Dự án Luật An ninh mạng đang được Bộ Công an chủ trì soạn thảo, dự kiến sẽ trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 4 và thông qua tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIV. Luật được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm an ninh kinh tế, chính trị và mọi mặt tác động đến đời sống xã hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phát triển công nghệ thông tin (CNTT), đặc biệt là cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và có những diễn biến phức tạp trên không gian mạng.
Dự thảo Luật An ninh mạng: Lo chồng chéo cấp quản lý
Lan Hương
Dự án Luật An ninh mạng đang được Bộ Công an chủ trì soạn thảo, dự kiến sẽ trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 4 và thông qua tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIV. Luật được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm an ninh kinh tế, chính trị và mọi mặt tác động đến đời sống xã hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phát triển công nghệ thông tin (CNTT), đặc biệt là cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và có những diễn biến phức tạp trên không gian mạng.
Theo Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, ứng dụng CNTT là xu hướng tất yếu, đã đi vào mọi ngõ ngách trong hoạt động của nhà nước, DN, cũng như từng người dân. Trong bối cảnh đó nhu cầu an toàn, an ninh bảo mật là rất cao. Việc bảo mật, an toàn thông tin giúp các ứng dụng trực tuyến diễn ra thuận lợi hơn, thúc đẩy người dân giao dịch trên nền tảng internet, từ đó tạo niềm tin để DN có động lực đầu tư mạnh mẽ hơn vào các hoạt động ứng dụng công nghệ… Đây cũng là những vấn đề mà cộng đồng DN “đặt hàng” đối với dự án luật này.
Đánh giá chung về Luật An ninh mạng, các DN hiện nay đang tập trung lo ngại về sự trùng lắp, chồng chéo với các luật khác có liên quan. Câu hỏi được các DN đặt ra là liệu sự trùng lặp này có tạo nên tình trạng "một cổ hai tròng" với giới DN CNTT hay không? Các tập đoàn CNTT nước ngoài lớn thì lo ngại về những quy định dự kiến như buộc phải đặt máy chủ tại Việt Nam hay yêu cầu phải hiện diện thương mại.
Ông Nguyễn Chí Thành, Chánh văn phòng Hiệp hội An toàn thông tin Việt Nam cho biết, theo dự thảo, phạm vi điều chỉnh của Luật An ninh mạng khá rộng, gần như bao quát hết các vấn đề liên quan tới bảo vệ an ninh mạng và các hoạt động trên không gian mạng, bởi vậy dễ trùng lặp về nội dung và chồng chéo về thẩm quyền quản lý nhà nước với các văn bản luật khác đang hiện hành như Luật An toàn thông tin mạng, Luật Cơ yếu, Luật CNTT... Đặc biệt, phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật cũng chưa có sự phân định rõ ràng với một đạo luật cùng lĩnh vực là Luật An toàn thông tin mạng, dễ dẫn đến việc chồng chéo về phạm vi điều chỉnh cũng như đầu mối quản lý nhà nước… Việc bao quát một phạm vi quá rộng về bảo vệ an ninh mạng trong một văn bản luật cũng dễ gây ra tình trạng chưa quy định hết các tình huống xảy ra và biện pháp giải quyết.
Ông Adam Sitkoff, Giám đốc Điều hành, Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Hà Nội (AmCham) lo ngại, dự thảo luật có nguy cơ trở thành rào cản đối với nền kinh tế kỹ thuật số tại Việt Nam. Sự thiếu rõ ràng và trách nhiệm mà các DN sẽ phải thực hiện có thể cản trở tính sáng tạo, đổi mới trong hoạt động cung cấp dịch vụ internet và trên quy mô rộng hơn, có thể cản trở sự phát triển của nền kinh tế kỹ thuật số tại Việt Nam.
Theo vị này dự thảo luật có thể tăng khó khăn và tăng chi phí hoạt động kinh doanh tại Việt Nam. Những yêu cầu được nêu ra trong dự thảo luật, cụ thể là những yêu cầu liên quan đến lưu trữ dữ liệu có nguy cơ làm tăng chi phí hoạt động kinh doanh tại Việt Nam đối với cả DN trong nước và DN nước ngoài. Đặc biệt, những DNNVV sẽ bị tác động lớn hơn do có ít nguồn lực hơn trong việc đảm bảo tính tuân thủ về yêu cầu lưu trữ dữ liệu, cũng như những yêu cầu nghiêm ngặt về kiểm toán và các yêu cầu tuân thủ khác.
Một lo ngại khác là dự thảo luật có thể không nhất quán với những cam kết WTO. Việc áp dụng những quy trình, thủ tục thẩm định không rõ ràng có thể tạo ra những rào cản kỹ thuật không cần thiết trong hoạt động thương mại, hoặc sự thiếu nhất quán giữa quy định trong nước và cam kết của Việt Nam tại WTO. “Theo khuyến nghị của chúng tôi, Chính phủ Việt Nam nên rà soát lại những quy định trong dự thảo luật và điều chỉnh cho phù hợp hơn với thông lệ quốc tế”, ông Adam Sitkoff đề nghị.