Chiều ngày 8/12/2010, lãnh đạo NHNN đã có buổi giao ban với các TCTD trên địa bàn Hà Nội. Theo báo cáo của NHNN Chi nhánh TP. Hà Nội, hoạt động của các TCTD trên địa bàn tuy có một số khó khăn nhưng các đơn vị đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm ổn định thị trường, góp phần ổn định giá cả, ổn định kinh tế vĩ mô. Trước hiện tượng một số NHTM đưa lãi suất huy động lên mức trên 17%/năm, lãnh đạo NHNN Việt Nam khẳng định: không có lý do để lãi suất huy động (LSHĐ) tăng cao như vậy. NHNN sẽ có biện pháp thích hợp để đưa mặt bằng lãi suất ổn định trở lại.
Đảm bảo đáp ứng vốn cho sản xuất
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, NHNN, đặc biệt là Chỉ thị số 1875/CT-TTg "về việc tăng cường thực hiện các biện pháp bình ổn giá cả, thị trường những tháng cuối năm 2010" và Chỉ thị số 2164/CT-TTg của Chính phủ "về việc tiếp tục đẩy mạnh sản xuất, bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa dịch vụ, bình ổn giá cả, thị trường trong dịp Tết nguyên đán Tân Mão và quý I/2011", NHNN Chi nhánh TP. Hà Nội đã có văn bản yêu cầu các TCTD tăng cường huy động vốn thông qua các giải pháp phù hợp quy định của pháp luật; không áp dụng các hình thức cạnh tranh không lành mạnh để ổn định thị trường tiền tệ. Các TCTD phải duy trì cơ cấu vốn khả dụng ở mức hợp lý, đảm bảo khả năng thanh toán ở mức cao; Kiểm soát tốc độ, qui mô và cơ cấu cho vay để cân đối với vốn huy động. Bà Nguyễn Thị Mai Sương - Giám đốc NHNN Chi nhánh TP. Hà Nội cho biết: Tuy có khó khăn nhưng các NHTM trên địa bàn luôn cố gắng đáp ứng các nhu cầu vốn cho khu vực ưu tiên; đặc biệt là nhu cầu vốn để cung ứng hàng hoá và dịch vụ thiết yếu phục vụ cho sản xuất, tiêu dùng trong những tháng cuối năm 2010 và đầu năm 2011. Tính đến cuối tháng 11/2010, tổng nguồn vốn huy động của các TCTD Hà Nội đạt 739.752 tỷ đồng, tăng 26,34% so với cuối năm 2009. (mục tiêu năm 2010 tăng từ 28 đến 30%) Về dư nợ cho vay nền kinh tế: Tính đến cuối tháng 11/2010, tổng dư nợ cho vay nền kinh tế của các TCTD Hà Nội đạt 467.533 tỷ đồng, tăng 24,04% so với cuối năm 2009 (mục tiêu là từ 25 - 27%). Các TCTD đã đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu tín dụng theo hướng chú trọng cho vay các đối tượng theo Nghị quyết số 18 của Chính phủ và theo Nghị định số 41/2010/NĐ - CP. Các NHTM đã hạn chế cho vay đối với các lĩnh vực rủi ro cao như kinh doanh bất động sản, kinh doanh chứng khoán.
Về chất lượng tín dụng, đến tháng 10/2010 tỷ lệ nợ xấu của các TCTD chiếm 2,21% tổng dư nợ. Dự kiến đến 31/12/2010 nợ xấu của các TCTD chiếm tỷ lệ 2,1%/tổng dư nợ.
Lãi suất huy động:
Không thể ở mức 17%/năm
Trong những tháng gần đây, sự biến động của giá vàng, chỉ số giá tiêu dùng đã tác động không nhỏ đến lãi suất thị trường. LSHĐ của các TCTD trên địa bàn Hà Nội biến động nhiều và có xu hướng tăng, các kỳ hạn phổ biến ở mức 12% - 14%/năm. Điểm đáng lưu ý là các NHTM hầu như không có sự chênh lệch lớn về LSHĐ giữa các kỳ hạn, và có nhiều chương trình khuyến mại (thưởng hiện vật, tiền). Bà Sương cho rằng: Sự biến động của LSHĐ bằng VND của các TCTD đã gây khó khăn cho việc điều hành chính sách tiền tệ của NHNN; đồng thời ảnh hưởng đến thanh toán, tiếp cận vốn vay của các DN. Tuy chưa có việc DN không dám vay vốn ngân hàng do lãi suất quá cao. Song đây là khó khăn và tồn tại của các TCTD Hà Nội.
Việc NHTMCP Kỹ Thương (Techcombank) bất ngờ tung ra chương trình khuyến mãi " Ba ngày vàng" với mức LSHĐ lên đến 17%/năm đã gây xáo trộn không nhỏ đến lãi suất thị trường. Ông Nguyễn Ngọc Bảo - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) cho rằng, không có lý do gì để LSHĐ tăng cao như hiện nay. Theo con số được thống kê hàng ngày của NHNN, thanh khoản của các NHTM hiện khá tốt. Mặt khác, tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống hiện đã trên 25%. Xét về mặt điều hành, chủ trương của Chính phủ, của NHNN rất rõ ràng và chủ động. NHNN đã phát tín hiệu cho các TCTD về thực hiện thắt chặt chính sách tiền tệ khi chỉ số giá tiêu dùng tăng cao. Trên thị trường mở, NHNN đã rút kỳ hạn cho vay từ 28 ngày xuống 7 ngày, giữ đúng chức năng của thị trường này là chỉ hỗ trợ thanh khoản. Ông Bảo cho biết, chủ trương của NHNN là cố gắng không tăng lãi suất trên thị trường mở để tránh tác động tâm lý đến thị trường.
Tại cuộc họp, lãnh đạo nhiều NHTM đã khẳng định động thái của Techcombank đã gây xáo trộn không đáng có cho thị trường. "Thị trường là có sự cạnh tranh, nhưng cạnh tranh bằng giá như hiện nay không ổn. Chúng ta sẽ cùng dẫn nhau đến chỗ chết" - lãnh đạo một NHTM nói.
Nhiều ý kiến cho rằng, lạm phát năm nay dù có đến 11%, thì LSHĐ bằng VND cũng không thể lên đến 17%/năm. Năm 2008 lạm phát ở mức trên 19%, nhưng lãi suất cho vay cũng chỉ 22%/năm. Không có lý do gì để mặt bằng lãi suất cao như hiện nay. Việc tăng LSHĐ của một số NHTM lúc này sẽ chỉ làm tăng thêm hiện tượng vốn chạy vòng quanh giữa các NHTM. Bản thân các NHTM nếu "trót" huy động cao cũng khó để cho vay cao. Vì thứ nhất, rất ít DN nào chịu nổi mức lãi suất cho vay lên đến 20%/năm. Thứ hai, nếu chấp nhận cho vay ở mức lãi suất cao, đồng nghĩa rủi ro đối với ngân hàng sẽ rất lớn.
Ông Bảo khẳng định: NHNN sẽ tiếp tục duy trì hoạt động của thị trường mở như hiện nay nhằm giữ ổn định thị trường lãi suất và kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Năm 2011, Chính phủ chủ trương tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô. Từ tháng 1/2011, ngành Ngân hàng sẽ thực hiện hai Luật mới, NHNN tiếp tục sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ điều hành chính sách tiền tệ. "Mọi chủ trương, chính sách của NHNN đều công khai, minh bạch, phát tín hiệu rõ ràng cho thị trường" - ông Bảo nói.
An Bình