Ngày 18/6/2012, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ban hành Thông tư số 21/2012/TT-NHNN quy định về hoạt động cho vay, đi vay; mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá giữa các tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Theo đó, đối tượng được cho vay, đi vay bao gồm: các TCTD là ngân hàng thương mại, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam theo quy định của Luật Các TCTD. Đối tượng được mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá bao gồm: các TCTD là ngân hàng thương mại, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, ngân hàng hợp tác xã, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam theo quy định của Luật Các TCTD.
Các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thực hiện giao dịch cho vay, đi vay; mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá khi có đủ các điều kiện sau: Có cơ sở hạ tầng kỹ thuật (máy móc, thiết bị, chương trình phầm mềm…) đáp ứng được yêu cầu giao dịch trên thị trường tiền tệ, đảm bảo cập nhật dữ liệu giao dịch đầy đủ, chính xác, kịp thời đối với từng giao dịch của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài với khách hàng; Có đội ngũ cán bộ đủ trình độ, năng lực chuyên môn để thực hiện các giao dịch; Có quy định nội bộ về quy trình nghiệp vụ, quy trình quản lý rủi ro đối với các hoạt động cho vay, đi vay (bao gồm quy định về đánh giá tín nhiệm khách hàng, quy trình xác định hạn mức cho vay, quy trình thực hiện giao dịch cho vay, đi vay áp dụng đối với từng hình thức thực hiện giao dịch cụ thể) và mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá giữa các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phù hợp với quy định tại Thông tư này. TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài gửu văn bản quy định nội bộ về quy trình nghiệp vụ và quy trình quản lý rủi ro của đơn vị về NHNN (Vụ Tín dụng) ngay sau khi ban hành; Không bị NHNN áp dụng biện pháp hạn chế, đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực hiện hoạt động cho vay, đi vay; mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá trên thị trường liên ngân hàng tại thời điểm thực hiện giao dịch; Không được có các khoản nợ quá hạn đối với các giao dịch liên ngân hàng từ 10 ngày trở lên tại thời điểm thực hiện giao dịch (đối với bên đi vay)
Thông tư cũng quy định về hình thức thực hiện giao dịch và thanh toán. Theo đó, các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện giao dịch dưới các hình thức thông qua mạng giao dịch điện tử của NHNN hoặc của các tổ chức cung ứng dịch vụ được cơ quan có thẩm quyền cho phép, hoặc qua điện thoại (có ghi âm lại) hoặc các hình thức khác. Việc lựa chọn áp dụng hình thức thực hiện giao dịch do các bên tự thỏa thuận phù hợp với điều kiện của từng TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và phải bảo đảm thực hiện giao dịch an toàn, hiệu quả, tuân thủ các quy định của pháp luật. Các giao dịch bằng đồng Việt Nam của các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài là thành viên của hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng phải thực hiện thanh toán qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng bằng Lệnh thanh toán có giá trị cao theo quy định của NHNN.
Về trích lập dự phòng rủi ro đối với các giao dịch: Các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải thực hiện phân loại, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro đối với các khoản cho vay và mua có kỳ hạn giấy tờ có giá đối với TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác theo quy định của Thống đốc NHNN.
Ngoài ra, Thông tư cũng quy định cụ thể về nguyên tắc, mục đích, phương thức cho vay, đi vay; Thời hạn, lãi suất cho vay; Quyền và nghĩa vụ của bên cho vay và bên vay; Hợp đồng cho vay… Nguyên tắc giao dịch mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá Có loại giấy tờ có giá, điều kiện của giấy tờ có giá Đồng tiền mua, bán; Thời hạn, lãi suất mua và cách xác định giá mua, giá mua lại; Quy trình mua, bán và hợp đồng mua lại giấy tờ có giá…
Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/09/2012 và thay thế Quyết định số 1310/2001/QĐ-NHNN ngày 15/10/2001 của Thống đốc NHNN về việc ban hành Quy chế vay vốn giữa các TCTD; Các quy định về hoạt động mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá giữa các TCTD là ngân hàng thương mại, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được quy định tại Quyết định số 1325/2004/QĐ-NHNN ngày 15/10/2004 của Thống đốc NHNN quy định về việc ban hành Quy chế chiết khấu, tái chiết khấu giấy tờ có giá của TCTD đối với khách hàng; Quyết định số 17/2006/QĐ-NHNN ngày 20/4/2006 của Thống đốc NHNN về việc sửa đổi, bổ sung Điều 10 và Điều 12 Quy chế chiết khấu, tái chiết khấu giấy tờ có giá của TCTD đối với khách hàng ban hành kèm theo Quyết định số 1325/2004/QĐ-NHNN ngày 15/10/2004 của Thống đốc NHNN; Văn bản số 9756/NHNN-CSTT của NHNN ngày 10/12/2009 về lãi suất thị trường liên ngân hàng; văn bản số 7585/NHNN-CSTT của NHNN ngày 19/8/2008 về việc áp dụng lãi suất vay vốn bằng đồng Việt Nam giữa các TCTD trên thị trường liên ngân hàng; Các quy định khác về hoạt động cho vay, đi vay; mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá giữa các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trái với quy định tại Thông tư này.
Trong thời gian Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương chưa chuyển đổi thành ngân hàng hợp tác xã thì việc thực hiện các giao dịch cho vay, đi vay; mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá của Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương với các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác được thực hiện theo quy định như đối với ngân hàng hợp tác xã tại Thông tư này.
TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được thực hiện các hoạt động gửi tiền, nhận tiền gửi (trừ tiền gửi thanh toán) tại TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực.
Các giao dịch đã thực hiện trước ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành trên cơ sở các hợp đồng cho vay, đi vay; mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá và hợp đồng gửi tiền, nhận tiền gửi (trừ tiền gửi thanh toán) đã ký giữa các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thì các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện theo đúng thỏa thuận đã ký.
NH