên sàn dữ liệu phải được thực hiện thông qua tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu và tài khoản thanh toán đã đăng ký trên sàn dữ liệu.
5. Dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được hình thành từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành chỉ được giao dịch trên sàn dữ liệu khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:
a) Thuộc phạm vi dữ liệu được phép chia sẻ, khai thác, sử dụng theo quy định của pháp luật.
b) Được cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu, cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu hoặc chủ thể có thẩm quyền cho phép khai thác, sử dụng, cung cấp trên sàn dữ liệu, trừ trường hợp dữ liệu mở đã được công bố theo quy định của pháp luật.
c) Không làm lộ, lọt bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân, dữ liệu hạn chế tiếp cận hoặc dữ liệu không được phép chia sẻ theo quy định của pháp luật.
d) Bảo đảm đúng mục đích, phạm vi, phương thức, điều kiện khai thác, sử dụng dữ liệu đã được cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cho phép.
đ) Có hồ sơ, tài liệu chứng minh quyền cung cấp, quyền khai thác, sử dụng, quyền giao dịch dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu theo quy định của pháp luật.
PL