Góp lời giải cho bài toán “giải cứu”

Góp lời giải cho bài toán “giải cứu”

PV

Đồng hành trong khó khăn

Huyện Thống Nhất, “thủ phủ” nghề chăn nuôi lợn của tỉnh Đồng Nai, đến thời điểm này khi “cơn bão” giá lợn giảm đã quét qua gần nửa năm, nhưng hệ lụy của nó vẫn còn ghi dấu. Giá lợn hơi có thời điểm giảm rất sâu khi chỉ còn 15-18 nghìn đồng/kg, sự phục hồi của giá đến nay còn rất chậm. “Tình hình còn nhiều khó khăn”, nông dân Nguyễn Quang Minh (xã Gia Tân 2, huyện Thống Nhất) - chủ một trang trại nuôi lợn quy mô tới 2.000 con - cho biết.

Thách thức lớn nhất đối với các hộ nuôi lợn quy mô lớn là khả năng vực dậy sản xuất. Thời điểm này cũng đã sắp đến lúc các trang trại phải chuẩn bị giống cho giai đoạn tiêu thụ cuối năm, nhưng để gây lại đàn lợn không đơn giản. Ông Minh nói: Hiện nay, các đại lý cám không dám đầu tư cho người chăn nuôi vì sợ mất vốn, do đó một số trang trại lợn đang gặp khó khăn.

Nhưng khác với nhiều hộ chăn nuôi khác, với ông Minh, triển vọng khôi phục lại sản xuất vẫn còn. “Dù khó khăn nhưng bên cạnh đó còn có sự hỗ trợ của Agribank, nên tôi vẫn duy trì nghề chăn nuôi lợn”, ông chia sẻ. Là hộ chăn nuôi được Agribank huyện Thống Nhất đầu tư vốn từ nhiều năm nay và làm ăn có hiệu quả, ông Minh được Agribank cấp hạn mức 2 tỷ đồng, giải ngân qua từng giai đoạn. “Do tôi còn nguồn vốn vay từ NH nên vẫn chủ động được nguồn thức ăn cho đàn lợn và duy trì chăn nuôi để chờ giá thịt tăng trở lại”, ông nói.

Tương tự tại huyện Thống Nhất, nhiều trang trại chăn nuôi lớn ở nhiều địa phương khác trên cả nước cũng đang được “tiếp sức” bởi đồng vốn từ Agribank. Tại Hà Nam, nơi được mệnh danh là “thủ phủ” chăn nuôi lợn của khu vực phía Bắc, thấu hiểu tình trạng khó khăn của hơn chục nghìn hộ nông dân trong tỉnh do giá lợn hơi xuống thấp, Agribank chi nhánh Hà Nam ngay lập tức đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc xuống trực tiếp làm việc với các hộ chăn nuôi, nắm toàn bộ nợ gốc, nợ lãi… để có hướng tháo gỡ phù hợp. Cho đến nay, Chi nhánh đã cơ cấu lại nợ cho vay chăn nuôi hơn 34 tỷ đồng, bảo đảm cho các hộ chăn nuôi vẫn có thể duy trì nuôi lợn hoặc chuyển đổi sản xuất để có cơ hội trả cả gốc lẫn lãi.

Tương tự, tại Vĩnh Phúc, Hải Phòng, Tuyên Quang và nhiều địa phương khác trên cả nước, các Chi nhánh Agribank đang tích cực phối hợp cùng các sở, ban, ngành triển khai, thực hiện nhiều biện pháp như rà soát, xem xét, xây dựng chính sách riêng đối với người chăn nuôi lợn, khoanh nợ, giãn nợ cũ, gia hạn thời gian trả nợ cho các đối tượng chăn nuôi lợn bị thua lỗ; đồng thời tiếp tục đồng hành cùng người nông dân, tiến hành thẩm định các dự án chăn nuôi, phát triển kinh tế có khả thi để đầu tư vốn cho vay có ưu đãi lãi suất theo các chương trình, chính sách của địa phương và Nghị định 55/2015/NĐ-CP về chính sách tín dụng phát triển nông nghiệp, nông thôn của Chính phủ.

Agribank đã ban hành văn bản chỉ đạo các chi nhánh phối hợp với chính quyền địa phương và khách hàng, thực hiện nắm bắt tình hình, tiến hành rà soát, đánh giá xác định thiệt hại trong việc cho vay đối với ngành chăn nuôi lợn, sản xuất thức ăn chăn nuôi và sản xuất thuốc thú y trên địa bàn; đồng thời triển khai các biện pháp hỗ trợ khách hàng khắc phục hậu quả thua lỗ trong chăn nuôi sớm ổn định đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, tiếp tục tạo nguồn thu trả nợ như: Xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ gốc và hoặc lãi tiền vay phù hợp với nguồn trả nợ của khách hàng.

Giúp người chăn nuôi “vượt bão”

Gần 30 năm gắn bó đồng hành cùng thị trường tín dụng nông nghiệp, nông thôn, Agribank đã từng cùng ngành nông nghiệp và người nông dân nhiều lần “vượt bão”, “giải cứu” nông sản như: hành tím, dưa hấu, thanh long, gạo, cao su… Tuy nhiên, “giải cứu” thịt lợn trên thực tế vốn rất ít xảy ra. Chính vì vậy, cho vay đầu tư, dư nợ đối với chăn nuôi lợn trong tổng dư nợ nói chung hoặc tính trong cơ cấu sản phẩm nông nghiệp nói riêng là con số rất lớn.

Dư nợ toàn ngành NH cho chăn nuôi lợn tính đến thời điểm cuối tháng 4/2017 là gần 30.000 tỷ đồng, với 506.058 khách hàng đang còn dư nợ; dư nợ chủ yếu là của cá nhân, hộ gia đình, khoảng 25.800 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng gần 90% tổng dư nợ, 10% còn lại dành cho DN, HTX, mô hình liên kết. Riêng tổng dư nợ Agribank đối với ngành chăn nuôi lợn tính đến thời điểm 20/4/2017 đạt trên 27.000 tỷ đồng với 281.965 khách hàng, trong đó riêng dư nợ hộ gia đình và cá nhân trên 23.000 tỷ đồng (chiếm 85,84%/tổng dư nợ cho vay ngành chăn nuôi lợn).

Vậy đâu là lời giải cho bài toán “giải cứu” đối với ngành chăn nuôi lợn nói riêng và nông sản Việt nói chung? Đáp số đúng của bài toán “giải cứu” này chỉ được tìm ra khi giải quyết được đồng bộ, chặt chẽ các khâu: Đảm bảo tính ổn định đối với đầu ra của sản phẩm. Cả nước và từng địa phương có quy hoạch vùng sản xuất chăn nuôi đảm bảo tính ổn định về sản lượng, thị trường tiêu thụ sản phẩm. Công tác phòng chống dịch bệnh được kiểm soát. Có chính sách trợ giá cho người chăn nuôi trong trường hợp rủi ro do nguyên nhân khách quan.

Hoạt động của ngành chăn nuôi lợn cần tổ chức theo chuỗi liên kết theo mô hình đứng đầu chuỗi là các DN, tiếp đến là các chủ trang trại hoặc thông qua các hợp tác xã đến các hộ chăn nuôi, tạo thành một chuỗi liên kết chặt chẽ nhằm vừa kiểm soát được chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm khi truy xuất, vừa chia sẻ được lợi nhuận và cân đối được cung - cầu.

Bên cạnh đó, các giải pháp khác cần được triển khai đồng bộ như: cung cấp thông tin kịp thời, chính xác để người chăn nuôi đưa ra quyết định kế hoạch sản xuất phù hợp, tránh tình trạng sản xuất chăn nuôi theo phong trào, không tính đến đầu ra của sản phẩm; tổ chức các điểm giết mổ lợn thịt đúng quy trình vệ sinh, tổ chức các điểm bán thịt lợn sạch cho người dân. Tổ chức chương trình kết nối giữa các DN và các vùng sản xuất, tăng cường thu mua chế biến, cấp đông nhằm hỗ trợ tiêu thụ lợn thịt cho thị trường… Đặc biệt, cần triển khai trên diện rộng chính sách bảo hiểm nông nghiệp đóng vai trò “lối thoát” khi gặp rủi ro tiềm ẩn từ những tác động khách quan.

Về phía NH, để tạo điều kiện thuận lợi trong việc hỗ trợ ngành chăn nuôi, người nông dân nuôi lợn cả nước “vượt bão” thành công, trước mắt, Agribank cần cơ chế đối với các khoản vay phục vụ sản xuất nông nghiệp bị rủi ro do nguyên nhân khách quan. Vì theo quy định hiện hành, việc TCTD miễn giảm lãi hay cơ cấu lại khoản vay nhằm tạo điều kiện cho khách hàng phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh không chỉ ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh, mà còn làm tăng tỷ lệ nợ xấu và tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro. Đây cũng là bài toán khó đối với các TCTD, nhất là Agribank trong giai đoạn hiện nay.