THÔNG TIN VỀ ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
VÀ HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG 5 THÁNG ĐẦU NĂM 2017
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 01/01/2017 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2017, ngày 10/01/2017, NHNN đã ban hành Chỉ thị số 01/CT-NHNN về tổ chức thực hiện chính sách tiền tệ (CSTT) và đảm bảo hoạt động ngân hàng an toàn, hiệu quả năm 2017. Theo đó, bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ, trong năm 2017, NHNN tiếp tục kiên định điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra (bình quân khoảng 4%), ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý (khoảng 6,7%), bảo đảm thanh khoản của các tổ chức tín dụng (TCTD), ổn định thị trường tiền tệ. Định hướng tổng phương tiện thanh toán tăng khoảng 16-18%; tín dụng tăng khoảng 18%, có điều chỉnh phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế.
Trên cơ sở đó, trong 5 tháng đầu năm 2017, NHNN tiếp tục điều hành đồng bộ, linh hoạt các công cụ CSTT nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra, ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý, đồng thời đảm bảo ổn định thị trường tiền tệ.
1. Một số kết quả trong điều hành CSTT và hoạt động ngân hàng 5 tháng đầu năm:
- NHNN đã điều hành đồng bộ và linh hoạt các công cụ CSTT để kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát, hỗ trợ ổn định tỷ giá nhưng vẫn đảm bảo thanh khoản cho các TCTD cung ứng vốn tín dụng, ổn định lãi suất và hỗ trợ phát hành trái phiếu Chính phủ (TPCP) với lãi suất thấp. Diễn biến các chỉ tiêu tiền tệ phù hợp với kinh tế vĩ mô, tiền tệ. Đến ngày 19/5/2017, tổng phương tiện thanh toán tăng 4,41% so với cuối năm 2016, huy động vốn tăng 4,11%, thanh khoản hệ thống TCTD đảm bảo, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế và đầu tư cho TPCP .
- Về lãi suất:
Mặt bằng lãi suất huy động và cho vay của các TCTD diễn biến ổn định. Trong bối cảnh kỳ vọng lạm phát gia tăng, cầu vốn tín dụng và phát hành TPCP tiếp tục ở mức cao, tiến độ giải ngân vốn đầu tư còn thấp tạo áp lực đến cầu vốn tín dụng, mặt bằng lãi suất của các TCTD có sức ép tăng. NHNN đã tập trung điều hành các giải pháp để giữ ổn định mặt bằng lãi suất thông qua điều tiết thanh khoản hợp lý hỗ trợ các TCTD ổn định lãi suất, tiếp tục chỉ đạo các TCTD tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả kinh doanh để giữ ổn định lãi suất huy động, phấn đấu giảm lãi suất cho vay. Kết quả, mặt bằng lãi suất thị trường đạt được mục tiêu giữ ổn định, một số ngân hàng áp dụng chương trình cho vay đối với một số đối tượng khách hàng với lãi suất ưu đãi . Hiện lãi suất cho vay phổ biến khoảng 6-9%/năm đối với ngắn hạn và 9-11%/năm đối với trung và dài hạn; khách hàng tốt, lãi suất cho vay ngắn hạn từ 4-5%/năm.
- Thị trường ngoại tệ trong 5 tháng đầu năm về cơ bản ổn định, tỷ giá diễn biến phù hợp với mục tiêu điều hành của NHNN, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp chủ động trong sản xuất kinh doanh (SXKD), phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Thanh khoản thị trường tốt, các nhu cầu hợp lý, hợp pháp của tổ chức, cá nhân đều được hệ thống ngân hàng đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Khi có điều kiện thuận lợi NHNN đã mua ngoại tệ từ TCTD để bổ sung dự trữ ngoại hối Nhà nước, hệ thống các TCTD tiếp tục mua được ngoại tệ từ khách hàng. Nếu so với cuối năm 2016 thì tỷ giá tương đối ổn định (trong đó tỷ giá trung tâm tăng 1,02%, tỷ giá liên ngân hàng giảm 0,24%, tỷ giá của Vietcombank giảm 0,15% so với cuối năm trước).
- Về hoạt động tín dụng:
NHNN tiếp tục triển khai các giải pháp tín dụng phù hợp với chỉ tiêu định hướng gắn với nâng cao chất lượng tín dụng, đồng thời NHNN tiếp tục chỉ đạo các TCTD thực hiện các giải pháp tạo điều kiện trong tiếp cận vốn tín dụng, tập trung vốn tín dụng vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh (SXKD); kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; ban hành Thông tư quy định về hoạt động cho vay của TCTD đối với khách hàng nhằm tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động cho vay, tạo điều kiện cho khách hàng vay trong tiếp cận vốn tín dụng. Cụ thể, tín dụng tăng trưởng tốt ngay từ đầu năm, không có tình trạng tín dụng tăng thấp vào đầu năm và dồn vào những tháng cuối năm như những năm trước. Cụ thể, đến ngày 25/5/2017 tín dụng tăng 6,53% so với cuối năm 2016 - là mức tăng cao so với các năm gần đây (cùng kỳ năm 2016 tăng 5%, cùng kỳ năm 2015 tăng 4,5%); cùng với mặt bằng lãi suất được giữ ổn định đã đáp ứng tốt cho nhu cầu vốn phục vụ sản xuất kinh doanh.
Thời gian qua, để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trong sản xuất, kinh doanh, NHNN đã thực hiện một số giải pháp nhằm tạo điều kiện cho các TCTD có khả năng xem xét và cam kết mở rộng tín dụng đối với DNNVV như:
+ Có Văn bản số 62/NHNN-TD ngày 04/01/2017 chỉ đạo NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố kịp thời nắm bắt tình hình cho vay DNNVV, hỗ trợ giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quan hệ tín dụng giữa TCTD với DNNVV trên địa bàn; Phối hợp với các sở, ban, ngành, hội, hiệp hội tại địa phương xử lý các vướng mắc phát sinh có liên quan đến ngành ngân hàng trong quá trình triển khai các chính sách hỗ trợ DNNVV; đặc biệt là chính sách cho vay có bảo lãnh của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV, chính sách hỗ trợ DNNVV thông qua Quỹ Phát triển DNNVV để kịp thời tham mưu cho UBND tỉnh, thành phố, NHNN triển khai thực hiện các chính sách này tại địa phương
+ Có văn bản số 2178/NHNN-TD ngày 30/3/2017 chỉ đạo: (i) Các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện các giải pháp mở rộng tín dụng có hiệu quả đi đôi với kiểm soát chất lượng tín dụng, cân đối đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn đối với các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là các lĩnh vực ưu tiên gồm: nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao; (ii) Yêu cầu NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố phối hợp với các Sở, Ban, Ngành tham mưu cho UBND tỉnh, thành phố triển khai các chương trình, dự án kinh tế của địa phương gắn với đầu tư tín dụng ngân hàng, chỉ đạo các TCTD trên địa bàn thực hiện có hiệu quả chương trình kết nối ngân hàng – doanh nghiệp, các chương trình tín dụng theo chủ trương của Chính phủ, đẩy mạnh triển khai có hiệu quả các giải pháp, nhiệm vụ được giao tại Chỉ thị số 01/CT-NHNN ngày 10/01/2017.
+ Chỉ đạo NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố và các TCTD đẩy mạnh triển khai Chương trình kết nối – ngân hàng doanh nghiệp. Theo đó, trong 3 tháng đầu năm 2017, toàn ngành Ngân hàng đã tổ chức được 130 buổi Hội nghị đối thoại, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Tổng số tiền cam kết cho vay mới theo Chương trình đạt 290.000 tỷ đồng, doanh số giải ngân đạt hơn 190.000 tỷ đồng cho hơn 20.000 khách hàng doanh nghiệp; số tiền gia hạn, cơ cấu lại kỳ hạn trả nợ là hơn 16.000 tỷ đồng cho hơn 500 doanh nghiệp. Ngoài ra các ngân hàng còn áp dụng các hình thức hỗ trợ khác như giảm lãi suất, giảm phí ... cho gần 400 doanh nghiệp với tổng dư nợ được hỗ trợ là 8.700 tỷ đồng.
+ Tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành rà soát, xây dựng, sửa đổi cơ chế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là các DNNVV thông qua các Quỹ bảo lãnh, quỹ phát triển doanh nghiệp nhằm tăng cường năng lực tài chính doanh nghiệp: (i) Phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV; tháo gỡ khó khăn; nghiên cứu, sửa đổi Quyết định 601/QĐ-TTg ngày 17/04/2013 của Thủ tướng Chính phủ về thành lập Quỹ phát triển DNNVV; (ii) Phối hợp với Bộ Tài chính tháo gỡ khó khăn, rà soát lại chính sách bảo lãnh tín dụng cho DNNVV thông qua Ngân hàng Phát triển và Quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ tại Thông báo số 425/TB-VPCP ngày 22/12/2016.
- Về tái cơ cấu hệ thống các TCTD và xử lý nợ xấu:
Trên cơ sở phê duyệt và chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ đối với Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020” (Đề án), NHNN đang khẩn trương xây dựng Kế hoạch thực hiện Đề án với mục tiêu, lộ trình và phân công nhiệm vụ cụ thể; tham mưu việc thành lập Ban chỉ đạo thực hiện Đề án do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban.
Về xử lý nợ xấu, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của NHNN, các TCTD đã tích cực nâng cao chất lượng tài sản, kiểm soát chất lượng tín dụng và xử lý nợ xấu, đặc biệt là nỗ lực tự xử lý nợ xấu bằng các biện pháp đôn đốc thu hồi nợ, phát mại tài sản, thu hồi nợ từ thi hành án, sử dụng dự phòng rủi ro...Nhờ đó, nợ xấu tiếp tục được kiểm soát và xử lý hiệu quả, đến cuối tháng 3/2017, tỷ lệ nợ xấu nội bảng ở mức 2,55%.
Về hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong tái cơ cấu và xử lý nợ xấu: Tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIV, Thống đốc NHNN thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ đã báo cáo Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các TCTD, trong đó đã nêu mục đích của việc sửa đổi, bổ sung Luật các TCTD là nhằm bổ sung, sửa đổi các quy định cụ thể về thẩm quyền, cách thức cơ cấu lại TCTD yếu kém, các biện pháp hỗ trợ phục hồi các TCTD yếu kém. Ngoài ra, Luật sửa đổi, bổ sung Luật các TCTD được ban hành để tạo cơ sở pháp lý cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng theo Nghị quyết Trung ương số 05-NQ/TW, Hội nghị Trung ương 4, Khóa XII, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để xử lý căn bản, triệt để nợ xấu và các TCTD yếu kém bằng các hình thức phù hợp với cơ chế thị trường trên nguyên tắc thận trọng, bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền và giữ vững sự ổn định, an toàn hệ thống, hỗ trợ kịp thời từ khâu phát hiện các TCTD yếu kém đến khâu phục hồi, củng cố năng lực để các TCTD yếu kém có khả năng trở thành TCTD lành mạnh. Luật sửa đổi, bổ sung Luật các TCTD này không thay đổi trách nhiệm pháp lý của các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật dẫn đến nợ xấu, tình trạng yếu kém của tổ chức tín dụng. Việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật của các tổ chức, cá nhân này được thực hiện theo quy định pháp luật.
Bên cạnh đó, NHNN đã trình Quốc hội thông qua Nghị quyết về xử lý nợ xấu và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các TCTD. Nếu được thông qua sớm, Nghị quyết của Quốc hội sẽ tạo điều kiện xử lý triệt để các vướng mắc khó khăn về cơ sở pháp lý hiện hành liên quan đến xử lý nợ xấu và tài sản bảo đảm, các khoản nợ của các TCTD, tạo cơ chế xử lý đồng bộ, thống nhất, hiệu quả, khả thi các khoản nợ xấu. Nhờ đó sẽ giải phóng khối lượng vốn lớn đang đọng lại trong các khoản nợ xấu cũng như giải phóng khối lượng tài sản thế chấp hiện nay chưa xử lý được, gây lãng phí nguồn lực xã hội, giúp các TCTD mở rộng tín dụng cho nền kinh tế, đồng thời, giảm được chi phí hoạt động để có điều kiện tiếp tục giảm lãi suất cho vay.
-Về hoạt động thanh toán:
Ngày 30/12/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 2545/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển TTKDTM tại Việt Nam giai đoạn 2016-2020 (Quyết định 2545), trong đó đã đề ra các mục tiêu cụ thể và 10 nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động TTKDTM trong nền kinh tế. Triển khai Quyết định 2545, ngày 31/3/2017, Thống đốc NHNN đã ban hành Quyết định số 637/QĐ-NHNN ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Quyết định 2545 của Thủ tướng Chính phủ. Tại Quyết định này, Thống đốc NHNN đã phân công nhiệm vụ, lộ trình cụ thể cho các đơn vị liên quan thuộc NHNN triển khai các giải pháp đã đề ra trong Quyết định 2545 nhằm thực hiện hoàn thành mục tiêu được Thủ tướng Chính phủ giao.
2. Định hướng, giải pháp điều hành CSTT trong thời gian tới:
Trên cơ sở mục tiêu của Quốc hội, Chính phủ và nhiệm vụ trọng tâm của ngành, NHNN điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm bảo đảm ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát; tập trung thực hiện các giải pháp:
- Theo dõi sát diễn biến vĩ mô, thị trường tiền tệ trong và ngoài nước để chủ động, kịp thời thực hiện các giải pháp điều hành phù hợp. Điều hành đồng bộ, linh hoạt các công cụ CSTT nhằm ổn định thị trường tiền tệ, tạo thuận lợi cho quá trình tái cơ cấu thị trường chứng khoán và thị trường vốn, ổn định thị trường ngoại tệ, kiểm soát tốc độ tăng tổng phương tiện thanh toán, tín dụng theo định hướng đề ra.
- Điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát và thị trường tiền tệ nhằm ổn định mặt bằng lãi suất. Tiếp tục chỉ đạo các TCTD tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh để ổn định lãi suất huy động và có điều kiện phấn đấu giảm lãi suất cho vay nhằm chia sẻ khó khăn với khách hàng vay nhưng đảm bảo an toàn tài chính trong hoạt động.
- Tiếp tục điều hành tỷ giá trung tâm linh hoạt, phối hợp đồng bộ các giải pháp và các công cụ CSTT nhằm hỗ trợ ổn định tỷ giá, cân nhắc thận trọng việc bán can thiệp thị trường ngoại tệ trong trường hợp cung cầu ngoại tệ mất cân đối để đảm bảo tỷ giá không biến động quá mức, gây tâm lý bất ổn trên thị trường, hạn chế các yếu tố đầu cơ, găm giữ ngoại tệ làm ảnh hưởng đến mục tiêu ổn định giá trị đồng tiền và kinh tế vĩ mô.
- Tiếp tục chỉ đạo các TCTD tập trung vốn tín dụng đối với các lĩnh vực ưu tiên, lĩnh vực sản xuất kinh doanh hiệu quả theo chỉ đạo của Chính phủ; Tiếp tục chỉ đạo thực hiện các chương trình tín dụng đặc thù của Chính phủ như lúa gạo, cà phê, thủy sản,...; Triển khai cho vay khuyến khích phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Nghị định 55/2015/NĐ-CP về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn; Phối hợp với các Bộ, Ngành liên quan triển khai các chính sách tín dụng, xử lý nợ tháo gỡ khó khăn cho người dân tại 4 tỉnh miền Trung; Tiếp tục phối hợp các Bộ, ngành để xử lý những khó khăn, vướng mắc nhằm đẩy mạnh việc triển khai chính sách tín dụng đối với lĩnh vực nhà ở xã hội theo Nghị định 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ. Đồng thời, NHNN chỉ đạo các TCTD tiếp tục triển khai các chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng để phát triển SXKD, đặc biệt đối với ngành chăn nuôi lợn, sản xuất thức ăn chăn nuôi và sản xuất thuốc thú y..
- Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa cũng như với các chính sách kinh tế vĩ mô khác để thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng hợp lý.
NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM