4 năm đứng đầu bảng xếp hạng chỉ số cải cách hành chính (CCHC), chỉ số tiếp cận tín dụng nằm trong Top 4 các nước ASEAN, những thành quả đó là niềm tự hào đối với toàn Ngành trong công cuộc CCHC, cải thiện môi trường kinh doanh. Nhưng toàn Ngành không vì thế mà lơ là, từ từ cải cách mà phải quyết tâm và quyết liệt hơn nữa trong công tác CCHC trong năm 2019, tạo nền tảng cho năm 2020 thực hiện thành công Quyết định 1355/QĐ-NHNN ngày 28/6/2016 của Thống đốc NHNN cũng như những văn bản về CCHC, cải thiện môi trường kinh doanh bổ sung trong giai đoạn vừa qua.
CCHC và quyết tâm vượt lên chính mình
Minh Ngọc
4 năm đứng đầu bảng xếp hạng chỉ số cải cách hành chính (CCHC), chỉ số tiếp cận tín dụng nằm trong Top 4 các nước ASEAN, những thành quả đó là niềm tự hào đối với toàn Ngành trong công cuộc CCHC, cải thiện môi trường kinh doanh. Nhưng toàn Ngành không vì thế mà lơ là, từ từ cải cách mà phải quyết tâm và quyết liệt hơn nữa trong công tác CCHC trong năm 2019, tạo nền tảng cho năm 2020 thực hiện thành công Quyết định 1355/QĐ-NHNN ngày 28/6/2016 của Thống đốc NHNN cũng như những văn bản về CCHC, cải thiện môi trường kinh doanh bổ sung trong giai đoạn vừa qua.
Đó là chỉ đạo của Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú - Thủ trưởng cơ quan hành chính NHTW tại Hội nghị trực tuyến đẩy mạnh CCHC trong ngành Ngân hàng, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao Chỉ số tiếp cận tín dụng, tiếp tục triển khai Nghị quyết số 02/NQ-CP năm 2019 của Chính phủ.
Hiệu ứng từ quyết tâm cải cách thực chất
“Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ cũng như xuất phát từ chính quan điểm cải cách thực chất của Thống đốc NHNN, những năm qua, công tác CCHC đã được triển khai sâu rộng và tích cực trong toàn ngành Ngân hàng. Trong đó, coi mục tiêu cải thiện môi trường kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, hỗ trợ DN, người dân tiếp cận vốn ngân hàng thuận lợi là mục tiêu cốt lõi nhằm góp phần quan trọng vào việc cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia”, Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết.
Điều này có thể thấy rõ từ việc điều hành linh hoạt, đồng bộ các công cụ CSTT để điều tiết tiền tệ hợp lý nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô dẫn đến thanh khoản của hệ thống TCTD được đảm bảo, chi phí vốn của các TCTD giảm cùng với các biện pháp tiết giảm chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả kinh doanh, từ đó đã tạo điều kiện để các TCTD cân đối khả năng tài chính, giảm lãi suất cho vay hợp lý, nhằm chia sẻ khó khăn với DN, người dân.
Hệ thống các văn bản pháp luật ngày càng hoàn thiện rõ ràng công khai, minh bạch hơn. Môi trường tiếp cận và cung ứng tín dụng ngày càng minh bạch và đa dạng hóa qua việc minh bạch hóa thông tin tín dụng. Cơ sở dữ liệu của CIC đến nay có trên 43 triệu khách hàng vay, trong đó trên 42 triệu là khách hàng cá nhân. Cơ hội tín dụng ngày càng lan rộng đến các đối tượng yếu thế với việc đang hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ các mô hình hoạt động tài chính vi mô.
Đặc thù ngành dọc với 63 chi nhánh tỉnh, thành phố là cơ sở để NHNN đặt ra nhiệm vụ cho các giám đốc chi nhánh NHNN cũng như các TCTD thực hiện gặp gỡ kết nối DN định kỳ thường xuyên từ cấp trung ương đến tỉnh đến huyện, các hiệp hội ngành nghề. Đích thân Ban lãnh đạo NHNN tham gia các hội nghị kết nối đầu tư của Chính phủ, hay của tỉnh tháo gỡ khó khăn cho DN và người dân, đồng thời đưa ra các giải pháp giải quyết các vấn đề xã hội như tín dụng đen…
Việc tạo thuận lợi cho DN và người dân càng thêm rõ với việc chuẩn hóa cải cách thủ tục hành chính của NHNN theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008. NHNN đã cắt giảm điều kiện kinh doanh với tỷ lệ đạt 31% (tổng số cắt giảm, đơn giản hóa 80 trên 257 điều kiện, trong đó cắt giảm được 49 điều kiện, đạt 50% tổng số phương án đề xuất); giảm hơn 20% số lượng, chỉ tiêu báo cáo cho các TCTD…
Thực chất CCHC là nhiệm vụ của cơ quan quản lý, tuy nhiên do đặc thù quan hệ trực tiếp với người dân và DN là NHTM, vì vậy chỉ đạo của Thống đốc cũng đã yêu cầu các NHTM cải cách để nâng cao thương hiệu chính mình, nâng cao năng lực cạnh tranh; đồng thời, hỗ trợ người dân về tiện ích sản phẩm, giảm bớt chi phí không cần thiết, công khai minh bạch, với quan hệ bình đẳng, cộng sinh và phát triển.
Cộng hưởng cùng Chính phủ và các bộ ngành xây dựng Chính phủ điện tử, tạo nền tảng thanh toán dịch vụ công cũng như Nghị quyết 02, NHNN hoàn thiện môi trường thanh toán, trình Chính phủ Đề án đẩy mạnh thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng. Đồng thời chỉ đạo và cùng các NHTM chủ động kết nối cùng các bộ, ngành trong việc thanh toán các dịch vụ công. Hiện, đã có 50 ngân hàng thỏa thuận phối hợp thu điện tử với thuế, hải quan trên phạm vi 63 tỉnh, thành phố; 27 ngân hàng và 10 tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán phối hợp thu tiền điện.
Khoảng trống phối hợp và quyết tâm của NHNN
Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 sẽ là bước đột phá mới cho công tác CCHC, cải thiện môi trường kinh doanh với mục tiêu tổng quát như: Tăng số lượng DN và người dân tiếp cận với các dịch vụ tài chính, ngân hàng; Phát triển các loại hình dịch vụ phù hợp phục vụ các nhóm dân cư ở vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn…
Tuy nhiên để triển khai có hiệu quả Quyết định 1355 và Nghị quyết 02 của Chính phủ vẫn còn nhiều trắc trở. Tổng giám đốc TPBank Nguyễn Hưng cho biết, trong khi NHNN quyết liệt cải cách giảm báo cáo cho TCTD thì các ngân hàng lại đang “ngập lụt” với các yêu cầu cung cấp thông tin mà các bộ, ngành, cơ quan, tòa án yêu cầu, tăng so với những năm trước hơn chục lần. Bên cạnh đó, nhiều thủ tục ngoài Ngành đang trở thành rào cản tiếp cận tín dụng như thời gian thực hiện đăng ký giao dịch đảm bảo, công chứng còn rất phức tạp, lâu hơn cả thời gian ngân hàng phê duyệt tín dụng. Đặc biệt là các văn bản hướng dẫn quy định pháp luật chưa đầy đủ, câu chữ không rõ ràng, chồng chéo dẫn đến ngân hàng dễ bị vô tình trở thành người phạm tội…
Điều đó cho thấy, CCHC và cải thiện môi trường kinh doanh cần có sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt hơn nữa của các bộ, ngành, cùng hướng tới cải thiện môi trường kinh doanh hiệu quả và thực chất.
Mặc dù vậy, để thực hiện hiệu quả công tác CCHC và Nghị quyết 02, nhiệm vụ chung đối với toàn Ngành đó là triển khai có hiệu quả Quyết định 1355 được xem là nền móng cho hoạt động CCHC, cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ DN trong nhiệm kỳ này cũng như tạo nền tảng cho những năm tới. Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước, NHNN sẽ tạo điều kiện cho các TCTD có một môi trường kinh doanh tốt hơn, từ việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho đến việc phải giải quyết nhanh hơn những vướng mắc của NHTM. Bên cạnh đó, đồng hành cùng TCTD phối hợp làm tốt hỗ trợ DN người dân trên tinh thần một ngành dịch vụ phục vụ người dân.
Để CCHC có hiệu quả, một số nhóm nhiệm vụ quan trọng cần triển khai trong toàn Ngành. Nhóm thứ nhất là nhóm giải pháp về chỉ đạo, điều hành, tăng cường kỷ luật kỷ cương hành chính. Nhóm thứ hai là hoàn thiện về pháp luật CCHC và cải thiện điều kiện kinh doanh. Trong đó tiếp tục triển khai hiệu quả hơn “đặc sản” của ngành Ngân hàng là chương trình kết nối Ngân hàng - DN.
Nhóm nhiệm vụ thứ ba là nâng cao chất lượng công vụ công chức, công vụ. Đây là nhiệm vụ mà NHNN sẽ triển khai mạnh mẽ và quyết liệt trong năm 2019 thực hiện Chỉ thị 10 của Thủ tướng Chính phủ. Ngay cả với các NHTM dù là DN, lãnh đạo Ngành cũng đặt ra vấn đề này. Bởi như Phó Thống đốc phân tích, với nền kinh tế thị trường, quan hệ giữa ngân hàng và DN không còn phải là xin – cho mà là quan hệ cộng sinh. Để nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng năng lực cạnh tranh, các TCTD không chỉ cần giảm thiểu thủ tục hành chính chi phí mà quan trọng nhất vẫn là ý thức trách nhiệm của cán bộ…
Không những thế, trong những tháng cuối năm, NHNN sẽ tổ chức các đoàn kiểm tra công tác cải cách tại các địa phương và TCTD.