Tốc độ hồi phục từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu của nền kinh tế thế giới nhanh hơn so với dự kiến, nhưng Tổng Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) – ông Dominique Strauss-Kahn - lại đưa ra cảnh báo rằng sự tăng trưởng này chủ yếu vẫn nhờ các biện pháp kích thích của chính phủ và các nước có nguy cơ sẽ phải đối mặt lại với cuộc suy thoái nếu dừng quá sớm các biện pháp chống khủng hoảng.
Phát biểu trong một chuyến công du Châu Á – khu vực dẫn đầu về sự phục hồi - ông Strauss-Kahn nêu ra một số vấn đề trọng tâm như sau:
• Tỷ lệ thất nghiệp vẫn không ngừng tăng, vấn đề này gây ra tình trạng bất ổn xã hội và thậm chí gây ra xung đột nếu không được giải quyết.
• Rủi ro từ các nhà đầu tư không ngừng tăng. Trong khi các nhà đầu tư không ngừng bơm vốn vào các nền kinh tế phát triển, một khoản tiền lớn cũng đang chảy vào các nền kinh tế mới nổi, bao gồm Nga, Brazil, và khu vực châu Á đang nổi. Tình trạng này tạo ra nguy cơ bong bóng tài sản hoặc sự thiệt hại làm dừng đột ngột các dòng tiền.
• Hệ thống tài chính vẫn còn bị tổn thương. Kinh nghiệm của Nhật Bản với cuộc khủng hoảng tài chính từ cuối những năm 1990 cho thấy sự phục hồi chỉ bắt đầu khi các công ty và ngân hàng đã làm rõ được bảng cân đối của họ.
• Thời gian dừng các biện pháp kích thích của chính phủ là rất quan trọng. Mặc dù các chính phủ hiện nay đang gánh nhiều khoản nợ khổng lồ do thực hiện các biện pháp chống khủng hoảng, nhưng việc cố gắng loại bỏ các biện pháp kích thích quá nhanh có thể sẽ dẫn đến một cuộc suy thoái với mức nặng nề gấp đôi, và có khả năng các nền kinh tế phát triển nói riêng sẽ lại rơi vào tình trạng tăng trưởng âm.
Nhu cầu tư nhân vẫn còn yếu kém
Phát biểu tại Câu lạc bộ phóng viên nước ngoài Tokyo ngày 18 tháng 1, ông Strauss-Kahn cho rằng thế giới đang chứng kiến sự phục hồi với tốc độ đáng kể, các nước thoát khỏi cuộc khủng hoảng ở các mức độ khác nhau. Ông cho biết IMF sẽ công bố dự báo tăng trưởng hàng quý, dự báo này sẽ cho thấy sự phục hồi nhanh hơn dự kiến.
Các thị trường mới nổi, đặc biệt là ở châu Á, đã dẫn đầu trong việc hồi phục, nhưng các nền kinh tế phát triển vẫn đạt được kết quả nhanh hơn dự đoán trước đó. Tuy nhiên, sự hồi phục này vẫn còn rất mong manh và sự tăng trưởng đặc biệt tại các nền kinh tế phát triển vẫn còn phụ thuộc vào các biện pháp kích thích của chính phủ
Ông Strauss- Kaln nói: “Dự báo của chúng tôi tại IMF không phải là một dự báo về một đợt suy giảm gấp đôi. Nhưng bạn sẽ không bao giờ biết điều gì sẽ xảy ra. Nó có thể xảy ra và đặc biệt là khi các nước thoát khỏi khủng hoảng quá sớm. Nếu họ thoát ra quá sớm và chúng ta lại rơi vào một đợt suy thoái mới thì khi đó thực sự tôi không biết chúng ta có thể làm được gì. Rất nhiều công cụ của chúng ta về chính sách tiền tệ và tài khóa đã được sử dụng. Nếu chúng ta rơi trở lại vào vùng tiêu cực đối với sự tăng trưởng thì sẽ rất khó khăn để giải quyết vấn đề. Vì vậy, lời khuyên của chúng tôi là cần phải thận trọng .
Tập trung cho năm 2010
Ông Strauss-Kahn cho biết trọng tâm trong những tháng tới nên được chú trọng vào các vấn đề sau:
• Xây dựng phục hồi bền vững. Chính phủ các nước nên sử dụng các biện pháp kích thích để tạo ra việc làm và giải quyết tình trạng thất nghiệp. Thất nghiệp là một mối đe dọa cho nền dân chủ và có thể dẫn đến tình trạng bất ổn xã hội và thậm chí cả chiến tranh.
• Xác định rõ nguyên nhân căn bản dẫn đến cuộc khủng hoảng. Việc thả lỏng giám sát và quy định của thị trường tài chính là nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng. Lĩnh vực tài chính không thể quay trở lại kinh doanh như thường lệ, và các chính phủ không được từ bỏ cải cách khu vực tài chính chỉ vì sự phục hồi đã xuất hiện.
• Tiến tới hợp tác toàn cầu. Các chính phủ cần phải dựa trên hợp tác toàn cầu – mối quan hệ đã phát triển trong cuộc suốt cuộc khủng hoảng. IMF đang cung cấp hỗ trợ cho quá trình phân tích đánh giá lẫn nhau được khởi xướng bởi các nhà lãnh đạo của Nhóm 20 (G-20) và sẽ trình bày trên giấy để các bộ trưởng tài chính nhóm họp vào tháng Tư tới. Ông Strauss-Kahn nói rằng điều này sẽ rất quan trọng cho tương lai của nền kinh tế thế giới. “Nó thừa nhận rằng chúng ta đang thực sự trong một thế giới toàn cầu hóa ..., không có giải pháp trong nước cho các vấn đề toàn cầu.”
• Theo đuổi sự thay đổi tại IMF. Tổ chức này đã thay đổi để giúp chống lại cuộc khủng hoảng, giới thiệu cơ sở cho vay thuận lợi hơn với các điều kiện linh hoạt. Quỹ sẽ tiếp tục thay đổi cơ cấu quản trị của mình để phản ánh tốt hơn thực trạng của các nền kinh tế năng động đang phát triển cũng như xem xét ủy nhiệm của mình. Phát biểu với giới báo chí, ông Strauss-Kaln nói: “Chúng ta cần có các tổ chức đa phương để đối phó với các vấn đề mang tính toàn cầu”.
Diễm Hằng (Theo IMF)