Ngày 14/10/2026, tại Hà Nội, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Phạm Tiến Dũng tham dự và phát biểu tại Hội thảo “Kết nối thông minh - Kiến tạo hệ sinh thái số”, trong khuôn khổ Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 do Báo Tiền Phong phối hợp với Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức. Phó Thống đốc nhấn mạnh, chuyển đổi số phải gắn với người dân, người dân được thụ hưởng, lấy sự tiện ích và an toàn làm thước đo của sự phát triển, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng phát biểu tại Hội thảo
Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo Vụ Thanh toán, Cục Công nghệ thông tin (NHNN), các ngân hàng thương mại, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán cùng các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và công nghệ. Hội thảo tập trung trao đổi về định hướng chính sách, giải pháp tăng cường kết nối hạ tầng, dịch vụ thanh toán, phát triển hệ sinh thái số liên thông, an toàn và nâng cao trải nghiệm của người sử dụng.
“Chuyển đổi số phải gắn với người dân, người dân được thụ hưởng”
Chuyển đổi số và phát triển thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) là xu hướng tất yếu, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Thời gian qua, ngành Ngân hàng đã tích cực triển khai các giải pháp chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng thanh toán, phát triển đa dạng sản phẩm, dịch vụ, qua đó đưa TTKDTM ngày càng phổ biến trong các hoạt động kinh tế - xã hội, mang lại nhiều tiện ích cho người dân và doanh nghiệp. Đây là minh chứng cho sự thành công của ngành Ngân hàng từ khâu hoạch định chính sách đến triển khai thực tiễn.
Nhấn mạnh yêu cầu lấy người dân làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số, Phó Thống đốc cho rằng, hiệu quả của chuyển đổi số cần được thể hiện bằng những lợi ích thiết thực trong đời sống. Dẫn chứng thực tiễn, Phó Thống đốc nhận định, người bệnh khi đến bệnh viện đã được trải nghiệm dịch vụ tốt hơn nhờ ứng dụng công nghệ số, đặc biệt trong thanh toán. Bên cạnh đó, các bệnh viện, doanh nghiệp cung ứng dịch vụ cũng được thụ hưởng thành quả của chuyển đổi số. Trong lĩnh vực thuế, người dân, doanh nghiệp cũng nhận được nhiều tiện ích hơn nhờ ứng dụng số.
Đối với câu chuyện xây dựng hệ sinh thái, Phó Thống đốc cho rằng, không ai đứng một mình được mà thành công, dịch vụ ngân hàng chỉ có thể thành công khi được nằm trong chuỗi cung ứng dịch vụ hàng hóa và đặc biệt quan tâm trải nghiệm người dùng, do đó đòi hỏi việc tích hợp cao độ giữa ngành ngân hàng và các sản phẩm dịch vụ khác.
Trong kết nối hệ sinh thái xuyên biên giới, theo Phó Thống đốc, hàng năm Việt Nam đón lượng lớn khách du lịch, việc đưa dịch vụ thanh toán số đến với khách du lịch sẽ mang lại trải nghiệm vô cùng tốt cho khách hàng, bên cạnh đó, dòng tiền được quản lý một cách minh bạch.
Về định hướng thời gian tới, Phó Thống đốc cho biết, NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm tạo hành lang thông thoáng cho hoạt động thanh toán số, trong bối cảnh ngày càng có nhiều phương thức mới, mô hình mới ra đời. Đồng thời, các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán cần tiếp tục thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cấp hạ tầng công nghệ hiện đại, phát triển hệ sinh thái sản phẩm dịch vụ nhằm gia tăng trải nghiệm và đáp ứng tối đa nhu cầu của khách hàng.
Phó Thống đốc nhấn mạnh, phát triển thanh toán số phải hài hòa giữa tính tiện ích và lợi ích của các chủ thể tham gia. Trong đó, nâng cao trải nghiệm người dùng cần gắn với tiết kiệm thời gian, chi phí, nâng cao năng suất lao động và hiệu quả hoạt động của nền kinh tế.
Đặc biệt, trước những thách thức ngày càng gia tăng về an ninh, an toàn thông tin và các phương thức gian lận trên môi trường số, Phó Thống đốc yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán cần quan tâm đến bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dùng; ứng dụng ngân hàng phải đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định của NHNN, khuyến khích áp dụng các tiêu chuẩn bảo mật tiên tiến của thế giới, cùng xây dựng hệ sinh thái số liên thông, liền mạch, bao trùm, để không ai bị bỏ lại phía sau trong tiếp cận dịch vụ ngân hàng.
Hiện nay, ngành Ngân hàng đang phối hợp A05 (Bộ Công an) trong việc phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý tội phạm lừa đảo trực tuyến trong lĩnh vực ngân hàng, qua đó đảm bảo lợi ích hợp pháp của khách hàng.
“Để khách du lich, người dùng sử dụng tốt các phương thức thanh toán, các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, dịch vụ trung gian thanh toán cần phát triển mạng lưới merchant theo đúng nghĩa, mới giải được câu chuyện liên thông” – Phó Thống đốc cho hay.
Thanh toán số - mạch kết nối các hoạt động của nền kinh tế số
Tại Hội thảo, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN cho biết, trong kỷ nguyên số, thanh toán không còn là một công đoạn ở cuối chu kỳ mua bán mà là mạch kết nối các hoạt động của nền kinh tế số Việt Nam. Với định hướng đưa thanh toán số đi sâu vào đời sống kinh tế - xã hội, kiến tạo một hệ sinh thái số an toàn, tiện ích, ngành Ngân hàng đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trên ba trụ cột: kết nối hạ tầng; kết nối dịch vụ; và thiết lập niềm tin số để hệ sinh thái số phát triển bền vững.
Ông Phạm Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Thanh toán phát biểu tại Hội thảo
Theo đó, trong lĩnh vực ngân hàng, để các chủ thể cùng tham gia một cách hiệu quả, hạ tầng thanh toán được xem là nền móng thiết yếu, đòi hỏi phải có khả năng liên thông, xử lý giao dịch ổn định, vận hành liên tục và đáp ứng tốt nhu cầu mở rộng. Các ngân hàng, trung gian thanh toán, dịch vụ công và các nền tảng kinh tế số cần kết nối theo chuẩn mực chung, đảm bảo người dân có thể lựa chọn ngân hàng, doanh nghiệp có thể lựa chọn đối tác cung ứng dịch vụ,…để việc hợp tác, thanh toán diễn ra thuận tiện với chi phí hợp lý.
Hạ tầng thanh toán không ngừng được đầu tư, hiện đại hóa, tạo nền tảng thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Giai đoạn từ 2021 đến nay, tốc độ tăng trưởng bình quân về giao dịch TTKDTM đạt trên 60% về số lượng và trên 24% về giá trị. Quy mô giao dịch TTKDTM đã đạt mức khổng lồ, ước tính gấp từ 28 lần GDP toàn quốc. Tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép khác đã tăng từ 74,63% năm 2021 lên mức 88,96% vào cuối năm 2025, hoàn thành vượt mức so với mục tiêu 80% mà Chính phủ giao.
Ngành ngân hàng đã tiên phong phát triển hệ sinh thái liên thông toàn diện, thể hiện qua các con số tăng trưởng ấn tượng của các phương thức thanh toán hiện đại như giao dịch thanh toán qua: kênh Internet tăng bình quân hàng năm trên 60% về số lượng và trên 32% về giá trị (có 84 tổ chức triển khai); kênh điện thoại di động (Mobile Banking): Tăng trên 74% về số lượng và trên 52,55% về giá trị (có 54 tổ chức triển khai); thanh toán qua mã QR trở thành hiện tượng lan tỏa với mức tăng trên 106% về số lượng và trên 128% về giá trị. Mã QR đã phủ sóng từ trung tâm thương mại lớn đến chợ truyền thống, quán nước vỉa hè, xóa bỏ rào cản về thiết bị POS vật lý.
Về kết nối dịch vụ, ông Phạm Anh Tuấn cho rằng, nếu kết nối hạ tầng tạo nền tảng cho hệ sinh thái thì kết nối dịch vụ là việc đưa khả năng thanh toán vào sâu trong mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội. Mục tiêu hướng tới là tạo trải nghiệm thanh toán xuyên suốt, liền mạch, thuận tiện và minh bạch, giảm thiểu các thao tác và trở ngại trong quá trình giao dịch. Để đạt được mục tiêu này, cần bảo đảm sự đồng bộ về nghiệp vụ và trải nghiệm khách hàng, ưu tiên triển khai các dịch vụ đáp ứng nhu cầu thiết thực, phổ biến của người dân và doanh nghiệp. Hiệu quả kết nối cần được đánh giá thông qua thời gian xử lý giao dịch, mức độ đơn giản hóa thủ tục, chi phí sử dụng và sự hài lòng của khách hàng.
Về bảo đảm an ninh, an toàn qua kết nối thông minh và dữ liệu, Lãnh đạo Vụ Thanh toán cho biết, đột phá lớn nhất là sự kết nối giữa hệ thống ngân hàng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (do C06 - Bộ Công an quản lý) theo Đề án 06. Tính đến hết ngày 25/9/2026, toàn ngành đã có hơn 174,5 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,92 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip/VNeID. Giải pháp này đã góp phần loại bỏ vấn nạn tài khoản rác và tài khoản không chính chủ.
NHNN đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận (Hệ thống SIMO) để chia sẻ trạng thái tài khoản/ví nghi ngờ. Hệ thống hiện đã kết nối cho 21 đơn vị (16 ngân hàng và 05 tổ chức trung gian thanh toán). Đến ngày 28/9/2026, đã có trên 5,6 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo; trong đó có hơn 1,9 triệu lượt khách hàng chủ động tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau cảnh báo, giúp ngăn chặn dòng tiền giao dịch nghi ngờ lên tới hơn 6,3 nghìn tỷ đồng.
Bên cạnh các giải pháp công nghệ, việc nâng cao nhận thức, kỹ năng sử dụng dịch vụ tài chính số an toàn cho người dân cũng được xác định là yếu tố quan trọng nhằm củng cố niềm tin, thúc đẩy TTKDTM. Ông Tuấn khuyến cáo, khách hàng cần được trang bị kỹ năng kiểm tra người nhận, nhận diện thủ đoạn giả mạo (phishing, deepfake), bảo vệ mật khẩu, mã OTP và dữ liệu cá nhân. Một hệ sinh thái số an toàn chỉ thực sự hình thành khi có sự tham gia của những "công dân số thông thái". “Việc phối hợp giữa các tổ chức cung ứng dịch vụ và cơ quan chức năng, chia sẻ tín hiệu rủi ro đúng phạm vi, đúng thẩm quyền sẽ giúp nâng cao khả năng phát hiện và phòng ngừa” – ông nói.
Tại Hội thảo, các đại biểu, chuyên gia và đại diện các tổ chức cung ứng dịch vụ đã trao đổi về giải pháp tăng cường liên thông hạ tầng, mở rộng kết nối hệ sinh thái thanh toán, bảo vệ dữ liệu và nâng cao an toàn giao dịch. Các ý kiến góp phần làm rõ yêu cầu phối hợp giữa các chủ thể trong phát triển hệ sinh thái số, hướng tới mục tiêu cung ứng dịch vụ thanh toán ngày càng thuận tiện, an toàn, đáp ứng nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.
PL; Ảnh: ĐK