State bank of vietnam portal
the state bank of viet nam
|
Trước áp lực ngày càng tăng từ các nhà đầu tư và quan chức quốc tế về trách nhiệm của EU đối với khủng hoảng tài khóa Hy Lạp sau khi thị trường chứng khoán thể giới lao dốc và đồng euro trượt giá, các nhà lãnh đạo EU đã đưa ra các biện pháp đặc biệt trước khi các thị trường tài chính bắt đầu tuần lễ mới nhằm ngăn ngừa nguy cơ lan chuyền rủi ro từ khủng hoảng Hy Lạp sang những nước khác như Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Biện pháp này được đưa ra tại phiên họp khẩn cấp tổ chức vào tối thứ sáu (07/05) tại Brussels và bao gồm hai phần chính là khoản tín dụng không có tiền lệ trị giá 750 tỉ euro (980 tỉ USD) và chương trình mua trái phiếu nhằm chặn đứng khủng hoảng nợ chính phủ.
Thông tin này đã góp phần chấn an thị trường và nhà đầu tư, thị trường chứng khoán (TTCK) châu Âu bắt đầu tăng mạnh, đặc biệt là nhóm cổ phiếu của các ngân hàng BNP Paribas SA và Deutsche Bank AG. Chỉ số Stoxx Europe 600 Index tại Luân Đôn tăng 4,9% lên 248,73 điểm, mức tăng cao nhất kể từ tháng 4/2009, cổ phiếu châu Á và các chỉ số chứng khoán kỳ hạn tại Mỹ cũng đồng loạt tăng điểm.
Tuy nhiên, gói hỗ trợ này mang tính ngắn hạn và chỉ giảm nhẹ sự suy giảm đồng euro, khi nó giảm xuống mức thấp nhất trong 14 tháng qua vào tuần trước và để ngăn chặn nợ xấu quốc gia do nó ảnh hưởng đến tốc độ phục hồi kinh tế, mà không thể giải quyết được những khó khăn của châu Âu, trước khi có những biện pháp đồng bộ và triệt để hơn. Nhiều nhà phân tích cho rằng, không thể giải quyết khủng hoảng này bằng cách bổ sung thanh khoản, bất chấp lượng vốn là bao nhiêu, việc bơm thêm vốn không thể vực dậy đồng euro do ECB sẽ duy trì lãi suất thấp trong dài hạn khi vấn đề cơ cấu của khu vực EU vẫn còn nhiều bất cập.
Thực tế cũng cho thấy, đồng euro chỉ phục hồi trong 3 ngày và quay đầu giảm ngay từ ngày 11/05 so với 13/16 đồng tiền chủ chốt. Đồng bảng Anh giảm 7 lần trong 8 ngày do Công Đảng và Đảng Bảo thủ đều chạy đua trong việc liên minh với Đảng Tự do dân chủ để thành lập chính phủ mới, đây là thỏa thuận chưa có tiền lệ kê từ sau thế chiến thứ II và có thể gây bất ổn cho các nhà đầu tư, thậm chí UK có thể phải đối mặt với cuộc bầu cử khác vào cuối năm 2011.
Mặc dù chương trình mua trái phiếu không được tất cả 22 thành viên hội đồng thống đốc tán thành, nhưng ECB muốn khẳng định tính độc lập trong việc giúp các chính phủ lấp lỗ hổng ngân sách và xác định là phải đối mặt với những căng thẳng khốc liệt tại một số phân đoạn thị trường khi tiến hành mua nợ chính phủ và tư nhân. Để thực hiện chương trình này, ECB sẽ duy trì lãi suất thấp trong thời gian tương đối dài và lùi lại chiến lược bình thường hóa CSTT, nghĩa là đồng euro rất khó trở lại mức giá trước khi làn sóng bán tháo diễn ra gần đây.
Theo đánh giá của nhiều nhà đầu tư và phân tích kinh tế, mặc dù đồng euro có thể tăng lên 1,3 USD, nhưng sẽ giảm xuống 1,2 USD và có thể giảm sâu hơn nếu khó khăn tại châu Âu tiếp tục kéo dài, sự pha trộn chính sách tại châu Âu trở nên rất không có lợi cho đồng euro. Tốc độ phục hồi kinh tế tại EU cũng chậm hơn tại Mỹ và những khu vực khác trên thế giới, điều này buộc ECB phải mua tài sản và duy trì lãi suất tái cấp vốn vào khoảng 1% trong năm nay, trong khi Fed có thể bắt đầu tăng lãi suất và rút bỏ các biện pháp khẩn cấp. Đồng euro sẽ bị tổn thất từ rủi ro lòng tin của ECB, rủi ro quyết toán và sự chuyển dịch cơ cấu trong liên minh tiền tệ châu Âu (EMU), các nhà đầu tư sẽ lại đổi euro sang USD và bảng Anh khi BoE và Fed chấm dứt việc giót thêm tiền vào nền kinh tế để khuyến khích tiêu dùng (QE).
Tập đoàn Goldman Sachs tại Luân Đôn cho rằng, với các cam kết của Bồ Đào Nha là giảm thâm hụt ngân sách năm 2010 xuống 7,3% từ 8,3% so GDP, Tây Ban Nha giảm thâm hụt từ 11,2% trong năm 2009 xuống 3% vào năm 2013 theo giới hạn của EU, tác động của chính sách tài khóa hạn chế và nới lỏng tiền tệ lên euro không rõ ràng. Theo công ty dịch vụ đầu tư Moody, mức tín nhiệm của Hy Lạp có thể sẽ giảm thấp trong tháng tới, Bồ Đào Nha có thể tụt một hạng từ Aa2 xuống Aa3.
Tóm lại, các biện pháp khẩn cấp chỉ có tác dụng kiềm chế rủi ro không trả được nợ trong giai đoạn hiện nay, nhưng có thể không đủ để vực dậy đồng euro. Do đó, châu Âu cần các nỗ lực bền vững để tái thiết nền tài chính tại các nước đang nợ nần, không phải là các khoản cho vay khẩn cấp.
Ts. Hoàng Thế Thoả