Thị trường tài chính
đang dần hoàn thiện
Phát triển cho vay tiêu dùng giúp thúc đẩy tiêu dùng, đảm bảo
tiếp cận tài chính công bằng và hoàn thiện thị trường tài chính
Chí Kiên
Đã có sân chơi riêng
Tài chính tiêu dùng ở Việt Nam được nhận định là rất tiềm năng nhưng vấn đề phát triển thế nào cho phù hợp về xu hướng thị trường sản phẩm, ứng dụng dữ liệu lớn và công nghệ cho ngành nhằm hướng tới sự phát triển lành mạnh và bền vững của thị trường trong các năm tiếp theo đã được các chuyên gia đặt ra tại Hội nghị quốc tế về tài chính tiêu dùng ở Việt Nam, ngày 19/10, tại Hà Nội do Công ty cổ phần StoxPlus với sự tài trợ của Tập đoàn Nikkei Nhật Bản, IFC tổ chức.
Theo TS. Nguyễn Thị Hiền – Phó Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng (NHNN), cho vay tiêu dùng theo Thông tư 43/2016/TT-NHNN là việc công ty tài chính cho vay bằng đồng Việt Nam đối với khách hàng là cá nhân nhằm đáp ứng nhu cầu vốn mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ cho mục đích tiêu dùng của khách hàng, gia đình của khách hàng đó (mua phương tiện đi lại, đồ dùng, trang thiết bị gia đình; Chi phí học tập, chữa bệnh, du lịch, văn hóa, thể dục, thể thao; Chi phí sửa chữa nhà). Tổng dư nợ cho vay tiêu dùng đối với một khách hàng tại công ty tài chính đó không vượt quá 100.000.000 đồng. Mức tổng dư nợ quy định tại khoản này không áp dụng đối với cho vay tiêu dùng để mua ôtô và sử dụng ôtô đó làm tài sản bảo đảm cho chính khoản vay đó theo quy định của pháp luật.
Là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất ở Việt Nam trong những năm gần đây. Tổng quy mô tín dụng tiêu dùng hiện đạt mức 960 nghìn tỷ đồng, chiếm tỷ trọng khoảng 15,7% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống; trong đó nhóm công ty tài chính tiêu dùng có quy mô tín dụng tiêu dùng đạt mức 74 nghìn tỷ đồng và là nhóm TCTD có tốc độ tăng dư nợ tín dụng tiêu dùng cao nhất trong 3 năm gần đây, bình quân khoảng 44%.
Nếu như từ tháng 12/2016 trở về trước, thị trường Việt Nam chưa có khuôn khổ pháp lý riêng cho hoạt động tín dụng tiêu dùng thì nay đã có Thông tư số 43, tạo cơ sở pháp lý để hoạt động cho vay tiêu dùng phát triển mạnh mẽ, thỏa mãn các nhu cầu vay tiêu dùng của khách hàng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. Đối với nền kinh tế, tín dụng tiêu dùng giúp thúc đẩy tiêu dùng, góp phần tăng trưởng GDP; đảm bảo tiếp cận tài chính công bằng, góp phần gia tăng công bằng và tiến bộ xã hội đồng thời giảm tác động xấu từ các hoạt động tín dụng phi chính thức. Với các TCTD và hệ thống tài chính thì phát triển cho vay tiêu dùng giúp họ gia tăng lợi nhuận, góp phần hoàn thiện thị trường tài chính.
Tăng khả năng tiếp cận cho khách hàng
Các chuyên gia tại hội nghị cho rằng, theo Quyết định 1726/2016/QĐ-TTg phê duyệt Đề án nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng cho nền kinh tế thì vai trò của tài chính tiêu dùng trong thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam là rất quan trọng. Qua đó, giúp gia tăng khả năng tiếp cận tín dụng (một trong những dịch vụ ngân hàng cơ bản) cho người thu nhập thấp và thu nhập trung bình và người trẻ tuổi. Bởi thống kê cho thấy khách hàng ở độ tuổi từ 18-30 tuổi có khoảng gần 60% tiếp cận các công ty tài chính, còn lại là tiếp cận NHTM. Khách hàng có mức thu nhập từ 5-10 triệu đồng/tháng tiếp cận công ty tài chính nhiều hơn tiếp cận các NHTM.
Bà Nguyễn Thị Quỳnh Lan – Giám đốc Điều hành dịch vụ kinh doanh của StoxPlus cho rằng, tiềm năng của tài chính tiêu dùng là rất lớn khi dịch vụ cho vay thuận tiện, giải quyết cho vay nhanh với thủ tục đơn giản. Nếu như cho vay truyền thống của tài chính tiêu dùng thường cho vay trả góp mua thiết bị điện tử gia đình, máy vi tính, xe máy… thì hiện nay sản phẩm đã được tiếp cận tới các đơn vị cung cấp sản phẩm khách hàng có thể thanh toán không dùng tiền mặt.
Ông Nimish Vinaykant Dwivedi - Giám đốc Trung tâm Kinh doanh sản phẩm thẻ tín dụng của FE Credit cũng cho rằng, ứng dụng công nghệ giúp rút ngắn thời gian mở thẻ. Chỉ với điện thoại di động trong tay khách hàng cũng có thể đảm bảo để thực hiện các thao tác thủ tục giao dịch, thanh toán nhanh hơn. Nếu như trước đây, các NH đưa ATM tới các khu dân cư để người dân tiếp cận thì nay như ở một số quốc gia châu Phi chỉ với một chiếc xe trang bị công nghệ có thể mở thẻ cho người dân. Họ muốn chuyển tiền cho người khác với 1 chiếc thẻ thì sử dụng điện thoại di động với một vài thao tác và gửi mã OTP là phía bên kia đã nhận được tiền gửi. Như vậy, theo ông Nimish Vinaykant Dwivedi, công nghệ càng phát triển sẽ mở ra cơ hội cho các công ty tài chính trong việc ứng dụng triển khai các sản phẩm, dịch vụ cho vay thuận tiện hơn.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia tài chính – ngân hàng, với mục tiêu phát triển thị trường tài chính tiêu dùng ở Việt Nam là tận dụng những kỹ thuật công nghệ mới để hoàn thiện quy trình cung cấp dịch vụ và quản trị, nâng cao chất lượng dịch vụ. Song, vẫn phải bảo vệ lợi ích của khách hàng vay tiêu dùng như đảm bảo sự minh bạch về thông tin, khuyến khích các quy tắc ứng xử và thực hiện thông lệ tốt nhất trong cho vay có trách nhiệm. Phát triển hệ thống thông tin khách hàng để giúp cho các TCTD có thể truy cập và tra cứu thông tin với chi phí hợp lý. Đồng thời tiếp tục hoàn thiện hệ thống khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động tài chính tiêu dùng.