Đỗ phạm
Tỷ giá tăng trong một vài ngày đầu tháng 10 khiến nhiều người lo ngại câu chuyện “đến hẹn lại lên” trên thị trường ngoại hối sẽ tái diễn trong năm nay khi những tháng cuối năm đã cận kề. Tuy nhiên có nhiều cơ sở để khẳng định, áp lực tỷ giá trong năm nay sẽ không lặp lại.
Đó là do, cầu ngoại tệ cuối năm không lớn. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến tháng 10/2012, cả nước nhập siêu ước đạt 357 triệu USD – một con số rất nhỏ so với mức thâm hụt có năm lên tới cả chục tỷ USD của thời kỳ trước đây. Nhập siêu giảm mạnh nên sức ép về nhu cầu thanh toán ngoại tệ trong 2 tháng cuối năm dự kiến sẽ không lớn.
Bên cạnh đó, với Thông tư số 03/2012/TT-NHNN về việc hạn chế các đối tượng được vay ngoại tệ thì cuối năm nay, áp lực từ việc các doanh nghiệp mua USD để trả nợ cuối năm cũng sẽ giảm đáng kể.
Trong khi đó, nguồn cung ngoại tệ năm nay tương đối dồi dào. Theo ước tính, dự trữ ngoại hối hiện đã ở mức trên 11 tuần nhập khẩu và nhiều khả năng còn tăng thêm do vừa qua động thái bán USD của các NHTM cho NHNN. Trong khi đó, các dòng ngoại tệ như vốn FDI; vốn ODA; kiều hối… vẫn tiếp tục ở mức khá. Trong đó, theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), giải ngân FDI 9 tháng đầu năm đã đạt khoảng 8,1 tỷ USD, xấp xỉ cùng kỳ năm 2011. Riêng kiều hối 9 tháng đầu năm ước tính đã gần bằng với cả năm 2011.
Ngoài ra, nếu như những năm trước đây, khi thị trường vàng có biến động lớn thường ảnh hưởng tiêu cực đến tỷ giá thì nay yếu tố này cũng không còn. Bởi một mặt các ngân hàng không có nhu cầu mua đô la để nhập vàng như trước đây, mặt khác nhu cầu người dân mua vàng cũng không còn cao như trước.
Đặc biệt, việc duy trì ổn định tỷ giá của NHNN đã và đang thực sự mang lại lòng tin cho thị trường. Xu hướng chuyển dịch từ tiền đồng qua đô la trong những năm trước – điều mà mọi người thường lo ngại điều chỉnh tỷ giá có thể diễn ra vào cuối năm khi lạm phát thường tăng cao - thì năm nay cũng không xuất hiện. Lạm phát năm nay thấp hơn hẳn so với năm trước trong khi tỷ giá ổn định và lãi suất tiền đồng cao hơn so với ngoại tệ suốt nhiều tháng qua khiến chúng ta thấy xu hướng ngược lại là người dân chuyển dịch từ đô la qua tiền đồng tiếp tục diễn ra tích cực.
“Những cơ sở như vậy cho chúng ta niềm tin rằng, thị trường ngoại tệ sẽ ổn định, áp lực tỷ giá sẽ không căng thẳng vào cuối năm nay và do đó tỷ giá sẽ không cần phải điều chỉnh trong năm nay” – ông Phạm Thanh Hà, Phó tổng giám đốc Vietcombank dự báo. Cũng có một số quan điểm cho rằng, việc điều chỉnh tỷ giá - nếu có - sẽ chỉ ở mức rất nhỏ, rất “êm” và mang tính chủ động của NHNN với mục đích hỗ trợ cho xuất khẩu. Trường hợp cần thiết, thì với lượng dự trữ ngoại hối lớn như hiện nay, NHNN hoàn toàn có đủ khả năng can thiệp kịp thời vào thị trường.
Như vậy, nhìn về cuối năm, chúng ta hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng câu chuyện “đến hẹn lại lên” về tỷ giá, về thanh khoản sẽ không lặp lại trong năm nay. Và giờ là lúc chúng ta có thể tập trung cho các mục tiêu dài hạn hơn mà lớn nhất là tái cấu trúc hệ thống, đặc biệt là vấn đề xử lý quyết liệt các TCTD yếu kém và xử lý nợ xấu trong năm 2013.