NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Số: 51 /BC-NHNN Hà Nội, ngày 27 tháng 4 năm 2017
BÁO CÁO
Triển khai thực hiện Nghị quyết số 113/2015/QH13
về hoạt động giám sát chuyên đề, hoạt động chất vấn
Kính gửi: Các vị đại biểu Quốc hội
Thực hiện Nghị quyết số 113/2015/QH13 ngày 27/11/2015 về tiếp tục thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội khóa XIII về hoạt động giám sát chuyên đề, hoạt động chất vấn, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, rà soát và triển khai quyết liệt những nội dung có liên quan đến hoạt động của ngành Ngân hàng, cụ thể như sau:
- Chú trọng xây dựng, hoàn thiện và vận hành có hiệu quả thị trường tiền tệ.
- Tăng cường thanh tra, kiểm soát, xử lý sai phạm trong lĩnh vực ngân hàng.
- Ban hành chính sách đồng bộ để tiếp tục giảm và khống chế nợ xấu.
- Nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC).
NHNN Việt Nam (NHNN) xin báo cáo kết quả triển khai trong năm 2016 và 4 tháng đầu năm 2017 như sau:
I- ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ:
Trên cơ sở bám sát các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và diễn biến kinh tế vĩ mô tiền tệ, NHNN đã điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng và ngoại hối chủ động, linh hoạt nhằm mục tiêu kiểm soát lạm phát, duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hợp lý và đảm bảo an toàn của hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD), kết quả đạt được như sau:
1. Điều hành đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ để điều tiết tiền tệ hợp lý theo mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hợp lý:
Thông qua điều hành linh hoạt nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn với thời hạn, khối lượng hợp lý, NHNN đã điều tiết tiền tệ hỗ trợ thanh khoản cho các TCTD, thực hiện mua ngoại tệ để tăng dự trữ ngoại hối Nhà nước khi thuận lợi, qua đó tạo điều kiện ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay và hỗ trợ ổn định tỷ giá, thị trường ngoại tệ cũng như việc phát hành thành công trái phiếu Chính phủ, kiểm soát lạm phát. Diễn biến các chỉ tiêu tiền tệ phù hợp với các giải pháp điều hành của NHNN.
Tổng phương tiện thanh toán đến cuối năm 2016 tăng 17,65% so với cuối năm 2015. Đến ngày 24/4/2017, tổng phương tiện thanh toán tăng 4,0%, huy động vốn tăng 3,72% so với cuối năm 2016 (trong đó huy động vốn bằng VND tăng 3,44%, huy động bằng ngoại tệ tăng 6,22%), thanh khoản VND của hệ thống TCTD được đảm bảo.
2. Điều hành chính sách lãi suất phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ:
Từ năm 2016, trong bối cảnh kỳ vọng lạm phát có xu hướng tăng, cầu vốn tín dụng và phát hành trái phiếu Chính phủ tiếp tục ở mức cao, việc điều hành lãi suất của NHNN gặp nhiều khó khăn trong việc giữ ổn định mặt bằng lãi suất. Trên cơ sở bám sát tình hình kinh tế vĩ mô, tiền tệ trong và ngoài nước và diễn biến lạm phát, NHNN tiếp tục duy trì ổn định các mức lãi suất điều hành, thông qua điều tiết thanh khoản hợp lý để hỗ trợ TCTD ổn định lãi suất; đồng thời, chỉ đạo TCTD thực hiện cân đối vốn, tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả kinh doanh để có điều kiện giảm lãi suất cho vay, điều chỉnh tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung dài hạn giảm dần theo lộ trình góp phần ổn định hệ thống và giảm áp lực lãi suất cho TCTD.
Với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp nêu trên, NHNN đã thành công trong việc giữ ổn định mặt bằng lãi suất huy động, giảm lãi suất cho vay, qua đó đã hỗ trợ thúc đẩy sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời vẫn đảm bảo mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối. Mặt bằng lãi suất huy động và cho vay diễn biến ổn định từ năm 2016 đến nay, đặc biệt từ cuối tháng 9/2016, một số TCTD đã giảm 0,3-0,5%/năm lãi suất huy động, giảm 0,5-1%/năm lãi suất cho vay đối với SXKD, lĩnh vực ưu tiên. Hiện các TCTD đang tiếp tục duy trì ổn định mặt bằng lãi suất huy động và cho vay, một số ngân hàng áp dụng chương trình cho vay đối với một số đối tượng khách hàng với lãi suất ưu đãi1.
3. Thực hiện đồng bộ các giải pháp điều hành đảm bảo tín dụng tăng trưởng hợp lý góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn đảm bảo chất lượng tín dụng, kiểm soát chặt chẽ tín dụng vào các lĩnh vực rủi ro:
Tín dụng đến cuối năm 2016 tăng 18,25% so với cuối năm trước phù hợp với mục tiêu đề ra từ đầu năm và gắn với đảm bảo chất lượng tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi trong tiếp cận vốn. Cơ cấu tín dụng chuyển dịch theo đúng định hướng của NHNN, tín dụng bằng VND tăng cao còn tín dụng bằng ngoại tệ tăng ở mức thấp, phù hợp với chủ trương chống đô la hóa của Chính phủ. Tín dụng tập trung chủ yếu vào lĩnh vực SXKD, lĩnh vực ưu tiên, tín dụng đối với lĩnh vực đầu tư, kinh doanh bất động sản tăng chậm lại.
Trên cơ sở mục tiêu tăng trưởng kinh tế, lạm phát của Quốc hội, Chính phủ, NHNN định hướng tăng trưởng tín dụng cả năm 2017 khoảng 18%. Trên cơ sở đó thông báo chỉ tiêu cho từng TCTD và thực hiện điều hành đồng bộ các công cụ CSTT để điều tiết thanh khoản hệ thống hợp lý, hỗ trợ nguồn vốn cho các TCTD đáp ứng tăng trưởng tín dụng và ổn định lãi suất, thị trường tiền tệ, ban hành Thông tư quy định về hoạt động cho vay của TCTD đối với khách hàng nhằm tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động cho vay. Đồng thời, NHNN chỉ đạo các TCTD tiếp tục triển khai quyết liệt, có hiệu quả các chương trình tín dụng theo hướng mở rộng tín dụng đi đôi với nâng cao chất lượng tín dụng, thực hiện các giải pháp tạo điều kiện thuận lợi trong tiếp cận vốn, tập trung tín dụng vào các lĩnh vực SXKD, kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Khác với các năm trước, tín dụng tăng trưởng tốt ngay từ đầu, phù hợp với chỉ đạo của Chính phủ; đến ngày 24/4/2017 đã tăng 4,99%, cao hơn so với cùng kỳ các năm gần đây (cùng kỳ năm 2016 tăng 3,27%). Trong đó tín dụng tăng ngay từ đầu năm, không có tình trạng tín dụng tăng thấp vào đầu năm và dồn vào những tháng cuối năm như những năm trước. Cơ cấu tín dụng tiếp tục chuyển dịch, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực SXKD với tỷ trọng khoảng 80%.
4. Điều hành chính sách tỷ giá linh hoạt, phối hợp đồng bộ với chính sách lãi suất và các công cụ chính sách tiền tệ, quản lý ngoại hối và công tác truyền thông, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao niềm tin vào đồng Việt Nam.
Năm 2016, với việc chuyển sang cách thức điều hành tỷ giá trung tâm linh hoạt2 và các giải pháp điều hành đồng bộ của NHNN, thị trường ngoại tệ diễn biến tương đối ổn định, thanh khoản thị trường tốt, tâm lý găm giữ ngoại tệ giảm, hệ thống TCTD mua ròng ngoại tệ từ nền kinh tế, nhờ đó NHNN mua được lượng lớn ngoại tệ để tăng dự trữ ngoại hối Nhà nước, đưa dự trữ ngoại hối chính thức đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Tính chung cả năm 2016, tỷ giá VND/USD tăng khoảng 1,1-1,2%3, thanh khoản thị trường tốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ, kịp thời, thị trường ngoại hối trong nước ổn định hơn nhiều so với mức độ biến động khá lớn của các nước trên thế giới và khu vực, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.
Những tháng đầu năm 2017, tỷ giá và thị trường ngoại tệ diễn biến tương đối ổn định. Giai đoạn từ đầu năm 2017 đến trước Tết Nguyên đán, trong điều kiện cân đối cung cầu ngoại tệ thuận lợi và yếu tố tâm lý khi USD trên thị trường thế giới giảm, tỷ giá giảm và NHNN mua được ngoại tệ bổ sung dự trữ ngoại hối Nhà nước. Sau Tết Nguyên đán, tỷ giá có diễn biến tăng chủ yếu do cân đối cung cầu ngoại tệ diễn biến bất lợi khi cán cân thương mại chuyển sang thâm hụt và USD thế giới tăng với kỳ vọng Fed sẽ tăng nhanh lãi suất trong năm 2017. Trong bối cảnh đó, NHNN đã điều hành linh hoạt tỷ giá trung tâm và điều tiết VND hợp lý để hỗ trợ ổn định tỷ giá nhưng không gây sức ép đến lãi suất thị trường 1; nhờ đó tỷ giá vẫn thấp xa so với mức trần và từ giữa tháng 3 có xu hướng giảm và nhìn chung tương đối ổn định so với đầu năm, NHNN tiếp tục mua được ngoại tệ bổ sung dự trữ ngoại hối Nhà nước4.
II- XỬ LÝ NỢ XẤU VÀ TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC THANH TRA, GIÁM SÁT:
1. Xử lý nợ xấu, hoàn thiện khung pháp lý hỗ trợ tái cơ cấu và xử lý nợ xấu, nâng cao hiệu quả hoạt động của VAMC
Trong năm 2016 và những tháng đầu năm 2017, NHNN đã tích cực triển khai quyết liệt các giải pháp tại đề án “Xử lý nợ xấu của hệ thống các TCTD” ban hành kèm theo Quyết định số 843/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về xử lý nợ xấu, thúc đẩy phát triển thị trường mua, bán nợ. NHNN đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 18/2016/NĐ-CP ngày 18/3/2016 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 53/2013/NĐ-CP ngày 18/5/2013 của Chính phủ về thành lập, tổ chức và hoạt động của Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam và Nghị định số 69/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 quy định về điều kiện kinh doanh, mua bán nợ. Đồng thời, NHNN ban hành Thông tư số 08/2016/TT-NHNN ngày 16/6/2016 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 19/2013/TT-NHNN quy định về việc mua, bán và xử lý nợ xấu của VAMC và Thông tư số 33/2016/TT-NHNN ngày 27/12/2016 quy định về các tỷ lệ khoản thu của Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam đối với khoản nợ xấu được mua bằng trái phiếu đặc biệt. Đây là các văn bản quan trọng góp phần thúc đẩy, khuyến khích TCTD bán nợ xấu cho VAMC theo giá trị thị trường; khuyến khích các chủ thể tham gia thị trường mua bán nợ một cách công khai, minh bạch và bình đẳng nhưng vẫn bảo đảm quản lý chặt chẽ khoản nợ.
Bên cạnh đó, NHNN đã ban hành một số Thông tư quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; việc xếp hạng quỹ tín dụng nhân dân; trình tự, thủ tục thanh tra chuyên ngành Ngân hàng... Các văn bản được ban hành đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý, chính sách về thanh tra, giám sát, an toàn hoạt động ngân hàng theo hướng phù hợp hơn với thông lệ, chuẩn mực quốc tế và đáp ứng yêu cầu về quản lý, phát triển hệ thống ngân hàng trong giai đoạn hiện nay; hỗ trợ tích cực cho công tác tái cơ cấu và xử lý nợ xấu.
Việc triển khai Basel II tại Việt Nam cũng được NHNN triển khai tích cực nhằm từng bước tăng cường minh bạch hóa hoạt động ngân hàng theo hướng phù hợp với thông lệ quốc tế và thực tiễn hoạt động của các TCTD tại Việt Nam. NHNN theo dõi sát sao tình hình triển khai Basel II tại các NHTM được lựa chọn thí điểm; đánh giá tác động của các quy định trong khuôn khổ Basel II đối với các NHTM này5; nghiên cứu các giải pháp về xây dựng cơ sở thông tin dữ liệu toàn hệ thống phục vụ triển khai Basel II... Phấn đấu đến cuối năm 2018 có 10 NHTM trong nước thực hiện từ phương pháp tiêu chuẩn trở lên theo Basel II và các NHTM trong nước khác thực hiện từ phương pháp cơ bản trở lên theo Basel II.
Với việc tích cực hoàn thiện khung pháp lý về xử lý nợ xấu như trên, cùng với việc toàn ngành Ngân hàng đẩy mạnh thực hiện các giải pháp xử lý nợ xấu khác, nợ xấu tiếp tục được kiểm soát và duy trì ở mức dưới 3%6. Tổng số nợ xấu xử lý được trong năm 2016 đạt 118,5 nghìn tỷ đồng (tháng 01/2017 đạt 5,13 nghìn tỷ đồng), bằng 63,4% tổng số nợ xấu được xử lý trong năm 2015, chủ yếu do các nguyên nhân: (i) Các khoản nợ bán cho VAMC giảm, việc xử lý nợ xấu đã mua của TCTD tại VAMC còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc do thị trường mua bán nợ chưa phát triển tại Việt Nam và do những rào cản về pháp lý khi xử lý tài sản bảo đảm; (ii) Bán, phát mại tài sản bảo đảm để thu hồi nợ ở mức thấp, hầu hết các tài sản bảo đảm của khách hàng là bất động sản, trong khi đó các dự án bất động sản trước đây ngày càng khó bán; (iii) Khả năng trả nợ của khách hàng vẫn còn hạn chế do sản xuất kinh doanh còn nhiều khó khăn và chậm phục hồi. Tỷ lệ nợ xấu tiếp tục được duy trì ở mức an toàn theo ngưỡng quy định và mục tiêu đặt ra, các khoản nợ tiềm ẩn nguy cơ trở thành nợ xấu được theo dõi, giám sát chặt chẽ. Đến cuối năm 2016, tỷ lệ nợ xấu nội bảng toàn hệ thống là 2,46% (giảm so với mức 2,55% cuối năm 2015), đến cuối tháng 2/2017 là 2,56%.
Để tiếp tục kiểm soát, duy trì tỷ lệ nợ xấu ở ngưỡng an toàn và tăng cường xử lý nợ xấu, NHNN đang phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về xử lý nợ xấu của các TCTD; nghiên cứu sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các TCTD và các văn bản liên quan nhằm hỗ trợ, đẩy nhanh tiến độ, tiến trình cơ cấu lại các TCTD và xử lý nợ xấu. Bên cạnh đó, NHNN đã phê duyệt phương án kinh doanh, phương án phát hành trái phiếu đặc biệt năm 2017 của VAMC và hiện đang nghiên cứu, xử lý các nội dung liên quan đến phương án nâng cao năng lực xử lý nợ xấu của VAMC nhằm tạo điều kiện cho VAMC xử lý nợ xấu hiệu quả hơn.
2. Tăng cường thanh tra, kiểm soát, xử lý sai phạm trong lĩnh vực ngân hàng:
NHNN tiếp tục tăng cường công tác thanh tra, giám sát nhằm củng cố, nâng cao kỷ cương, kỷ luật trên thị trường tiền tệ - ngân hàng, ngăn chặn, phát hiện kịp thời và xử lý kiên quyết các rủi ro, tồn tại và sai phạm của TCTD, thúc đẩy các TCTD triển khai nghiêm túc, có hiệu quả Đề án cơ cấu lại và Đề án xử lý nợ xấu của các TCTD. Theo đó, công tác thanh tra tập trung vào các nội dung chủ yếu như: chất lượng tín dụng, huy động vốn, đầu tư tài chính, góp vốn, mua cổ phần, kinh doanh vàng, ngoại tệ, chấp hành quy định về lãi suất, quản trị, điều hành, thực trạng tài chính và việc triển khai các phương án cơ cấu lại, xử lý nợ xấu được duyệt. Kết hợp thanh tra tuân thủ và thanh tra trên cơ sở rủi ro với chất lượng ngày càng được nâng cao, đánh giá sát hơn tình hình, thực trạng hoạt động của đối tượng thanh tra. Các cuộc thanh tra, kiểm tra được triển khai nghiêm túc, đúng quy định của pháp luật, phù hợp với nội dung và kế hoạch thanh tra, kết hợp chặt chẽ giữa thanh tra, giám sát và kiểm toán độc lập.
Công tác giám sát ngân hàng tiếp tục được tăng cường trên cơ sở hoàn thiện, triển khai các công cụ, phương pháp giám sát mới gắn liền với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển cơ sở dữ liệu và hệ thống tiêu chí giám sát. Nội dung giám sát không chỉ dừng ở việc giám sát việc tuân thủ pháp luật, chấp hành các tỷ lệ, giới hạn an toàn hoạt động mà còn chú trọng đánh giá, cảnh báo rủi ro trong hoạt động của TCTD. Phạm vi giám sát được mở rộng, bao gồm cả các công ty con, chi nhánh của TCTD ở nước ngoài, sở hữu vốn, đầu tư tài chính của TCTD. Đặc biệt, NHNN đã ứng dụng, phát triển và triển khai các công cụ giám sát giúp cảnh báo sớm rủi ro như mô hình dự báo tài chính (FPM), kiểm tra sức chịu đựng (Stress-testing), đo lường - đánh giá hiệu quả hoạt động (DEA) để phát hiện những xu hướng tiêu cực, cảnh báo sớm rủi ro và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng. Trọng tâm công tác giám sát năm 2016 và 4 tháng đầu năm 2017 tập trung vào việc chấp hành tỷ lệ, giới hạn an toàn hoạt động ở tầm vĩ mô toàn hệ thống và vi mô từng TCTD; tập trung giám sát vào các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro, sai phạm như: việc phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro, chất lượng tín dụng, xử lý nợ xấu, cơ cấu lại nợ, mua bán tài sản; dự thu lãi và các khoản phải thu; tăng trưởng tín dụng; rủi ro liên quan đến cấp tín dụng, đầu tư trái phiếu trong các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao như chứng khoán, bất động sản, tiêu dùng; đầu tư vào các dự án có thời gian thu hồi vốn dài như cho vay đối với lĩnh vực BOT, BT; giám sát các khách hàng vay lớn; tình hình đầu tư chéo, sở hữu và chuyển nhượng cổ phiếu, thoái vốn đầu tư; thực trạng tài chính và kết quả kinh doanh; mức độ đủ vốn của các TCTD...
Với việc đổi mới và tăng cường công tác thanh tra, giám sát, nhiều sai phạm và rủi ro tiềm ẩn trong hoạt động của các TCTD đã được phát hiện. Trong năm 2016, NHNN đã thực hiện 1.250 cuộc thanh tra, kiểm tra7, và trong Quý I năm 2017, đã thực hiện 209 cuộc thanh tra, kiểm tra8. Qua thanh tra, kiểm tra đã phát hiện một số tồn tại, sai phạm của các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài như: vi phạm về giới hạn cấp tín dụng; vi phạm về hoạt động quản trị, điều hành, kiểm soát, kiểm toán nội bộ; vi phạm điều kiện vay vốn; thẩm định, xét duyệt cho vay; hồ sơ vay; kiểm tra, giám sát vốn vay; định giá tài sản bảo đảm; vi phạm về phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro; vi phạm tỷ lệ khả năng chi trả... Căn cứ kết quả thanh tra đã đưa ra các kiến nghị yêu cầu TCTD khắc phục tồn tại, sai phạm9. Trên cơ sở những sai phạm được phát hiện, năm 2016, NHNN đã ban hành 121 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với TCTD và doanh nghiệp, cá nhân10 và Quý I/2017 đã ban hành hành 17 quyết định xử phạt vi phạm hành chính11. Việc theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và xử lý sau thanh tra tiếp tục được quan tâm thực hiện chặt chẽ bảo đảm TCTD thực hiện nghiêm túc các kiến nghị, kết luận về thanh tra, kiểm tra.
Bên cạnh đó, NHNN tiếp tục tăng cường phối hợp với các đơn vị ngoài ngành, các cơ quan công an trong việc xử lý các sai phạm thông qua việc cử cán bộ tham gia các đoàn giám định tư pháp, chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu hình sự sang cơ quan cảnh sát điều tra để điều tra, làm rõ.
Đánh giá chung, các giải pháp điều hành của NHNN trong thời gian qua là phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ và chỉ đạo của Chính phủ, đạt mục tiêu giữ ổn định được mặt bằng lãi suất trong bối cảnh có sức ép tăng; tỷ giá và thị trường ngoại hối ổn định, dự trữ ngoại hối nhà nước tiếp tục tăng; các chỉ tiêu tiền tệ, tín dụng diễn biến phù hợp với định hướng đề ra, tín dụng tăng ngay từ đầu năm, không có tình trạng tín dụng tăng thấp vào đầu năm và dồn vào những tháng cuối năm như những năm trước, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn đảm bảo chất lượng tín dụng; lạm phát cơ bản tiếp tục được kiểm soát ở mức thấp. Hoạt động của các TCTD an toàn, lành mạnh, các giải pháp cơ cấu lại TCTD và xử lý nợ xấu tiếp tục được triển khai quyết liệt, duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới mức 3% theo mục tiêu đề ra.
III- MỘT SỐ KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC, ĐỀ XUẤT:
1. Một số khó khăn, vướng mắc:
- Trong bối cảnh lạm phát trong những tháng đầu năm 2017 cao hơn so với cùng kỳ năm 2016 và so với mục tiêu lạm phát bình quân 4% Quốc hội đề ra12, dự kiến thời gian tới vẫn còn nhiều áp lực tăng từ giá thế giới phục hồi nhanh trở lại và việc chuyển điều chỉnh tăng giá các dịch vụ do Nhà nước quản lý còn lại của năm 2016 sang năm 2017,... Do đó, để kiểm soát được lạm phát theo mục tiêu cần có sự phối hợp đồng bộ giữa CSTT với chính sách tài khóa và chính sách kinh tế vĩ mô khác, kiểm soát chặt chẽ liều lượng và thời điểm điều chỉnh giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý. Với sức ép lạm phát nêu trên, đồng thời cầu vốn tín dụng và phát hành TPCP tiếp tục gia tăng, tỷ giá và thị trường ngoại hối chịu sức ép trước việc Fed tăng lãi suất, cung-cầu ngoại tệ kém thuận lợi thì việc ổn định được mặt bằng lãi suất là khó khăn, thách thức.
- Thời gian qua, mặc dù NHNN đã triển khai các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ và triển khai đồng bộ các giải pháp tín dụng, hoạt động ngân hàng để tạo điều kiện tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, tuy nhiên vẫn còn doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) phản ánh gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, nguyên nhân chủ yếu là do năng lực tài chính yếu kém, báo cáo tài chính chưa rõ ràng, minh bạch. Bên cạnh đó, việc triển khai một số giải pháp tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực còn hạn chế do vướng mắc về cơ chế, chính sách. Vì vậy, để tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, cần có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ của các bộ, ngành trong việc: (i) tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách, như cơ chế bảo lãnh tín dụng thông qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam và Quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV tại địa phương, hỗ trợ tiếp cận vốn thông qua Quỹ phát triển DNNVV; (ii) triển khai có hiệu quả các chương trình, chính sách tín dụng, như Chính sách phát triển thủy sản theo Nghị định số 67/2014/NĐ-CP; cho vay nhà ở xã hội theo Nghị định số 100/2015/NĐ-CP; Chính sách cho vay giảm tổn thất trong nông nghiệp theo Quyết định số 68/2013/QĐ-TTg, Chính sách cho vay phát triển công nghiệp hỗ trợ theo Nghị định số 111/2015/NĐ-CP... để phát huy hơn nữa hiệu quả của các chương trình tín dụng này.
- Với những khó khăn của nền kinh tế hiện nay, bất cập về pháp lý liên quan đến xử lý nợ xấu, tài sản bảo đảm chậm được tháo gỡ, sản xuất kinh doanh và thị trường bất động sản phục hồi chậm, năng lực xử lý các khoản nợ xấu đã mua của VAMC còn nhiều hạn chế, nợ xấu vẫn luôn là mối đe dọa, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với an toàn, hiệu quả hoạt động của các TCTD.
2. Đề xuất, kiến nghị:
- Quốc hội, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo việc đổi mới quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất và kịp thời trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Trong thời gian tới, ưu tiên xây dựng, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện các văn bản liên quan đến hỗ trợ tái cơ cấu và xử lý nợ xấu.
- Chính phủ kiên trì thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Kiên trì nguyên tắc thị trường trong điều hành kinh tế vĩ mô hạn chế sử dụng các công cụ CSTT thay cho giải pháp về tài khóa, ngân sách trong bối cảnh lạm phát có xu hướng tăng; cân nhắc thận trọng và xem xét tổng thể các tác động khi đưa ra các chính sách hỗ trợ từ ngân sách đối với các ngành, lĩnh vực cụ thể.
- Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, tính toán mức độ, thời điểm hợp lý trong việc điều chỉnh giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đặt ra, tạo điều kiện ổn định niềm tin của thị trường vào VND.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xin gửi các vị Đại biểu Quốc hội./.
Nơi nhận: - Các vị đại biểu Quốc hội; - Văn phòng Quốc hội (5 bản); - Văn phòng Chính phủ; - Ban Lãnh đạo NHNN; - Lưu VP, VP1 (3 bản). |
THỐNG ĐỐC |