Việc giảm lãi suất là rất kịp thời

Việc giảm lãi suất là rất kịp thời

Trao đổi với phóng viên TBNH bên hành lang Quốc hội, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, tuyên bố giảm lãi suất của NHNN là rất kịp thời.

 

NHNN vừa thông báo sẽ giảm lãi suất trên thị trường. Theo ông, việc giảm lãi suất sẽ tác động thế nào đến hoạt động của các DN?

Nói chung, đây là yêu cầu giảm lãi suất cho phù hợp với chỉ số giá cả thị trường. Chỉ số giá cả, lạm phát hiện khoảng 3,23% nhưng tính cả năm ước khoảng 4 - 5%, nên lãi suất có khả năng giảm sâu để làm cơ sở giúp các NHTM giảm lãi suất cho vay.

Tuy nhiên, chúng ta thấy rằng các nhà sản xuất kinh doanh hiện nay đang rất mong một nguồn vốn trung, dài hạn với lãi suất cố định thấp, ở mức 5 - 6%/năm, cao nhất là 7%/năm để họ có thể đầu tư mua sắm máy móc thiết bị, tạo được sản phẩm cạnh tranh với hàng ngoại nhập và để họ không phụ thuộc vào thị trường máy móc của Trung Quốc.

DNNVV đang rất cần nguồn vốn để tăng năng suất lao động, bởi để tạo ra sản phẩm có tính cạnh tranh cao thì họ cần được tiếp cận lãi suất phù hợp và cố định để họ yên tâm sản xuất.

Tuy nhiên, việc này một mình NHTM không thể làm được mà cần có sự trợ giúp của Chính phủ. Như vậy, Chính phủ phải dành gói hỗ trợ này như một khoản đầu tư cho tương lai, vì khi DN phục hồi thì mới đóng góp lại cho nguồn thu của NSNN.

Nói như vậy phải chăng nguồn thu của chúng ta đang quá phụ thuộc vào khu vực nước ngoài?

Đúng là như vậy. Như tôi đã phân tích lâu nay, sự phát triển của nền kinh tế chủ yếu dựa vào khu vực FDI và nguồn thu của DN FDI cũng trở thành nguồn thu rất lớn. Chứ nguồn thu của DN tư nhân tốc độ tăng rất chậm. Tôi rất tiếc là Chính phủ chưa có báo cáo chi tiết tổng kết xem mỗi năm các DN dân doanh của chúng ta “chết” vì lý do gì, “chết” vì già yếu hay “chết” vì bệnh tật, hay cố tình thoát khỏi thị trường để trốn tránh nghĩa vụ thuế. Vấn đề này cần phải phân tích cho rõ, từ đó mới có chính sách để vực dậy các thành phần kinh tế trong nước. Nếu NSNN chỉ phụ thuộc vào khu vực nước ngoài thì rất nguy hiểm, vì khi họ rút ra thì thu NSNN sẽ bị hổng.

Bên cạnh đó là nguồn thu dựa vào dầu thô, nếu tài nguyên này cạn kiệt thì cũng rất căng. Nên muốn nguồn thu ổn định thì Chính phủ phải dựa vào nguồn thu từ trong nước.

Vậy theo ông, việc giảm lãi suất trung và dài hạn của 4 NHTM Nhà nước xuống 10% liệu có khả thi?

Chuyện đó có thể làm được nhưng mong đợi của DN phải ở mức thấp hơn mới có thể thêm động lực. DN sẽ có động lực tốt hơn khi Nhà nước chia sẻ khó khăn. Họ sẽ cảm thấy ấm lòng vì DNNVV được Nhà nước quan tâm. Lâu nay, người ta rất buồn vì thấy các chính sách của Nhà nước toàn ưu đãi cho DN nước ngoài mà thiếu ưu đãi chính thức cho DN dân doanh.

Vì sao ông lại cho rằng, DN cần lãi suất vay thấp hơn nữa?

Hiện nay, mặt bằng chung ở khu vực ASEAN, các nước như Thái Lan, Philippines, Malaysia… DN chỉ vay với lãi suất khoảng 5 - 6%/năm. Vì vậy, mình cũng nên nghiên cứu để DN được tiếp cận với mức lãi suất này. Muốn vậy, Nhà nước cần hỗ trợ lãi suất, nhưng phải có mục tiêu là chỉ dành cho nhập khẩu máy móc, thiết bị hiện đại để tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng hàng hóa, chứ không phải là cho vay dàn trải. Như vậy sẽ vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, hỗ trợ DN phát triển, tạo công ăn việc làm, tạo ra sản phẩm cạnh tranh.

Hiện nay, chúng ta thấy cán cân thương mại đã được cải thiện. Nhưng, phần lớn là ở khu vực FDI, còn khu vực nội địa vẫn là nhập siêu từ nước ngoài về… Nói chung những năm qua, chúng ta đã nhập siêu rất nhiều, vì vậy đến nay chúng ta phải có chính sách để tạo động lực cho DN phát triển, để tạo ra hàng hóa cạnh tranh. Vài năm tới đây, khi hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN, hay tham gia TPP, FTA thì hàng hóa nước ngoài sẽ vào rất nhiều. Nếu sản xuất trong nước không phục hồi thì nền kinh tế của chúng ta sẽ mất tự chủ về kinh tế.

Vậy theo ông, lấy nguồn lực ở đâu để tạo động lực này?

Theo tôi, nguồn tiền để hỗ trợ không lớn với các DNNVV. Thí dụ, năm nay dư tiền tăng thu NSNN theo dự toán thì có thể trích một phần để lo cho DNNVV và xem đó là khoản đầu tư trong dài hạn. NSNN lại có nguồn thu trong tương lai. Tôi rất lo tình trạng hiện nay, chi NSNN năm nào cũng tăng nhưng thu về lại rất mờ ảo. Dĩ nhiên việc thu đó nó đòi hỏi len lỏi thu gián tiếp mình không thấy, nhưng vẫn rất lo.

Như ông nói, ngành Ngân hàng đã rất nỗ lực trong giảm lãi suất, hỗ trợ DN phát triển. Vậy chúng ta cần gì từ chính sách tài khóa để giúp cho DN phục hồi và phát triển tốt hơn?

Chúng ta đều biết là thuế đã có chính sách để giảm. Nhiều DN rất tâm huyết, mong muốn được đổi mới máy móc thiết bị đã cũ họ phải nhập từ Trung Quốc giá rẻ. Chính sách tài chính phải hỗ trợ cho mong muốn này của DN, tức là Nhà nước nên trích một nguồn để hỗ trợ, bù lãi suất đó cho DN. Sự hỗ trợ đó là việc rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

Tất nhiên hiện nay, nếu nói về phần hỗ trợ này không có là không đúng. Nhưng theo tôi, nếu có thì cũng rất nhỏ giọt, thậm chí đã hình thành Quỹ phát triển DNNVV cách đây hai, ba năm, nhưng hiện nay không biết nó nằm đâu và tiền nó bao nhiêu, hoạt động thế nào.

Một điểm khác là hiện nay các địa phương cũng cần phải hình thành nên một bộ phận hỗ trợ dịch vụ công cho DN miễn phí, để khi DN muốn mở rộng sản xuất, muốn xây dựng nhà máy thì bộ phận này phải giúp họ thủ tục hành chính. Mình nói cải cách, nhưng động đến con người nên họ rất nản. Nhà nước cần làm miễn phí để họ phát triển được sản xuất kinh doanh, như thế Nhà nước vừa thu được thuế, DN lại tạo được việc làm, đảm bảo an sinh xã hội. Thế nhưng, các địa phương lại chưa chú ý đến việc này mà chỉ trông chờ vào sự phân bổ NSNN từ Trung ương. Rõ ràng, các địa phương phải tích cực thực hiện hỗ trợ DN để tăng nguồn thu. Muốn như vậy, địa phương cần phải chăm sóc tốt hơn cho DN.

Xin cảm ơn ông!