Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới ngày càng thường xuyên đối mặt với các cú sốc về nguồn cung, thương mại và địa chính trị, việc nhận diện đúng áp lực giá nền tảng và truyền tải thông tin lạm phát một cách rõ ràng trở thành một phần quan trọng của điều hành chính sách tiền tệ. Nghiên cứu trên BIS Quarterly Review tháng 9/2026 cho thấy các ngân hàng trung ương (NHTW) ngày càng chú trọng lạm phát cơ bản, nhưng thay vì dựa vào một thước đo duy nhất, họ có xu hướng sử dụng đồng thời nhiều chỉ số. Xu hướng này cung cấp thêm thông tin cho hoạch định chính sách, song cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với truyền thông tới công chúng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh, môi trường thông tin đang có những thay đổi ngày càng sâu rộng. Cùng với yêu cầu ngày càng cao về minh bạch và trách nhiệm giải trình, truyền thông chính sách không chỉ là hoạt động cung cấp thông tin mà ngày càng trở thành một bộ phận quan trọng của quản trị nhà nước, góp phần đưa chính sách vào cuộc sống.
Báo cáo Tham vấn thường niên Việt Nam 2026 của Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) ghi nhận chính sách tiền tệ của Việt Nam đã có sự điều chỉnh phù hợp với những thay đổi của điều kiện kinh tế vĩ mô. AMRO cũng đánh giá tích cực những bước tiến của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong hiện đại hóa khuôn khổ điều hành chính sách tiền tệ và tăng cường sử dụng các công cụ dựa trên thị trường.
Quyết định nâng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữa tháng 9 đang góp phần định hình lại triển vọng chính sách tiền tệ toàn cầu. Phản ứng đồng loạt của nhiều ngân hàng trung ương lớn ngay sau đó cho thấy kỳ vọng về một chu kỳ giảm lãi suất đồng loạt trên toàn cầu đang nhường chỗ cho khả năng mặt bằng lãi suất cao kéo dài hơn.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 16/9/2026 quyết định nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa vùng mục tiêu lãi suất liên bang lên 3,75–4,00%. Quyết định đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên của Fed trong hơn ba năm, trong bối cảnh lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu, giá năng lượng gia tăng và kinh tế Mỹ tiếp tục thể hiện sức chống chịu. Các dự báo mới của Fed đồng thời cho thấy mặt bằng lãi suất có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn so với những kỳ vọng trước đây.
Lợi suất trái phiếu chính phủ tại nhiều nền kinh tế lớn đang tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm, trong bối cảnh lạm phát còn dai dẳng, giá năng lượng tăng, kỳ vọng lãi suất được điều chỉnh theo hướng cao hơn và những lo ngại về triển vọng tài khóa. Diễn biến này không chỉ làm gia tăng chi phí vốn trên thị trường mà còn trở thành một yếu tố quan trọng trong quá trình hoạch định chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.
Giá dầu thế giới tăng mạnh trong những ngày đầu tháng 9/2026 và vượt ngưỡng 100 USD/thùng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến nguồn cung và hoạt động vận chuyển năng lượng. Diễn biến này đang làm gia tăng áp lực lạm phát tại nhiều nền kinh tế, đồng thời đặt các ngân hàng trung ương trước bài toán cân bằng giữa ổn định giá cả và hỗ trợ tăng trưởng.
Trong những ngày đầu tháng 9/2026, triển vọng chính sách tiền tệ toàn cầu tiếp tục có nhiều thay đổi khi lạm phát tại một số nền kinh tế lớn duy trì ở mức cao, giá năng lượng tăng và thị trường lao động vẫn tương đối ổn định. Kỳ vọng về khả năng các ngân hàng trung ương lớn tiếp tục thắt chặt chính sách đang gia tăng, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ tại nhiều thị trường duy trì ở mức cao, tạo thêm áp lực đối với điều kiện tài chính toàn cầu.
Trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu tốt và lạm phát tiếp tục cao hơn mức mục tiêu 2%, những thông điệp từ Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh tại Hội nghị Jackson Hole ngày 28/8, đã khiến kỳ vọng thị trường chuyển mạnh theo hướng Fed có thể nâng lãi suất tại cuộc họp giữa tháng 9. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng nhiều khả năng vẫn phụ thuộc đáng kể vào các số liệu việc làm và lạm phát được công bố trước cuộc họp.
Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) đang phát triển nhanh trên toàn cầu. Những số liệu mới nhất của Ủy ban về Hạ tầng thanh toán và thị trường (CPMI) thuộc Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS) cho thấy, người dân ngày càng ưa chuộng các phương thức thanh toán số và những diễn biến tương tự cũng đang xuất hiện tại Việt Nam.
