Chung tay đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu

Chung tay đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu

Viết Chung

Mặc dù tỷ lệ nợ xấu đã giảm nhưng trên thực tế việc xử lý nợ xấu vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Với quyết tâm của NHNN, các TCTD và các cơ quan quản lý, quá trình xử lý nợ xấu đang được kỳ vọng sẽ nhanh và mạnh hơn trong thời gian tới.

Đánh giá cao về kết quả xử lý nợ xấu của hệ thống ngân hàng, ông Trần Quang Chiểu, Ủy viên thường trực Ủy ban Tài chính, ngân sách của Quốc hội cho rằng, xử lý nợ xấu trong hệ thống ngân hàng nhanh và chắc chắn. Nếu như những năm trước, nợ xấu là “cục máu đông” trong nền kinh tế, thì nay, chỉ sau một thời gian ngắn thực hiện Nghị quyết của Quốc hội, cục máu đông này đã được xử lý tốt hơn. Cụ thể: nợ xấu của toàn hệ thống ngân hàng đã giảm từ mức trên 10% (vào thời điểm cuối năm 2016), đến cuối tháng 3/2019, tỷ lệ nợ xấu nội bảng là 2,02%. Bên cạnh đó, tỷ lệ nợ xấu nội bảng, nợ bán cho VAMC chưa xử lý và nợ tiềm ẩn trở thành nợ xấu của hệ thống các TCTD cũng đã giảm mạnh từ mức 10,8% vào cuối năm 2016, xuống còn 5,88% vào thời điểm cuối tháng 3/2019. Về kết quả xử lý nợ xấu được xác định theo Nghị quyết 42, lũy kế từ 15/8/2017 đến cuối tháng 3/2019, toàn hệ thống các TCTD đã xử lý được 227,86 nghìn tỷ đồng nợ xấu, trong đó, nợ xấu nội bảng đạt 117,8 nghìn tỷ đồng.

Nợ xấu giảm nhanh, góp phần nâng cao “sức khỏe” cho các TCTD. Thực tế, đến nay đã có một số TCTD mua lại nợ xấu bán cho VAMC để tự xử lý. Cụ thể, theo thông tin từ VAMC, hiện đã có 5 ngân hàng xóa sạch nợ tại VAMC, gồm: Vietcombank, MBBank, Techcombank, OCB và VIB. Ngoài ra, còn có một số ngân hàng có ý định tất toán toàn bộ trái phiếu đặc biệt của VAMC trong năm 2019 như: VPBank, TPbank, KienlongBank…

Tại Agribank, sau khi có Nghị quyết 42, Chỉ thị số 06/CT-NHNN và Kế hoạch hành động của toàn ngành Ngân hàng về xử lý nợ xấu, Agribank đã xây dựng và triển khai chương trình hành động với những giải pháp rất cụ thể, quyết liệt như: Tổ chức rà soát, xây dựng, tập huấn quy chế thu giữ tài sản đảm bảo, giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản đảm bảo, bán nợ xấu cho VAMC theo giá thị trường. Agribank là ngân hàng đầu tiên mạnh dạn, chủ động thực hiện tổng điều chỉnh giảm lãi suất cho vay của các khoản nợ xấu đến 15/8/2017, thời điểm Nghị quyết 42 có hiệu lực; miễn, giảm lãi tồn đọng theo thời hạn trả nợ gốc để khuyến khích khách hàng tìm mọi nguồn thu trả nợ ngân hàng, đồng thời hỗ trợ khách hàng phục hồi sản xuất kinh doanh. Với mục tiêu được Agribank quán triệt ngay từ đầu đó là gắn việc xử lý nợ xấu với hỗ trợ, tạo điều kiện cho khách hàng phục hồi sản xuất kinh doanh, vì vậy, trong các phương án xử lý nợ của Agribank có cả phương án chấp nhận giảm lãi suất để góp phần hỗ trợ khách hàng trả nợ. Bên cạnh đó, Agribank đã chủ động phối hợp với VAMC và các đơn vị có liên quan triển khai một số chính sách động viên, khuyến khích khách hàng trả nợ ngân hàng.

Với sự hỗ trợ của NHNN, các bộ, ban, ngành và các địa phương, cùng với sự quyết tâm của Agribank, việc xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42 đã đem lại nhiều kết quả khả quan. Kết thúc năm 2018, nợ xấu nội bảng về mức 1,51%, thu hồi được gần 12 nghìn tỷ đồng nợ đã bán và đã xử lý rủi ro, chiếm tỷ lệ 14% tổng dư nợ đã xử lý. Những con số trên đã tạo ra sự bứt phá ngoạn mục về lợi nhuận năm 2018 của Agribank đạt trên 7.525 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, với gần 26 nghìn tỷ đồng đã được trích lập dự phòng rủi ro, Agribank tự tin đủ khả năng mua lại toàn bộ nợ đã bán cho VAMC và xử lý kịp thời các khoản nợ xấu phát sinh nếu có trong năm 2019. Lũy kế đến 31/3/2019, Agribank thu hồi và tự xử lý nợ xấu xác định theo Nghị quyết 42 đạt trên 93.000 tỷ đồng, bao gồm: thu nợ gốc đã bán cho VAMC; thu nợ gốc đã xử lý rủi ro; thu và xử lý nợ xấu nội bảng; thu và xử lý nợ cơ cấu giữ nguyên nhóm nợ theo Quyết định 780, Thông tư 09 và Nghị định 55.

Mặc dù kết quả khá tích cực, nhưng cũng như những ngân hàng khác, Agribank đang gặp một số vướng mắc trong quá trình xử lý nợ xấu kể cả sau khi có Nghị quyết 42 được Quốc hội ban hành và có hiệu lực. Vướng mắc lớn nhất trong quá trình xử lý nợ xấu vẫn là thu giữ tài sản. Theo đó, nếu bên giữ tài sản đảm bảo không thiện chí thì ngân hàng không thể nào thu giữ được vì không có chế tài và biện pháp cuối cùng của các TCTD là phải khởi kiện, thi hành án và như vậy sẽ mất rất nhiều thời gian, chi phí để thu hồi nợ… Với kỳ vọng triển khai Nghị quyết 42/2017/QH14 có hiệu quả hơn nữa, Agribank mong muốn tiếp tục nhận được sự sẻ chia, phối hợp chặt chẽ, tích cực của các bộ, ban, ngành và các địa phương để sớm được giải quyết, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình xử lý tài sản như: thu giữ tài sản; áp dụng các thủ tục rút gọn trong giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản đảm bảo tại tòa án; xử lý tài sản đảm bảo là dự án bất động sản; nghĩa vụ nộp thuế (thuế thu nhập cá nhân, các khoản nợ thuế, phí nợ khác liên quan đến tài sản đảm bảo); mua bán nợ theo giá thị trường… Qua đó, thúc đẩy quá trình xử lý nợ xấu nhanh hơn, đảm bảo theo yêu cầu của Quyết định 1058.