Lĩnh vực thanh toán toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi mang tính cấu trúc, nơi các thay đổi đã trở thành một xu hướng dài hạn, sâu rộng và khó đảo ngược. World Payments Report 2026 của Capgemini cho thấy, chỉ trong vòng một thập kỷ, khối lượng giao dịch phi tiền mặt toàn cầu đã tăng trưởng vượt xa tốc độ tăng của nền kinh tế thực, phản ánh sự dịch chuyển căn bản trong hành vi tiêu dùng, mô hình kinh doanh và cấu trúc hệ sinh thái tài chính.
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang bước vào giai đoạn điều hành chính sách tiền tệ đặc biệt nhạy cảm, khi lạm phát tại khu vực đồng euro đã quay trở lại mục tiêu 2% nhưng môi trường kinh tế – tài chính toàn cầu lại ngày càng bất định, với rủi ro địa chính trị, thương mại và tài khóa đan xen.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trong lĩnh vực ngân hàng – tài chính, các dịch vụ ngân hàng số, thanh toán trực tuyến,… ngày càng trở thành kênh giao dịch chủ đạo của người dân và doanh nghiệp. Cùng với sự phát triển đó, các rủi ro về an toàn, bảo mật thông tin, gian lận công nghệ cao cũng gia tăng cả về quy mô và mức độ tinh vi, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khuôn khổ pháp lý phù hợp với thực tiễn.
Ngày 29/12/2025, Ngân hàng Thế giới (WB) công bố kết quả khảo sát B-READY đối với 101 quốc gia trên thế giới, cho thấy Việt Nam có sự bứt phá mạnh mẽ ở chỉ số “Dịch vụ tài chính”, xếp hạng cao thứ 5 Châu Á và cao thứ 15 trên thế giới, đồng thời nằm trong nhóm cao nhất, top 20% trên thế giới về “hiệu quả vận hành” tổng thể của môi trường kinh doanh.
Trong bài phát biểu đầu năm 2026 tại California Bankers Association, Phó Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phụ trách giám sát Michelle W. Bowman đã phát đi một thông điệp chính sách rõ ràng đó là, giám sát ngân hàng Mỹ đang bước vào giai đoạn “tái thiết”, với trọng tâm là rủi ro tài chính cốt lõi, giảm các yếu tố mang tính chính trị – xã hội và nới lỏng có chọn lọc cho ngân hàng cộng đồng.
Bước sang năm 2026, lạm phát tại nhiều nền kinh tế lớn đã hạ nhiệt nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro, tăng trưởng kinh tế phục hồi không đồng đều và môi trường tài chính quốc tế còn nhiều biến động. Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ toàn cầu được dự báo tiếp tục chuyển sang giai đoạn điều hành thận trọng, linh hoạt và có sự phân hóa rõ nét.
Sau hơn ba thập kỷ đối mặt với giảm phát và tăng trưởng thấp, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đang từng bước chuyển sang một giai đoạn điều hành mới. Thông điệp được BoJ phát đi ngày càng rõ ràng: kỷ nguyên tiền tệ siêu nới lỏng đã khép lại, nhưng quá trình bình thường hóa chính sách sẽ được thực hiện thận trọng, linh hoạt và dựa trên dữ liệu, thay vì theo đuổi một chu kỳ “thắt chặt” theo nghĩa truyền thống.
Loạt số liệu công bố ngày 23/12/2025 cho thấy bức tranh kinh tế Mỹ “không đồng nhất”: tăng trưởng quý III bứt tốc, đầu tư thiết bị và một số chỉ báo sản xuất cải thiện, nhưng niềm tin tiêu dùng suy yếu và các tín hiệu về việc làm/thu nhập tiếp tục gây lo ngại. Những dữ liệu này đang làm nóng tranh luận: Fed nên tiếp tục hạ lãi suất để phòng suy thoái hay cần thận trọng vì lạm phát và kỳ vọng lạm phát chưa “neo” vững?
Vào giữa tháng 12/2025, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Federal Reserve – Fed) đã tiếp tục hạ lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản, đưa biên độ lãi suất quỹ liên bang xuống 3,50%–3,75%. Đây là lần cắt giảm lãi suất thứ ba liên tiếp trong năm 2025. Kể từ sau quyết định này, thị trường tài chính và giới phân tích toàn cầu đặc biệt quan tâm đến các bước đi tiếp theo của Fed, nhất là số lần cắt giảm lãi suất có thể diễn ra trong năm 2026 và các điều kiện đi kèm.
Thời gian qua, việc triển khai thí điểm dịch vụ Mobile-Money (với tên gọi hiện nay là dịch vụ Tiền di động) đã đạt được một số kết quả khả quan, đáng ghi nhận, góp phần phát triển thanh toán không dùng tiền mặt theo chủ trương của Chính phủ. Đến cuối tháng 9/2025, tổng số tài khoản đã mở cho khách hàng khoảng 11 triệu tài khoản với 11.883 điểm kinh doanh và khoảng 276 nghìn đơn vị chấp nhận thanh toán. Dịch vụ được triển khai an toàn, đã đáp ứng một phần nhu cầu của người dân; đồng thời, tạo cơ sở thực tiễn cho việc nghiên cứu, hoàn thiện hành lang pháp lý.
