1. Tên Đề tài: “Phương pháp luận đánh giá hiệu quả cấp tín dụng xanh - Nghiên cứu thực nghiệm tại các ngân hàng thương mại nhà nước”
Mã số: ĐTNH.008/25.
2. Tổ chức chủ trì thực hiện: Học viện Ngân hàng
3. Chủ nhiệm và các thành viên tham gia:
Cá nhân chủ trì: PGS.TS.Nguyễn Thị Lâm Anh - Trưởng Bộ môn, Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng.
Thư ký: ThS.Trần Lê Hoàng An - Trưởng phòng, Văn phòng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Các thành viên tham gia:
PGS.TS.Trần Thị Xuân Anh - Trưởng Khoa, Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng.
TS.Đào Hồng Nhung - Giảng viên chính, Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng.
ThS.Ngô Thị Hằng - Phó Trưởng Bộ môn, Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng.
ThS.Lương Minh Hà - Giảng viên chính, Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng.
ThS.Vũ Thị Yến Anh - Giảng viên, Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng.
ThS.Tạ Thị Bích Thủy - Giảng viên, Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng.
ThS.Nguyễn Đình Quang - Trưởng phòng Khách hàng doanh nghiệp 1, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội.
TS.Hoàng Lê An - Giảng viên, Khoa Quản trị Kinh doanh, Đại học Kinh tế Quốc dân.
4. Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 10/2024
- Thời gian kết thúc: Tháng 04/2026
5. Kinh phí thực hiện: 210 triệu đồng.
6. Kết quả thực hiện: Giỏi
7. Các nội dung chính:
- Tổng quan về phương pháp luận đánh giá hiệu quả cấp tín dụng xanh tại các ngân hàng thương mại.
- Ứng dụng thí điểm phương pháp luận đánh giá hiệu quả cấp tín dụng xanh tại các ngân hàng thương mại nhà nước (bao gồm: Agribank, Vietcombank, Vietinbank, BIDV).
- Khuyến nghị phương pháp luận đánh giá hiệu quả cấp tín dụng xanh tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.
8. Mô tả tóm tắt:
Chương 1, Đề tài đã trình bày cơ sở lý luận về tín dụng xanh và phương pháp đánh giá hiệu quả cấp tín dụng xanh tại các ngân hàng thương mại, trong đó làm rõ khái niệm tín dụng xanh, vai trò của tín dụng xanh trong thúc đẩy tăng trưởng bền vững và giảm thiểu tác động môi trường, đồng thời hệ thống hóa khái niệm “hiệu quả cấp tín dụng xanh”. Chương 1 đã thực hiện nghiên cứu tổng quan về các phương pháp luận đánh giá hiệu quả tín dụng xanh trên thế giới, bao gồm: (i) phương pháp đánh giá toàn diện dựa trên bộ chỉ tiêu định tính và định lượng (kinh nghiệm Trung Quốc), (ii) phương pháp sử dụng tỷ lệ tài sản xanh (Green Asset Ratio - GAR) theo tiếp cận của EU, và (iii) phương pháp phân tích bao dữ liệu (DEA) nhằm đo lường hiệu quả sử dụng nguồn lực của ngân hàng. Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và hạn chế khác nhau, phù hợp với từng mức độ phát triển của thị trường.
Đã phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng các phương pháp đánh giá, bao gồm yếu tố pháp lý, công nghệ, nguồn nhân lực, thị trường và quản lý rủi ro. Trên cơ sở đó, chương 1 đã đề xuất phương pháp luận đánh giá phù hợp cho các ngân hàng thương mại Việt Nam, kết hợp giữa cách tiếp cận định tính và định lượng, đồng thời xây dựng bộ chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cấp tín dụng xanh làm nền tảng cho các phân tích thực nghiệm ở các chương tiếp theo.
Tại Chương 2, Đề tài đã trình bày phương pháp kết quả ứng dụng thí điểm phương pháp luận đánh giá hiệu quả cấp tín dụng xanh tại các ngân hàng thương mại nhà nước, bao gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank.
Thứ nhất, nhóm nghiên cứu trình bày phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích tài liệu, khảo sát và phỏng vấn sâu chuyên gia nhằm hoàn thiện bộ chỉ tiêu đánh giá.
Thứ hai, nhóm nhóm nghiên cứu tiến hành phân tích thực trạng tín dụng xanh tại Việt Nam, cho thấy quy mô tín dụng xanh có xu hướng tăng nhưng còn tập trung vào một số lĩnh vực như năng lượng tái tạo và nông nghiệp, đồng thời tồn tại hạn chế về khung pháp lý và dữ liệu. Kết quả phỏng vấn chuyên gia cho thấy bộ tiêu chí đề xuất có tính phù hợp cao nhưng cần điều chỉnh để tăng tính khả thi và minh bạch.
Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu tiến hành đánh giá hiệu quả cấp tín dụng xanh tại các ngân hàng thí điểm thông qua phương pháp phỏng vấn và đối tượng phỏng vấn là thành viên ban lãnh đạo của bốn ngân hàng thương mại nhà nước. Kết quả cho thấy các ngân hàng đã có những bước tiến nhất định trong phát triển tín dụng xanh, tuy nhiên còn tồn tại sự khác biệt về mức độ triển khai, năng lực quản trị và hiệu quả thực hiện. Từ đó, Chương 2 đã chỉ ra các hạn chế chủ yếu như: (i) thiếu đồng bộ tiêu chí đánh giá; (ii) hạn chế về dữ liệu; (iii) và năng lực thực thi.
Trong Chương 3, nhóm nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị về phương pháp luận đánh giá hiệu quả cấp tín dụng xanh tại các ngân hàng thương mại Việt Nam dựa trên cơ sở thực trạng và kết quả đánh giá thí điểm tại bốn ngân hàng thương mại nhà nước tại chương 2 và định hướng phát triển tín dụng xanh tại Việt Nam đến năm 2030. Các nội dung khuyến nghị bao gồm: (i) đề xuất về quy trình và bộ chỉ tiêu để đánh giá hiệu quả cấp tín dụng xanh tại các ngân hàng thương mại Việt Nam; (ii) điều kiện triển khai (các điều kiện về pháp lý và điều kiện về thị trường); (iii) và tổ chức thực hiện, đưa ra các khuyến nghị liên quan tới quản trị và cơ cấu tổ chức, hệ thống chính sách và năng lực tài chính, quản lý quy trình, kiểm soát nội bộ và công bố thông tin tại các ngân hàng thương mại./.