State bank of vietnam portal
the state bank of viet nam
|
Ngày 12/9/2012, chủ tịch EC, José Manuel Barroso đã chính thức đề xuất thành lập một cơ quan giám sát duy nhất đối với các ngân hàng trong khu vực euro, mở đường cho sự hợp nhất kinh tế và liên kết tài chính gắn bó hơn, với mục tiêu cuối cùng là thành lập một liên minh ngân hàng. Tuy nhiên, thông tin này đã ngay lập tức gây ra nhiều tranh cãi về qui mô và tham vọng của kế hoạch này, cũng như lo ngại về tính khả thi của nó. Dư luận cho rằng, đề xuất của ông Barroso không dễ trở thành hiện thực.
Theo đề xuất trong kế hoạch, NHTW châu Âu (ECB) sẽ được giao nhiệm vụ giám sát toàn bộ các ngân hàng thuộc khu vực euro, có quyền rút giấy phép ngân hàng, phạt những ngân hàng không tuân thủ và yêu cầu tất cả 6.000 ngân hàng khu vực euro tham gia vào hệ thống giám sát này trước tháng 01/2014. ECB cũng có quyền giám sát thanh khoản của các ngân hàng và yêu cầu các ngân hàng dự trữ thêm vốn để dự phòng rủi ro, tự bảo vệ trước những thua lỗ trong tương lai. Với vai trò chủ đạo về giám sát ngân hàng, ECB sẽ chủ động trong việc hỗ trợ các quốc gia cần giót vốn từ quĩ cứu trợ thường xuyên ESM (Cơ chế ổn định châu Âu) cho các ngân hàng trong nước, nhất là tại Tây Ban Nha.
Theo dự kiến, từ nay đến cuối năm 2012, Nghị viện châu Âu và Hội đồng châu Âu sẽ xem xét, nếu được thông qua thì có thể chính thức áp dụng từ năm 2013.
Về nguyên tắc, liên minh tiền tệ có thể được hình thành dưới hiệp ước hiện hành, nhưng chỉ có thể hoàn thiện với những thay đổi trong hiệp ước EU. Hơn nữa, đề xuất của ông Barroso phải được 27 nước thành viên thông qua. Trong đó, điểm mấu chốt là xóa bỏ mối liên kết giữa nhà nước với các ngân hàng. Điều này làm dấy lên lo ngại khi các nhà lãnh đạo EU nhớ lại kế hoạch xây dựng hiến pháp khu vực cách đây vài năm trước, và đã bị hủy bỏ khi trưng cầu dân ý tại CH Pháp và Hà Lan vào năm 2005.
Thủ tướng Angela Merkel bày tỏ lo ngại, ECB không thể giám sát toàn bộ 6.000 ngân hàng một cách có hiệu quả như kế hoạch đề xuất, do các nhà điều chỉnh sẽ phải dàn mỏng quá mức. Bà cho rằng, vấn đề ở đây là chất lượng giám sát chứ không phải số lượng các ngân hàng cần giám sát.
Trong một tuyên bố riêng rẽ, Bộ trưởng Tài chính Đức đưa ra khuyến nghị, ECB nên bắt đầu vào những ngân hàng quan trọng, đó là những ngân hàng tạo ra rủi ro mang tính hệ thống hoặc nhận tài trợ chính phủ, trong khi những ngân hàng không quan trọng có thể tiếp tục nằm dưới sự giám sát của các cơ quan giám sát tài chính quốc gia.
Một số nhà phân tích cũng cảnh báo, kế hoạch này sẽ vượt quá năng lực của ECB, có thể gây căng thẳng nguồn vốn của ECB và làm phát sinh rủi ro. Ông Sony Kapoor (Giám đốc cơ quan nghiên cứu Re-Define tại Brussels) cho rằng, việc phân công trách nhiệm giữa các cơ quan giám sát quốc gia và ECB cũng có thể phức tạp hóa vấn đề và sự cách biệt giữa hai bên, do sự phân chia này sẽ không bao giờ hoàn hảo.
Mặc dù các nước ngoài khu vực euro không tham gia kế hoạch này, nhưng nhiều ngân hàng quốc tế đang hoạt động tại khu vực euro sẽ bị ảnh hưởng bởi cơ chế giám sát mới của ECB. Do vậy, đề xuất trên đã dẫn đến những căng thẳng với các nước ngoài khu vực euro như Hungari, Rumani, CH Séc với lo ngại xung quanh việc kiểm soát những ngân hàng không nằm dưới sự điều chỉnh của cơ quan giám sát này và những ngân hàng nằm dưới sự bảo hộ của quĩ cứu trợ châu Âu.
Đối với các nước trung và đông Âu (nơi 65% khu vực ngân hàng nằm dưới sự điều hành của các ngân hàng Austria , Đức, Pháp và Italia), mối lo ngại chính là động thái này sẽ tạo sự cạnh tranh không bình đẳng giữa các ngân hàng lớn của nước ngoài và các ngân hàng trong nước.
Hơn nữa, dù các nước ngoài khu vực euro quyết định tham gia liên minh ngân hàng này, nhưng sẽ không có tiếng nói trong hội đồng điều hành của ECB vốn chỉ bao gồm các thành viên khu vực euro. Các quyết định điều hành của hội đồng nhằm bình ổn giá trị đồng euro có thể sẽ tác động tiêu cực tới các nước nằm ngoài khu vực euro, do ngân hàng của các nước ngoài khu vực euro sẽ không nhận được sự hỗ trợ từ ESM, vốn chỉ dành riêng cho các nước khu vực euro.
Bên cạnh những trở ngại trên đây, bất đồng cũng nảy sinh ngay trong quốc hội châu Âu. Ông Hannes Swoboda (lãnh đạo nhóm dân chủ và chủ nghĩa xã hội trong quốc hội) cho rằng, đề xuất nên được xem xét như một gói giải pháp tổng thể và phải được thảo luận bình đẳng giữa các chính phủ trong quốc hội châu Âu. Ông Sharon Bowles (chủ tịch ủy ban kinh tế và tiền tệ của quốc hội) phát tín hiệu cho rằng, cần xem xét xây dựng luật ngân hàng trong quốc hội châu Âu, v.v.
Tóm lại, một cơ quan giám sát ngân hàng duy nhất trong khu vực euro là cần thiết và từng bước thay thế các cơ quan giám sát tài chính quốc gia hiện nay, giúp châu Âu có thể nhanh chóng chấm dứt khủng hoảng ngân hàng. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi phải mất nhiều thời gian để thảo luận và giải quyết những bất đồng nêu trên.
Quang Hải