Cổng Thông Tin Điện Tử
Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam
|
Kết thúc phiên giao dịch cuối năm 2012, dầu thô brent trên thị trường giao sau ICE Luân Đôn tăng chốt ở mức 110,8 USD/thùng, đây cũng là giá trung bình trong năm. Do bất ổn nguồn cung và dầu thô brent chiếm trên 50% sản lượng dầu thô thế giới, giá dầu loại này đã tăng 22% trong năm 2010 và 13% lên ngưỡng trung bình 110,9 USD/thùng trong năm 2011. Trái lại, giá dầu WTI (West Texas Intermediate) tiếp tục giảm tới 7,1% do sản lượng dầu đá phiến sét tại Mỹ tăng mạnh. So với dầu thô Brent, giá dầu WTI thấp hơn 17,47 USD/thùng trong năm 2012 so với mức trung bình 7 cents trong 5 năm tính đến năm 2010. Trước đó, IEA (Cơ quan Năng lượng quốc tế) cũng đưa ra dự báo tương tự cho năm 2012 với giá dầu thô brent dự tính ở mức 111,57 USD/thùng và dầu WTI ở mức 94.26 USD/thùng.
Theo đánh giá của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), sau khi tăng mạnh vào những tháng đầu năm lên 118,18 USD/thùng vào tháng 4/2012, giá dầu thế giới đã giảm mạnh và chỉ dao động quanh ngưỡng 110 USD/thùng, mức giảm sâu nhất kể từ tháng 12/2008. Trong đó, giá dầu WTI giảm mạnh nhất từ mức 103,35 USD/thùng trong tháng 4/2012. Trên toàn cầu, sản lượng dầu khai thác trong năm 2012 đạt khoảng 92 triệu thùng/ngày, cao hơn nhu cầu vào khoảng 89,6 triệu thùng/ngày, tăng 1,8 triệu thùng/ngày so với năm 2011.
Theo đánh giá của OPEC, IEA cùng nhiều báo cáo khác, nguyên nhân của xu hướng suy giảm giá dầu trong năm 2012 là do triển vọng phục hồi mong manh của kinh tế toàn cầu đã làm giảm nhu cầu dầu mỏ, bất chấp căng thẳng leo thang tại Iran và khu vực Trung Đông, trong khi sản lượng dầu khai thác tăng không ngừng, nổi bật là dầu đá phiến tại Mỹ, dầu cát tại Canada và các nước Mỹ Latinh, tiếp đến là nguồn cung từ các nước Liên Xô cũ và sự phục hồi năng lực khai thác dầu tại Irắk.
Năm 2012, lượng dầu khai thác tại Mỹ tăng thêm 776.000 thùng/ngày, mức tăng cao nhất kể từ khi giếng dầu đầu tiên được khai thác vào năm 1859 và là một năm có sản lượng dầu cao nhất trong 15 năm qua. Trong năm 2012, sản lượng dầu của Mỹ đạt mức trung bình 6,41 triệu thùng/ngày, tăng 14% so với năm 2011, nhờ công nghệ khai thác mới, đặc biệt là dầu đá phiến tại North Dakota , Oklahoma and Texas . Với đà này, sản lượng dầu của Mỹ sẽ vượt CHLB Nga vào năm 2015 và vượt Arập Xêut vào năm 2020, trở thành nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới. Lượng dầu nhập khẩu đã giảm trên 38% từ 60% trong 7 năm qua và hiện chỉ phải nhập khẩu khoảng 41%, đưa nước Mỹ tiến gần tới quốc gia độc lập về năng lượng. Trong những thập kỷ qua, nước Mỹ phải nhập khẩu một lượng dầu khá lớn sau khi công ty dầu Exxon Mobil Corp của Mỹ bị chính phủ Venezuela tịch thu tài sản, phần lớn từ khu vực bất ổn Trung Đông.
Trong năm 2012, lượng dầu dự trữ tại Mỹ cũng tăng mức kỷ lục 13% và chi phí lọc dầu của Mỹ thấp hơn nhiều so với phần còn lại trên thế giới, đưa nước Mỹ trở thành nước xuất khẩu dầu mỏ với ưu thế cạnh tranh rất lớn, làm chao đảo thị trường toàn cầu, đẩy OPEC vào lựa chọn khó khăn, phải tiếp tục tăng sản lượng để giảm giá và duy trì thị phần, hoặc giữ giá cao để bảo đảm chi tiêu chính phủ.
Nhờ tăng sản lượng dầu khai thác, cùng với sản lượng khí tự nhiên, nước Mỹ đáp ứng được 83% nhu cầu trong nước trong 8 tháng đầu năm 2012. Lần đầu tiên nước Mỹ tự đáp ứng nhu cầu xảy ra vào năm 1952, sau đó phải nhập khẩu triền miên cho tới ngày nay.
Với lượng dầu nhập khẩu liên tục giảm trong vài năm qua, IEA dự báo đến năm 2030, nước Mỹ sẽ trở thành nước xuất khẩu dầu của thế giới. Đánh giá lạc quan này tương phản hoàn toàn với báo cáo lần trước, trong đó xác định đến năm 2035 Arập Xêút vẫn là quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới. Theo báo cáo của IEA, lượng dầu nhập khẩu của Mỹ hiện chiếm khoảng 20% nhu cầu tiêu thụ nội địa, nhưng đến năm 2035, nền kinh tế lớn nhất thế giới này có thể độc lập hoàn toàn về năng lượng, từ dầu thô đến khí đốt, than đá, v.v.
Theo kết quả nghiên cứu của Citigroup. Inc, nhu cầu dầu mỏ trên toàn cầu sẽ tăng 1% trong năm 2013 lên 90,5 triệu thùng/ngày, sau khi tăng 0,9% trong năm 2012, riêng nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc tăng 30% và đại lục này tiếp tục phụ thuộc vào nguồn dầu nhập khẩu sau khi nhập khẩu tới 55,6% vào năm 2012, chủ yếu từ khu vực Trung Đông. Trong năm 2013, nhu cầu tăng thêm sẽ được đáp ứng nhờ nguồn cung từ các thị trường ngoài nhóm các nước xuất khẩu dầu mỏ OPEC, trong khi lượng dầu cung ứng của nhóm 12 quốc gia OPEC ổn định ở mức 900.000 thùng/ngày như hiện nay. Tập đoàn này cũng đưa ra dự báo lạc quan là giá dầu thô brent sẽ trượt xuống mức trung bình 99 USD/thùng, lý do là giá dầu hiện tại quá cao có thể gây khó khăn cho quá trình phục hồi kinh tế toàn cầu. Dự báo của Citigroup thấp hơn dự báo được coi là có độ chính xác cao của IEA là, dầu thô brent sẽ giảm xuống 103,75 USD/thùng và dầu WTI còn 88,38 USD/thùng.
Theo dự báo của 30 nhà kinh tế do Bloomberg ghi nhận cũng như nhận định của Morgan Stanley và UBS AG, giá dầu brent trong năm 2013 sẽ đạt mức trung bình trên 110 USD/thùng, nhưng có nhiều khả năng sẽ vượt mức giá kỳ vọng này do tranh cãi giữa Iran và các nước phương tây về chương trình hạt nhân và khủng hoảng Syria trầm trọng hơn. Năm 2012, xuất khẩu dầu mỏ tại Iran giảm 50% so với năm trước do các biện pháp trừng phạt của Mỹ và châu Âu. Dự kiến năm 2013, lượng dầu xuất khẩu của Iran giảm xuống còn khoảng 1 triệu thùng/ngày từ khoảng 2,5 triệu thùng/ngày trong những ngày đầu năm. Giá dầu tăng có thể cản trở phục hồi kinh tế toàn cầu trong bối cảnh khủng hoảng nợ quốc gia châu Âu, tranh cãi về ngân sách Mỹ và dấu hiệu tăng trưởng chậm tại nhiều nước châu Á.
Bên cạnh nguy cơ gián đoạn nguồn cung, việc các nước OPEC quyết định hạn chế nguồn cung cũng sẽ góp phần kiềm chế dầu giảm giá. Trong đó, thông tin đáng lưu ý nhất bắt nguồn từ Bộ Năng lượng A rập Xêut khi cho biết, vương quốc này sẽ giảm trợ cấp năng lượng nhằm giảm gánh nặng tài chính quốc gia khi dân số tăng 3,2%/năm. Hàng năm, vương quốc xuất khẩu lớn nhất thế giới này vẫn trợ giá chất đốt trên 162 tỉ riyals (43 tỉ USD), chỉ đứng sau Iran với mức trợ cấp là 61 tỉ USD/năm. Theo báo cáo của Citigroup, vương quốc này sẽ phải nhập khẩu dầu mỏ vào năm 2030, khi đó nhu cầu dầu mỏ trong nước vượt lượng dầu khai thác. Hiện nay, nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ tại vương quốc này thuộc loại cao nhất trên thế giới với khoảng 4,7 tấn/người/năm (35 thùng/năm). Thu nhập từ dầu mỏ chiếm 86% GDP hàng năm của Arập Xêut và nguồn thu nhập từ xuất khẩu dầu mỏ tại vương quốc này có nguy cơ giảm do chính sách trợ giá năng lượng trong nước khi giá bán lẻ xăng dầu trong nước chỉ dao động trong khoảng 5-15 USD/thùng, trong khi giá quốc tế trên 100 USD/thùng. Vì thế, vương quốc này đang gia tăng hoạt động thăm dò, khai thác các mỏ khí tự nhiên và có kế hoạch phát triển năng lượng hạt nhân cũng như năng lượng mặt trời để tiết kiệm trữ lượng dầu cho tương lai.
Như vậy, giá dầu trong năm 2012 tương đối ổn định so với năm trước và có khả năng sẽ tiếp tục ổn định trong năm 2013, thậm chí tăng nhẹ do các nước xuất khẩu dầu mỏ OPEC sẽ không khai thác dầu ồ ạt như trước đây nhằm để dành trữ lượng dầu cho thế hệ sau và gây sức ép tiết kiệm năng lượng trên toàn cầu.
Quang Hải
14:55, 21/04/2026
21:02, 10/04/2026
15:57, 04/03/2026
03:06, 10/02/2026
17:00, 02/02/2026
09:16, 29/01/2026
11:28, 19/01/2026