Trong bối cảnh sau khi hợp nhất, Ngân hàng Nhà nước Khu vực 9 (NHNN KV9) thực hiện quản lý, giám sát gần 200 tổ chức tín dụng. Khối lượng công việc tổng hợp, báo cáo số liệu vì vậy gia tăng đáng kể, trong khi phương thức xử lý thủ công vốn được sử dụng trong thời gian dài bộc lộ nhiều hạn chế và trở thành thách thức thường trực đối với cán bộ nghiệp vụ.
Việc tổng hợp dữ liệu bằng các tệp bảng tính rời rạc tiềm ẩn nguy cơ sai sót, khó kiểm soát phiên bản, hạn chế khả năng truy xuất lịch sử và đặc biệt là kéo dài thời gian xử lý, ảnh hưởng đến yêu cầu kịp thời và chính xác của công tác báo cáo thống kê, giám sát.
Từ thực tiễn đó, yêu cầu đổi mới phương thức khai thác và xử lý dữ liệu tại NHNN KV9 trở nên cấp thiết. Trong quá trình tìm kiếm giải pháp phù hợp, công cụ Business Intelligence (BI) của Oracle (OBIEE) được xác định là một hướng tiếp cận tiềm năng, cho phép khai thác trực tiếp dữ liệu từ Kho dữ liệu (Data Warehouse) của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, từng bước tự động hóa quy trình xử lý và tạo sự thống nhất trong vận hành dữ liệu.
Tuy nhiên, việc tiếp cận và triển khai BI tại NHNN KV9 không tránh khỏi những khó khăn ban đầu. Các mẫu biểu thống kê có tính tùy chỉnh cao, luồng dữ liệu phức tạp, trong khi đa số cán bộ nghiệp vụ và cán bộ công nghệ thông tin tại khu vực chưa được đào tạo chuyên sâu về khai thác dữ liệu và công cụ BI. Những khái niệm chuyên môn như measure, dimension hay cấu trúc câu lệnh truy vấn còn tương đối mới, đòi hỏi thời gian làm quen và thích ứng.
Quy trình xuất dữ liệu từ Kho dữ liệu của NHNN
Trước những thách thức đó, NHNN KV9 đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm từng bước làm chủ công cụ. Cán bộ nghiệp vụ tích cực tự nghiên cứu tài liệu, thử nghiệm các phương án khai thác dữ liệu; đồng thời tận dụng các công cụ hỗ trợ để hiểu rõ hơn cấu trúc lệnh, cách xây dựng công thức và tư duy logic dữ liệu. Song song với đó, NHNN KV9 tăng cường phối hợp với các cán bộ Cục Công nghệ thông tin, trao đổi về luồng dữ liệu, cấu trúc kho dữ liệu và cách thức sử dụng các câu lệnh truy vấn, tổng hợp, qua đó bảo đảm việc khai thác thông tin tuân thủ đúng kiến trúc kỹ thuật của hệ thống.
Trong quá trình triển khai, chương trình “Bình dân học vụ số” tại NHNN KV9 đã phát huy vai trò là cầu nối lan tỏa kiến thức công nghệ trong nội bộ. Thông qua các buổi hướng dẫn, trao đổi trực tiếp và hỗ trợ thực hành, cán bộ không chuyên về công nghệ thông tin từng bước làm quen với công cụ BI, các hàm lọc và điều kiện truy vấn dữ liệu. Một số nhóm cán bộ, trong đó có nhóm Hoàng Đăng Đích, Nguyễn Tất Thắng, Hoàng Thị An, đã chủ động ứng dụng BI để xây dựng và hoàn thiện công thức khai thác 39 chỉ tiêu cơ bản của ngân hàng thương mại, rà soát lỗi phát sinh và chuẩn hóa quy trình, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận và sử dụng cho người dùng.
Buổi hướng dẫn trong chương trình “Bình dân học vụ số” của NHNN KV9
Hiệu quả bước đầu của việc ứng dụng BI được ghi nhận rõ rệt. Nhiều báo cáo số liệu trước đây cần thời gian tổng hợp kéo dài đã được rút ngắn đáng kể, từ hàng giờ xuống còn vài phút. Sai sót trong thống kê giảm, dữ liệu được chuẩn hóa và thuận tiện hơn trong việc truy xuất, đối chiếu. Tại Phòng Quản lý Giám sát, BI dần trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng, giúp công tác phân tích và so sánh số liệu được thực hiện nhanh chóng và chính xác hơn.
Trong giai đoạn đầu, việc sử dụng công cụ mới vẫn phát sinh một số lỗi kỹ thuật như sai cú pháp câu lệnh hoặc lựa chọn định dạng báo cáo chưa phù hợp, dẫn đến chênh lệch số liệu. Tuy nhiên, đây được xem là những vướng mắc mang tính bước đầu trong quá trình chuyển đổi phương thức làm việc.
Quan trọng hơn, quá trình triển khai BI đã góp phần hình thành nhận thức mới tại NHNN KV9 về vai trò của công nghệ trong hoạt động nghiệp vụ. Công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ kỹ thuật, mà là giải pháp giúp giảm tải công việc thủ công, nâng cao chất lượng phân tích và gia tăng giá trị của công tác chuyên môn. BI không đơn thuần giúp rút ngắn thời gian lập báo cáo, mà còn tạo dựng môi trường dữ liệu minh bạch, nhất quán và thân thiện hơn với người sử dụng.
Từ những cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tổng hợp, báo cáo số liệu, tinh thần đổi mới và chuyển đổi số từng bước lan tỏa trong toàn NHNN Khu vực 9. Thực tiễn cho thấy, với cách tiếp cận phù hợp, mỗi cán bộ đều có thể tham gia học hỏi, ứng dụng và cải tiến phương thức làm việc của mình.
Đây là một quá trình chuyển đổi từng bước, nhưng mang ý nghĩa nền tảng, góp phần xây dựng môi trường làm việc hiện đại hơn, nơi dữ liệu được khai thác hiệu quả và con người tập trung nhiều hơn vào các giá trị phân tích, giám sát và ra quyết định.
Lê Mạnh Bảo - NHNN Khu vực 9