Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Hưng Yên do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến tại Văn bản số 498/UBDNGS16 ngày 12/6/2026 về việc chuyển kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI;
Sau khi nghiên cứu, NHNN có ý kiến như sau:
1. Nội dung kiến nghị của cử tri
“(i) Đề nghị đơn giản hóa thủ tục vay vốn;
(ii) Tăng mức vay đối với vốn tín chấp thông qua các tổ chức chính trị - xã hội;
(iii) Mở rộng các chương trình tín dụng ưu đãi, tạo điều kiện cho người dân được vay vốn phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập.”
2. Nội dung kiến nghị được giải trình, cung cấp thông tin
(i) Về kiến nghị đơn giản hóa thủ tục vay vốn
Tại các Chỉ thị 01/CT-NHNN của Thống đốc NHNN về tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Ngân hàng hàng năm đã chỉ đạo các TCTD thực hiện các giải pháp tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng trên cơ sở rà soát, đơn giản hóa thủ tục, hồ sơ vay vốn, tài sản bảo đảm,... Theo đó, TCTD đã có nhiều đổi mới trong việc xây dựng quy trình cho vay theo hướng đơn giản hóa thủ tục vay vốn, giảm bớt phiền hà cho khách hàng vay, nhưng vẫn đảm bảo an toàn vốn vay và không trái với quy định của pháp luật, nâng cao khả năng thẩm định để rút ngắn thời gian giải quyết cho vay, tạo điều kiện người dân tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng.
Bên cạnh đó, thời gian qua NHNN đã hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động cho vay của TCTD đối với khách hàng nhằm tăng tính minh bạch trong hoạt động cho vay, đổi mới theo hướng thông thoáng, ứng dụng công nghệ để rút ngắn thời gian, quy trình nhưng vẫn đảm bảo an toàn. Theo đó, ngày 30/6/2026, NHNN đã ban hành Thông tư sửa đổi bổ sung Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 quy định về hoạt động cho vay của TCTD đối với khách hàng trong đó (i) giảm bớt điều kiện vay vốn bắt buộc phải có phương án sử dụng vốn khả thi đối với khoản cho vay có mức giá trị nhỏ không vượt quá 200 triệu đồng tại các Quỹ tín dụng nhân dân, 400 triệu đồng tại các tổ chức tín dụng khác; (ii) bãi bỏ giới hạn dư nợ cho vay đối với cá nhân vay phục vụ nhu cầu đời sống và được định danh, xác minh thông tin bằng phương thức điện tử ở mức tối đa 100 triệu đồng tại một tổ chức tín dụng nhằm tạo điều kiện để người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng hợp pháp thông qua kênh điện tử thuận lợi hơn, góp phần hạn chế tín dụng đen, đồng thời giúp giảm chi phí giao dịch, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả của hoạt động cho vay trên nền tảng số…
(ii) Về tăng mức vay đối với tín chấp thông qua các tổ chức chính trị - xã hội
- Theo Điều 102 Luật Các Tổ chức tín dụng quy định: “Tổ chức tín dụng phải yêu cầu khách hàng cung cấp tài liệu, dữ liệu chứng minh khả năng tài chính của khách hàng, phương án sử dụng vốn khả thi, mục đích sử dụng vốn hợp pháp trước khi quyết định cấp tín dụng…”; “Tổ chức tín dụng, khách hàng thỏa thuận về việc áp dụng hoặc không áp dụng biện pháp bảo đảm trong hoạt động cấp tín dụng”. Như vậy, hiện đã có quy định của pháp luật về việc các TCTD và khách hàng vay vốn có quyền thỏa thuận về việc áp dụng hoặc không áp dụng biện pháp bảo đảm trong hoạt động cấp tín dụng.
- Ngày 18/7/2026, NHNN đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1560/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai Chỉ thị số 39-CT/TW ngày 30/10/2024 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về nâng cao hiệu quả của tín dụng chính sách xã hội trong giai đoạn mới, trong đó chỉ đạo Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) “Đơn giản hóa trình tự, thủ tục vay vốn, phát triển các loại hình dịch vụ phù hợp,...” và chỉ đạo các Bộ, ngành liên quan “Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ chế, chính sách liên quan đến tín dụng chính sách xã hội theo hướng mở rộng phạm vi, quy mô, đối tượng, nâng mức cho vay, thời hạn vay...”.
Theo đó, một số chương trình tín dụng tại NHCSXH đã được các Bộ, ngành tham mưu quy định nâng mức cho vay phù hợp, như: Cho vay không cần thực hiện bảo đảm tiền vay đối với Chương trình cho vay đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo có mức vay vốn tối đa là 100 triệu đồng/hộ và cho vay chương trình cho vay giải quyết việc làm với mức vay vốn tối đa lên tới 200 triệu đồng,... Một số chương trình tín dụng đang được các Bộ, ngành khảo sát, nghiên cứu và đề xuất sửa đổi, bổ sung theo hướng nâng mức cho vay trong thời gian tới như Chương trình cho vay đối với người chấp hành xong án phạt tù theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg ngày 17/8/2023.
- Về phía NHNN hiện nay đang đầu mối xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định về chính sách tín dụng ưu đãi hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi triển khai tại NHCSXH trong giai đoạn tới. Bám sát chỉ đạo của Ban Bí thư[1], tiếp thu ý kiến của các Đại biểu Quốc hội, cử tri và các địa phương, NHNN đang đề xuất nâng mức cho vay tối đa của các chính sách cho vay hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất, chuyển đổi nghề, cho vay sản xuất, kinh doanh nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi so với giai đoạn trước.
Ngoài ra, tại Chỉ thị 01/CT-NHNN ngày 09/1/2026 của Thống đốc NHNN về tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Ngân hàng trong năm 2026, NHNN đã chỉ đạo TCTD cải tiến quy định nội bộ, khuyến khích cho vay dựa trên phương án sản xuất kinh doanh, phương án mở rộng thị trường đầu ra; cho vay theo chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng; cho vay dựa trên dữ liệu thanh toán, dòng tiền; cho vay dựa trên các loại hình tài sản bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật. Tại một số chính sách tín dụng đối với ngành, lĩnh vực như chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn đã có các quy định khuyến khích như: cho vay không có tài sản đảm bảo, phát triển sản xuất nông nghiệp theo mô hình liên kết, chuỗi giá trị (trong đó có quy định về quản lý dòng tiền trong liên kết để tăng cường khả năng cho vay không có tài sản đảm bảo),...
(iii) Về việc mở rộng các chương trình tín dụng ưu đãi, tạo điều kiện cho người dân được vay vốn phát triển kinh tế:
Thời gian qua, bám sát các chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã triển khai đồng bộ các giải pháp tín dụng đối với ngành, lĩnh vực nhằm đẩy mạnh tín dụng, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp, cụ thể như sau:
- Thường xuyên rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách tín dụng và tín dụng ngành, lĩnh vực để đồng bộ với Luật các TCTD, cũng như cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về phát triển kinh tế xã hội, phù hợp với yêu cầu cải cách, đơn giản hóa thủ tục, chuyển đổi số, góp phần tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quan hệ tín dụng ngân hàng.
- Ban hành các văn bản chỉ đạo về tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực quan trọng (như cà phê, lúa gạo, chăn nuôi, xăng dầu, xuất nhập khẩu, nông nghiệp…) và tháo gỡ khó khăn cho khách hàng trước những diễn biến của xung đột tại Trung Đông; kịp thời có văn bản chỉ đạo các TCTD triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035 và chỉ đạo các TCTD ưu tiên bố trí nguồn vốn thúc đẩy tín dụng xanh phục vụ mục tiêu tăng trưởng xanh.
- Tích cực triển khai các chương trình tín dụng hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng và đầu tư các dự án trọng điểm quốc gia với lãi suất thấp, ưu đãi từ chính nguồn lực của các TCTD theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, trong đó có những chương trình được nâng quy mô nhiều lần, như: Chương trình tín dụng đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản (đến cuối tháng 5/2026, đã giải ngân lũy kế được khoảng 219.000 tỷ đồng (đạt 118,4% quy mô Chương trình) với trên 75.000 lượt khách hàng được giải ngân); Chương trình cho vay liên kết sản xuất chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao và phát thải thấp vùng ĐBSCL theo Quyết định 1490/QĐ-TTg (đã giải ngân đạt khoảng 4.200 tỷ đồng); Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP (doanh số giải ngân đạt khoảng 12.440 tỷ đồng); Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược (mới được triển khai và đã giải ngân khoảng 10.527 tỷ đồng).
- Triển khai các giải pháp để tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng chính thức cho người dân, doanh nghiệp, gồm: (i) Triển khai mạnh mẽ, sâu rộng chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp thông qua nhiều hình thức và quy mô đa dạng trên toàn quốc và tại các địa phương, các Hội nghị tín dụng nhằm tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng; (ii) Chỉ đạo TCTD tăng cường phối hợp các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội để đẩy mạnh truyền thông, cung cấp thông tin về các chương trình, sản phẩm tín dụng của TCTD bằng nhiều hình thức nhằm tăng khả năng truyền tải vốn tín dụng ngân hàng.
- Tiếp tục hỗ trợ, tạo điều kiện để Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện tốt các chương trình, chính sách tín dụng ưu đãi theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Kết quả: Việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn tín dụng cho nền kinh tế, qua đó, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Cuối năm 2025, tín dụng toàn nền kinh tế tăng 19,07% so với cuối năm 2024; đến ngày 06/7/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,1 triệu tỷ đồng, tăng 7,85% so với cuối năm 2025, bổ sung thêm cho nền kinh tế khoảng 1,46 triệu tỷ đồng so với cuối năm 2025.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng gửi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên để thông tin tới cử tri; gửi Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội để tổng hợp, theo dõi, giám sát theo quy định./.
[1] Tại Chỉ thị số 39-CT/TW ngày 30/10/2024 về nâng cao hiệu quả của tín dụng chính sách xã hội trong giai đoạn mới có nội dung chỉ đạo: Mở rộng phạm vi, quy mô, đối tượng, nâng mức cho vay, thời hạn vay phù hợp với mục tiêu các chương trình mục tiêu quốc gia,...