State bank of vietnam portal
the state bank of viet nam
|
Sau khi hạ mức tín nhiệm của 9/16/ nước châu Âu vào ngày 14/01/2012 và của quĩ bình ổn tài chính châu Âu (EFSF) vào ngày 16/01/2012 , S&P đã đưa ra triển vọng tiêu cực của Ngân hàng đầu tư châu Âu vào ngày 17/01/2012 . Nguyên nhân của hàng loạt quyết định trên đây bắt nguồn từ đánh giá của dư luận cho rằng, Hội nghị thượng đỉnh EU ngày 08-09/12 không đưa ra được giải pháp thích hợp cho khủng hoảng nợ châu Âu. Trong đó, sự khác biệt về năng lực cạnh tranh giữa các nước là nguyên nhân dẫn đến sự mất cân đối trong cán cân thanh toán và thâm hụt tài chính, chính sách thắt lưng buộc bụng chỉ làm khủng hoảng thêm trầm trọng do nhu cầu nội địa giảm, không kích thích đầu tư. Các quyết định hạ mức tín nhiệm liên tiếp trên đây đã gây ra những phản ứng trái chiều tại châu Âu với nhiều hệ lụy khác nhau.
Ủy viên các vấn đề kinh tế châu Âu Olli Rehn đã chỉ trích quyết định của Standard and poor’s (S&P) là không nhất quán, trong khi các nước khu vực đồng euro đang hành động quyết đoán trên mọi mặt trận để đối phó với cuộc khủng hoảng. Thủ tướng Đức Angela Merkel hối thúc các nước euro nhanh chóng thực hiện hiệp ước tài chính mới đã được các nhà lãnh đạo nhất trí tại Hội nghị thượng đỉnh cuối năm ngoái. Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy cam kết sẽ thúc đẩy cải cách hơn nữa để đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng sau khi Paris không còn giữ được mức tín nhiệm cao nhất AAA.
Đối với các nhà đầu tư, nỗi lo Hy Lạp vỡ nợ còn lớn hơn cả việc S&P đánh tụt hạng tín nhiệm của nhiều nước euro và họ đang kỳ vọng vào khả năng đạt được thỏa thuận hoán đổi nợ tại quốc gia này, đã được nối lại trong ngày 18/01 yêu cầu các nhà đầu tư giảm 1/3 giá trị trái phiếu chính phủ từ mức 450 tỉ USD hiện nay trước làn sóng phẫn nộ của người dân đối với hệ thống ngân hàng. Trước đó, Thủ tướng Papademos cũng đã cảnh báo, nếu cuộc thương lượng thất bại, chính phủ sẽ xem xét thông qua luật bắt buộc các ngân hàng phải gánh chịu thiệt hại bắt nguồn từ việc nắm giữ trái phiếu chính phủ. Các nhà đầu tư cũng cho rằng, sắp tới không chỉ chi phí vay nợ của Pháp tăng mà chi phí tái cấp vốn của các nước châu Âu khác cũng sẽ tăng lên. Hy vọng về khả năng tăng vốn cho EFSF cũng tiêu tan, sau khi bộ trưởng tài chính Đức Schauble tuyên bố không chi thêm tiền cho quĩ này.
Đáng chú ý, quyết định đánh tụt hạng tín nhiệm của Pháp đang phủ bóng đen lên khu vực euro, chính phủ Pháp sẽ gặp khó khăn trong việc huy động vốn qua kênh phát hành trái phiếu, chính phủ Tây Ban Nha sẽ không dễ dàng bán nợ với thời hạn dài hơn. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Nicolai Sarkozy cho biết các cuộc thảo luận về cuộc khủng hoảng nợ giữa các nhà lãnh đạo Pháp, Đức và Italy dự định diễn ra vào ngày 20/01 tới sẽ bị đình hoãn cho tới tháng sau, điều này bộc lộ những khó khăn và bế tắc trong việc giải quyết khủng hoảng nợ châu Âu.
Nhật báo Le Monde (Thế giới) ngày 17/01 cho rằng, quyết định của S&P đã tạo nên một khu vực euro với 4 tốc độ phân theo mức tín nhiệm từ AAA xống C: nhóm AAA, gồm có CHLB Đức, Phần Lan, Luxembourg, Hà Lan; nhóm AA, gồm có Pháp, Austria, Bỉ, Estonia; nhóm A và BBB+, gồm Slovenia, Tây Ban Nha, Slovakia, Ireland, Italia; nhóm BB và C, gồm cộng hòa Síp, Bồ Đào Nha và Hy Lạp.
Ngoài S&P, Fitch cũng đã đưa ra cảnh báo về nguy cơ vợ nợ không thể tránh khỏi của Hy Lạp, và tuyên bố có thể sẽ hạ mức tín nhiệm của 6 nước thuộc khu vực euro vào cuối tháng này, riêng Italia có thể sẽ bị hạ thêm 2 bậc từ A+ xuống A-, sau khi bị hạ xuống bậc A+ vào tháng 10/2011. Không như Hy Lạp, nguy cơ tụt hạng tín nhiệm của Italia bắt nguồn từ sự bất cập của các qui định pháp lý, cụ thể là điều 18 trong bộ luật lao động, được ban hành và có hiệu lực từ năm 1970. Điều luật này ngăn cấm sa thải lao động vô căn cứ tại các cơ sở sản xuất có 15 lao động trở lên, nên các doanh nghiệp hạn chế nhận thêm lao động và đầu tư đổi mới công nghệ. Theo số liệu thống kê, mức độ đầu tư của các doanh nghiệp Italia vào công nghệ cao quá thấp so với các nước khác tại châu Âu, đầu tư công nghệ tại quốc gia này chủ yếu nhờ tín dụng ưu đãi và trợ cấp của chính phủ. Từ lâu, chính phủ Italia đã cố gắng điều chỉnh điều 18 này, nhưng đều bế tắc do không đạt được sự thống nhất giữa chính phủ và công đoàn, thậm chí giữa các thành viên chính phủ.
Vấn đề Hy Lạp và Italia cũng như cách phân loại của Le Monde cho thấy những khó khăn trong việc giải quyết khủng hoảng nợ châu Âu do mỗi nước có đặc thù riêng, mặc dù tiết kiệm chi tiêu là một trong những giải pháp cần thiết và là nguyên tắc không thể phủ nhận về mặt lý thuyết. Tuy nhiên, trong bối cảnh hàng hóa không đến nỗi khan hiếm như hiện nay, có lẽ phải xem xét thay đổi chính sách lao động, tăng cường đầu tư đổi mới công nghệ và linh hoạt trong kinh doanh để cải thiện cuộc sống và thúc đẩy tiêu dùng, tạo thêm việc làm và ổn định các vấn đề xã hội, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục sụt giảm mạnh và bất đồng chính trị ngày càng tăng, để thoát khỏi khủng hoảng, các nước khu vực euro cần tăng cường đoàn kết để có thể thực hiện được các biện pháp quyết liệt hơn trên cơ sở xác định chính xác nguyên nhân của vấn đề tại mỗi nước, nhanh chóng gỡ nút thắt tại những điểm nóng và mấu chốt nhất.
HTT