a). Tên Đề tài: Tổng kết kinh nghiệm về kiểm toán nghiệp vụ thanh tra, giám sát tại Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố
- Mã số: ĐTNH-CS.001/18
b). Tổ chức chủ trì: Viện Chiến lược ngân hàng
c). Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: ThS. Lê Quốc Nghị, Vụ trưởng Vụ Kiểm toán nội bộ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Thư ký: CN. Trương Hồng Quang, Kiểm soát viên, Vụ Kiểm toán nội bộ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Các thành viên tham gia: ThS. Trần Thị Ngọc Tú, CN. Phạm Mai Trang, ThS. Trần Phú Dũng, ThS. Lại Thị Hương, ThS. Nguyễn Hồng Phương.
d). Mục tiêu của nhiệm vụ: Nghiên cứu nhằm đánh giá tổng thể quy trình kiểm toán hoạt động TTGSNH tại NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố. Kết hợp chi tiết hóa các kinh nghiệm thực tiễn trong kiểm toán nghiệp vụ TTGSNH thông qua việc phân tích cụ thể từng nghiệp vụ, tồn tại đối với mỗi nội dung kiểm toán. Từ đó, đề xuất những giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng kiểm soát, KTNB NHNN trong kiểm toán nghiệp vụ TTGSNH tại các NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố để phát huy triệt để nguồn nhân lực hiện có (tài sản, con người, thời gian...), bảo đảm hoàn thành tốt nhất mục tiêu đề ra với chi phí thấp nhất.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 7/2018.
- Thời gian kết thúc: Tháng 12/2019
e) Kinh phí thực hiện: 99 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện:
Đề tài nhằm mục tiêu nghiên cứu, đánh giá tổng thể quy trình kiểm toán hoạt động TTGSNH tại NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố, kết hợp chi tiết hóa các kinh nghiệm thực tiễn trong kiểm toán nghiệp vụ TTGSNH thông qua việc phân tích cụ thể từng nghiệp vụ, tồn tại đối với mỗi nội dung kiểm toán để từ đó đề xuất những giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng kiểm soát, KTNB NHNN trong kiểm toán nghiệp vụ TTGSNH tại các NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố để phát huy triệt để nguồn nhân lực hiện có (tài sản, con người, thời gian...), bảo đảm hoàn thành tốt nhất mục tiêu đề ra với chi phí thấp nhất. Để giải quyết các mục tiêu này, đề tài đã triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể như sau:
Chương 1 nghiên cứu tổng quan và cơ sở lý luận về hoạt động kiểm toán nghiệp vụ thanh tra, giám sát ngân hàng, gồm cơ sở lý luận về hoạt động kiểm toán nội bộ, hoạt động thanh tra, giám sát tại NHNN, hoạt động kiểm toán nghiệp vụ TTGSNH. Đề tài cũng nghiên cứu kinh nghiệm về kiểm toán nghiệp vụ thanh tra, giám sát tại một số nước trên thế giới, qua đó rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam, gồm:
(i) Phương pháp KTNB sử dụng phổ biến là phương pháp kiểm toán trên cơ sở phân tích, đánh giá rủi ro. Việc phân tích, đánh giá các rủi ro trong các hoạt động nghiệp vụ của NHTW từ đó tập trung vào kiểm toán, phát hiện, ngăn chặn rủi ro xảy ra vừa nâng cao được hiệu quả hoạt động của KTNB, vừa phù hợp với các tiêu chuẩn KTNB và thông lệ quốc tế.
(ii) Việc đào tạo đội ngũ chuyên gia lĩnh vực hẹp được chú trọng, việc luân chuyển công tác, luân chuyển người từ các đơn vị nghiệp vụ về công tác tại Vụ làm cơ sở nòng cốt cho hoạt động KTNB.
(iii) Đa dạng các loại hình kiểm toán nhằm giảm bớt thời gian kiểm toán và tập trung nguồn lực vào các quy trình, nghiệp vụ hoặc đơn vị có nhiều rủi ro mang tính trọng yếu.
(iv) Xây dựng mô hình kiểm soát, KTNB bộ độc lập, trực thuộc một Ủy ban ngang cấp nhằm tăng tính hiệu lực, hiệu quả của hệ thống kiểm soát, KTNB tại NHTW.
Chương 2 của đề tài nghiên cứu thực trạng hoạt động kiểm toán nghiệp vụ thanh tra, giám sát tại NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố, bao gồm: Kiểm toán việc thực hiện nhiệm vụ liên quan đến cấp, thu hồi giấy phép thành lập và hoạt động ngân hàng/mạng lưới NHTM; Kiểm toán công tác giám sát việc mua, bán, chia, tách, hợp nhất, sáp nhập/giám sát, KSĐB đối với TCTD; Kiểm toán công tác phòng, chống tham nhũng và giải quyết khiếu nại, tố cáo; Kiểm toán công tác giám sát hoạt động ngân hàng; Kiểm toán việc tổ chức, thực hiện công tác thanh tra ngân hàng; Kiểm toán công tác phòng, chống rửa tiền; phòng, chống tài trợ khủng bố; Kiểm toán công tác thực hiện quản lý nhà nước về bảo hiểm tiền gửi; Kiểm toán công tác chấp thuận nhân sự đối với các TCTD. Nhóm nghiên cứu cũng thực hiện khảo sát thực trạng kiểm soát nghiệp vụ thanh tra, giám sát tại NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố; Đánh giá thực trạng hoạt động kiểm toán nghiệp vụ thanh tra, giám sát, qua đó rút ra các kết quả đạt được; các tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong hoạt động kiểm toán nghiệp vụ thanh tra, giám sát tại NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố.
Tại Chương 3, nhóm nghiên cứu đề xuất định hướng nâng cao chất lượng kiểm toán nghiệp vụ thanh tra, giám sát tại NHNN chi nhánh trong thời gian tới và 03 nhóm giải pháp nâng cao chất lượng kiểm toán nghiệp vụ thanh tra, giám sát tại NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố, bao gồm Nhóm giải pháp về hoàn thiện công tác tổ chức; Nhóm giải pháp hoàn thiện về nghiệp vụ kiểm toán và Nhóm giải pháp về hoàn thiện nguồn nhân lực KTNB .
Đề tài được Hội đồng tư vấn đánh giá nghiệm thu kết quả thực hiện xếp loại Giỏi./.