a) Tên Đề tài: Quy trình xử lý vận hành của hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng quốc gia theo thiết kế hybrid
Mã số: ĐTNH.017/22
b) Tổ chức chủ trì thực hiện: Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: TS. Đặng Đình Tân - Trưởng khoa, Khoa Kế toán - Kiểm toán, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
- Thư ký: TS. Lương Xuân Minh - Giảng viên, Khoa Kế toán - Kiểm toán, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
- Thành viên tham gia:
- TS. Nguyễn Thị Hằng Nga - Trưởng bộ môn Kế toán quản trị, Khoa Kế toán - Kiểm toán, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
- TS. Nguyễn Trung Hiếu - Phó trưởng khoa, Khoa Ngân hàng, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
- ThS. Nguyễn Lê Nam - Phó Chánh Văn phòng, Văn phòng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Kỹ sư Vũ Công Hùng - Chuyên viên, Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- ThS. Bùi Thị Thanh Vân - Chuyên viên, Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- ThS. Nguyễn Trường An - Chuyên viên cao cấp, Trung tâm Phát triển ứng dụng Core Banking và Ngân hàng điện tử, Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank).
- ThS. Nguyễn Thị Mơ - Chuyên viên, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- CN. Ngô Thị Minh Thu - Chuyên viên chính Viện Chiến lược ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
d) Các nội dung chính:
- Tổng quan về hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng.
- Quá trình phát triển, mô hình thiết kế và thực trạng quản lý, vận hành của hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng quốc gia.
- Bài học kinh nghiệm của quốc tế về chuyển đổi, quản lý, vận hành hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng theo thiết kế hybrid.
- Giải pháp và kiến nghị về chuyển đổi, quản lý, vận hành hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng quốc gia theo thiết kế hybrid.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 06/2022
- Thời gian kết thúc: Tháng 12/2023
e) Kinh phí thực hiện: 180 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện: Đạt
h) Mô tả tóm tắt:
Nhằm mục tiêu nghiên cứu thực trạng hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tại Việt Nam và phân tích các mô hình hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng theo thiết kế hybrid để đề xuất quy trình xử lý vận hành hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng quốc gia theo thiết kế hybrid, đề tài ĐTNH.017/22 đã triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể sau:
Chương 1 giới thiệu chung về bối cảnh, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu của đề tài.
Chương 2 đã làm rõ những cơ sở lý thuyết liên quan đến hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng bao gồm: khái niệm, phân loại, xu hướng tiến hóa và đặc điểm về mô hình thiết kế của các hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng. Đề tài cũng đã nghiên cứu ảnh hưởng của các mô hình thiết kế của hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đến rủi ro thanh toán, các yếu tố thúc đẩy xu hướng phát triển của các hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng và đặc điểm hoạt động của các hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng giá trị cao trên thế giới hiện nay.
Chương 3 đã chỉ ra quá trình hình thành, vai trò và một số đặc điểm của hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng như: (i) mô hình thiết kế và quy trình vận hành, (ii) thanh khoản, (iii) phương thức quyết toán trong hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng và (iv) rủi ro trong hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng. Đồng thời, đề tài cũng đã thống kê kết quả hoạt động của hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng. Trên cơ sở đó, đề tài đã có những đánh giá về thực trạng của hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng Quốc gia. Về cơ bản, hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đang được vận hành an toàn, ổn định, thông suốt, đáp ứng nhu cầu thanh toán của các ngân hàng thành viên. Tuy nhiên, hệ thống vẫn còn một số hạn chế, vướng mắc như: (i) về tỉ lệ ký quỹ và thiết lập hạn mức nợ ròng; (ii) về công cụ giám sát rủi ro của hệ thống; (iii) hệ thống sử dụng chuẩn tin điện. (iv) kiểm soát thời gian thanh toán,…
Chương 4 đã nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về chuyển đổi, quản lý và vận hành hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng theo thiết kế hybrid như: Mỹ, Liên minh Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và Canada, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.
Chương 5 đã nêu lên sự cần thiết và quan điểm về chuyển đổi, quản lý và vận hành hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng. Trên cơ sở đó, đề tài đã kiến nghị các giải pháp về chuyển đổi, quản lý và vận hành hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng theo thiết kế hybrid, bao gồm: (i) xây dựng và triển khai dự án phát triển hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng, (ii) lựa chọn mô hình thiết kế và xác định lộ trình phù hợp, (iii) xác định tính năng mới của hệ thống và phân tích, đánh giá ảnh hưởng của thay đổi và (iv) hình thành nhóm nghiên cứu của ngân hàng Trung ương về vận hành của hệ thống.