Ngày 15/5/2014 tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Bộ No&PT nông thôn), Báo Nhân Dân đã phối hợp tổ chức Hội thảo với chủ đề “Giải pháp phát triển mô hình sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao”.
Hội thảo “Giải pháp phát triển mô hình sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao”
Đồng chủ trì Hội thảo là Đ/c Đ/c Nguyễn Văn Bình – Thống đốc NHNN, Đ/c Cao Đức Phát – Bộ trưởng Bộ No&PT nông thôn và Đồng chí Thuận Hữu – Tổng biên tập báo Nhân dân. Tham Gia Hội thảo có các Đ/c lãnh đạo đại diện Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, các Bộ, ngành, các nhà khoa học, các doanh nghiệp, cơ quan nghiên cứu về lĩnh vực nông nghiệp, tài chính, ngân hàng…
Đ/c Thuận Hữu - Tổng biên tập báo Nhân dân khai mạc Hội thảo
Khai mạc Hội thảo, Đ/c Thuận Hữu - Tổng biên tập báo Nhân dân cho rằng nông nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn đổi mới, phát triển theo chiều sâu với quy mô lớn hơn để hội nhập kinh tế quốc tế. Điều đó đặt ra yêu cầu về ứng dụng công nghệ cao, nhằm nâng cao hiệu quả, khả năng cạnh tranh, chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu ngày một đa dạng của người tiêu dùng, đặc biệt đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn hàng hóa xuất khẩu. Để phát huy được hiệu quả tối đa ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp, Việt Nam cần phải lựa chọn những giải pháp chính sách và lộ trình cụ thể.
Xuất phát từ thực tế, Hội thảo sẽ tập trung thảo luận, đưa ra các nhận định, đánh giá và kiến nghị, giải pháp về các vấn đề như mô hình sản xuất hàng hóa lớn, năng suất cao; mô hình liên kết sản xuất với tiêu dùng, nuôi trồng với chế biến, xúc tiến thương mại quốc tế...; ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp và các chính sách tín dụng hỗ trợ; kinh nghiệm hiệu quả vốn vay cho khu vực nông nghiệp nông thôn; mở rộng các điều kiện cho vay nông nghiệp...
Trên cơ sở đó, đưa ra những đóng góp thiết thực cho việc hoạch định chính sách phù hợp, giúp nền nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững và hiệu quả, đặc biệt là những chính sách về tín dụng mà NHNN đang phối hợp với các bộ, ngành tích cực triển khai.
Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình phát biểu tại Hội thảo
Phát biểu tại Hội thảo, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh phát triển nông nghiệp, nâng cao đời sống nông dân và xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Trong gần 30 năm đổi mới, nền nông nghiệp của chúng ta đã có những bước phát triển mạnh mẽ và đạt được những kết quả to lớn. Đời sống của đại bộ phận nông dân được nâng cao, bộ mặt của nông thôn Việt Nam đã từng bước đổi mới theo hướng ngày càng văn minh, hiện đại. Đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng và suy thoái kinh tế toàn cầu từ năm 2008 đến nay, nông nghiệp đã thực sự trở thành trụ đỡ cho nền kinh tế trước những tác động tiêu cực của kinh tế thế giới.
Thực tiễn sản xuất nông nghiệp trong thời gian qua đã xuất hiện một số mô hình sản xuất theo hướng sản xuất quy mô lớn, tăng cường tính liên kết và ứng dụng công nghệ cao tại một số địa phương như Tp. Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, Nghệ An, Lâm Đồng, Hậu Giang, Thái Nguyên, ..., và bước đầu đã được thực tế kiểm nghiệm có hiệu quả. Tuy nhiên, để thúc đẩy mô hình sản xuất này phát triển hiệu quả hơn, cần có định hướng phát triển phù hợp và các chính sách, giải pháp hỗ trợ đồng bộ.
Thực hiện Nghị quyết của Chính phủ và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, hiện nay NHNN đang chủ trì phối hợp với Bộ No&PT nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai xây dựng chương trình thí điểm cho vay đối với các mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao và phục vụ xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp với nhiều chính sách đặc thù để hỗ trợ các mô hình này phát triển. Chương trình tín dụng thí điểm nhằm góp phần tạo bước đột phá trong sản xuất nông nghiệp, từng bước đưa nền nông nghiệp nước ta tiến lên sản xuất lớn, hiệu quả và phát triển bền vững.
Hội thảo này được tổ chức sẽ là dịp để các chuyên gia, các nhà khoa học, các doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhìn nhận, đánh giá một cách tổng quan về tình hình phát triển mô hình sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao hiện nay, từ đó đề xuất các giải pháp để phát triển có hiệu quả mô hình sản xuất này trong thời gian tới.
Bộ trưởng Cao Đức Phát nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển mô hình sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao
Bộ trưởng Bộ No&PT nông thôn Cao Đức Phát khẳng định, sau 30 năm đổi mới, nông nghiệp Việt nam đã có bước phát triển mạnh mẽ. Hiện nay, nền nông nghiệp Việt Nam đã áp dụng nhiều thành tựu khoa học tiên tiến, công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa xuất khẩu, hội nhập mạnh với thị trường quốc tế, đồng thời đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước ngày càng đa dạng hơn và chất lượng cao hơn.
Tuy nhiên, nông nghiệp Việt Nam vẫn còn có những tồn tại, còn có địa phương vẫn còn sản xuất theo lối cũ, phát triển hàng hóa không đồng đều giữa các vùng, phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết, khí hậu, chịu ảnh hưởng của dịch bệnh, chất lượng sản phẩm thấp, giá trị không cao nên thu nhập của người sản xuất thấp, hiệu quả không cao…. Đồng thời, ngành nông nghiệp gặp nhiều khó khăn trong việc phát triển sản xuất quy mô lớn, áp dụng thành tựu khoa học kỹ thuật và công nghệ cao.
Do vậy, để phát triển mạnh mẽ thì phải tiến hành tái cơ cấu nông nghiệp, đồng thời ngành nông nghiệp cần có sự đổi mới cả về nhận thức, cơ chế chính sách, giải pháp kỹ thuật phục vụ nông nghiệp, nông thôn. Ngoài ra, cần có sự hỗ trợ phối hợp của các Bộ, ngành liên quan về chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp nông thôn…
Việc NHNN, Bộ No&PT nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai xây dựng chương trình thí điểm cho vay đối với các mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao và phục vụ xuất khẩu đối với các sản phẩm nông nghiệp với nhiều chính sách đặc thù sẽ hỗ trợ cho các doanh nghiệp tiên phong trong sứ mệnh này, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp và nông dân thấy được lợi ích thiết thực khi tham gia vào các mô hình này.
Đ/c Nguyễn Viết Mạnh - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) giới thiệu chương trình thí điểm cho vay
Trình bày khái quát về chương trình thí điểm cho vay mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao và phục vụ xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp, Đ/c Nguyễn Viết Mạnh - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết, chương trình thí điểm cho vay hỗ trợ của ngành Ngân hàng trong mô hình liên kết này hướng vào 2 nội dung: Một là, giảm chi phí đầu vào cho sản phẩm sản xuất liên kết, thông qua việc cho vay lãi suất phù hợp (thấp hơn lãi suất thị trường); Hai là, tháo gỡ vướng mắc về tài sản bảo đảm theo hướng sẽ cho vay tín chấp, nếu nông dân và doanh nghiệp ký kết hợp đồng liên kết có cơ sở pháp lý và ngân hàng kiểm soát được dòng tiền tham gia vào quá trình liên kết. Chương trình này có một số đặc điểm: (i) Cho vay trực tiếp đối với doanh nghiệp để hỗ trợ các hộ nông dân, chẳng hạn cho vay doanh nghiệp để mua giống, vật tư nông nghiệp để tạm ứng cho nông đân để sản xuất; (ii) Việc cho vay tập trung vào liên kết theo hợp đồng giữa doanh nghiệp với nông dân từ đó kiểm soát chặt chẽ dòng tiền trong chuỗi liên kết. Đây cũng là cơ sở để các ngân hàng xem xét cho vay tín chấp đối với doanh nghiệp; (iii) Chương trình có những hỗ trợ nhất định đối với các doanh nghiệp đựa lựa chọn thí điểm, cả về nguồn vốn, lãi suất và thời hạn vay, tài sản đảm bảo so với điệu kiện chung của thị trường;
Với chương trình thí điểm này, ngành Ngân hàng không những giải quyết vấn đề vốn đầu tư tín dụng cho nông nghiệp, mà còn hướng sản xuất nông nghiệp từ nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất nông nghiệp hàng hóa, quy mô lớn, liên kết hiệu quả, có tính cạnh tranh cao, theo mục tiêu của đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; từng bước nâng cao đời sống nông dân và thực hiện mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.
Cũng tại Hội thảo này, đại diện của NHNN, Bộ No&PT nông thôn, Bộ Khoa học công nghệ, UBND tỉnh Lâm Đồng đã trả lời nhiều câu hỏi của các đại biểu dự Hội thảo về các vấn đề: Khoa học công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới; Chính sách phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; ứng dụng công nghệ cao thông qua liên két công tư và nâng cao chuỗi giá trị nông sản; giải pháp phát triển sản xuất nông nghiệp công nghệ cao; chính sách tín dụng thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp...
Tại Hội thảo, các đại biểu bàn thảo và đề xuất các giải phát để phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp có quy mô lớn, tăng cường liên kết và ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất tại Việt Nam. Những kết quả của Hội thảo sẽ được các cơ quan quản lý, các nhà hoạch định đưa ra các chính sách phù hợp, đặc biệt là những chính sách về tín dụng mà NHNN đang phối hợp với các Bộ, ngành triển khai, góp phần thúc đẩy nền nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững.
Hoàng Hà