State bank of vietnam portal
the state bank of viet nam
|
Sau khi tăng lãi suất từ ngày 06/4/2011, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBC) tiếp tục tăng dự trữ bắt buộc tại những ngân hàng lớn lên 20,5% kể từ ngày 21/4, lần thứ tư kể từ đầu năm nay. Mục tiêu của biện pháp này là chặn đà tăng giá khi giá tiêu dùng tháng 3 đã tăng 5,4% so cùng kỳ năm trước, trong khi mục tiêu lạm phát năm 2011 là 4%. Các nhà kinh tế và PBC đều nhận định, tăng lãi suất và dự trữ bắt buộc sẽ là hai công cụ tiếp tục được thực hiện trong 12 tháng tới, và lạm phát chỉ có thể được kiềm chế từ quí 3 trở đi.
Nguyên nhân PBC liên tục tăng lãi suất và dự trữ bắt buộc là do cung tiền kỷ lục 17.500 tỉ NDT trong 2 năm qua khi Chính phủ khuyến khích mở rộng cho vay không có tiền lệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng trong thời kỳ khủng hoảng toàn cầu. Lượng tiền cung ứng quá mức và xu thế lạm phát toàn cầu đã tạo nền tảng cho sự tăng giá và các hoạt động đầu cơ, nhưng do các yếu tố lạm phát bị kìm nén trong thời gian dài, việc thắt chặt tiền tệ và sử dụng các biện pháp can thiệp trực tiếp khó mang lại hiệu quả mong muốn. Lạm phát tại Trung Quốc sẽ còn tiếp tục tăng trong những năm tới, trong đó đối tượng bị thiệt hại nhiều nhất là nông dân với mức lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp.
Ngày 12/4/2011, công ty xếp hạng Fitch IBCA hạ thấp triển vọng tín dụng dài hạn quốc gia từ mức ổn định xuống AA-, lần đầu tiên trong 12 năm qua, nguyên nhân có thể bắt nguồn từ sự biến dạng đáng kể về chất lượng tài sản của các ngân hàng sau khi cho vay tràn lan trong 2 năm qua. Trong thời gian này, công ty dịch vụ đầu tư Moody’s cũng hạ thấp triển vọng thị trường bất động sản Trung Quốc từ mức ổn định xuống tiêu cực do lo ngại doanh số bán nhà sẽ giảm 30% khi Chính phủ tăng cường kiểm soát, tổ chức định mức tín nhiệm Standard & Poor's hạ triển vọng nợ dài hạn của nền kinh tế đầu tàu thế giới xuống mức tiêu cực.
Dư luận quan tâm đến một công cụ trực tiếp và hiệu quả nhất để giải quyết sự mất cân đối trong nền kinh tế Trung Quốc là tỉ giá hối đoái, nhưng NDT vẫn bị kiểm soát chặt chẽ và tăng rất chậm lên khoảng 6,53 NDT hiện nay so với 6,83 NDT vào năm 2008. Mặc dù xác định được mặt trái của việc kiểm soát tỉ giá và tầm quan trọng của đồng bản tệ mạnh, nhưng Trung Quốc không muốn tăng giá NDT vì nó sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng xuất khẩu, ảnh hưởng đến việc làm, qua đó gián tiếp làm giảm nhu cầu nội địa. Chính sách tỉ giá thận trọng theo hướng tăng dần giá trị bản tệ đã trở thành yếu tố đảm bảo hiệu quả đầu tư vào NDT và khuyến khích luồng vốn vào, bất chấp lạm phát tăng cao, FDI vào Trung Quốc trong tháng 3 đã tăng 33% so cùng kỳ năm trước. Các quyết định tăng lãi suất không cản được dòng vốn đầu tư đổ vào nền kinh tế tăng nhanh nhất thế giới này với GDP quí I tăng 9,7% so cùng kỳ năm trước, cao hơn dự báo đưa ra là 9,4%, điều này phù hợp với mục tiêu của Chính phủ là kiềm chế lạm phát nhưng vẫn duy trì tăng trưởng cao, song cũng phát tín hiệu là phải thắt chặt tiền tệ.
Tính đến cuối quí I, dự trữ ngoại hối quốc gia đã lên tới 3.000 tỉ USD, nhưng dự trữ tăng không đồng hành với hiệu quả sử dụng, trong khi USD mất giá liên tục đang ảnh hưởng đến giá trị thực của dự trữ ngoại hối do khoảng 2/3 dự trữ ngoại hối của Trung Quốc được đầu tư vào các tài sản bằng USD. Dự trữ ngoại hối của Trung Quốc có thể lên tới 4 tỉ USD vào năm tới, gây sức ép lên PBC phải tăng cường khai thác tính thanh khoản của nguồn vốn này và phải sử dụng công cụ tỉ giá thường xuyên hơn nhằm kiềm chế lạm phát. Đồng thời, PBC nên tăng cường giám sát các luồng vốn do NDT tăng giá có thể thu hút dòng tiền nóng đổ vào Trung Quốc.
Thống đốc PBC Chu Tiểu Xuyên cũng thừa nhận, dự trữ ngoại hối của Trung Quốc đã vượt quá nhu cầu cần thiết và cần điều chỉnh giảm xuống mức hợp lý, đồng thời chủ trương đa dạng hóa và nâng cao chất lượng dự trữ. PBC cũng chuẩn bị tăng tỉ lệ an toàn vốn tại 5 ngân hàng lớn nhất lên trên 11,5% nhằm ngăn chặn nguy cơ gia tăng rủi ro tín dụng, những ngân hàng này đang chiếm tới 50% tài sản của toàn hệ thống ngân hàng quốc gia.
Theo tổng hợp của Bloomberg, ngày 22/4 tại Hồng Kông, NDT giao dịch hoán đổi thời hạn 2 tháng tăng 0,3% lên 6,3235 NDT, trong khi tỉ giá giao dịch trên thị trường quốc tế là 6,5067 NDT, mức tăng cao nhất kể từ tháng 11/2010. Nhiều chuyên gia cho rằng, Trung Quốc nên đẩy nhanh tốc độ tăng giá NDT và tăng biên độ giao dịch tỉ giá so USD từ ±0,5% hiện nay, qua đó sẽ kiềm chế được lạm phát nhập khẩu và giảm áp lực thanh khoản, nó đang đe dọa bất ổn xã hội.
Việc neo tỉ giá vào USD đã gây ra nhiều tác động tiêu cực cho chính nền kinh tế Trung Quốc, lạm phát đã tăng lên mức cao nhất trong 32 tháng qua. Trong bối cảnh đó, đẩy nhanh tốc độ tăng giá NDT là biện pháp có hiệu quả và giúp ngăn ngừa nguy cơ nhập khẩu lạm phát. Trên thực tế, tỉ giá vẫn là công cụ có hiệu lực trong chính sách thương mại hơn là công cụ chính sách tiền tệ. Theo Mark Williams (nguyên cố vấn về Trung Quốc cho Bộ Tài chính Mỹ), Trung Quốc đang tiến gần tới mức phải cho phép tăng giá bản tệ nhằm đối phó với lạm phát, nhưng sẽ không duy trì lâu dài nếu lạm phát giảm trong 6 tháng cuối năm.
Nhìn chung, Trung Quốc đang tăng cường phối hợp các biện pháp hành chính và tiền tệ để kiềm chế lạm phát và áp lực tăng giá bản tệ, nhưng diễn biến kinh tế trong và ngoài nước đang là thách thức rất lớn cho các nhà quản lý của Trung Quốc.
Hoàng Thế Thoả