Mỹ: USD giảm mạnh nhất trong 1 năm (chỉ số USD ICE giảm gần 1%) khi giới đầu tư rút vốn mạnh khỏi Mỹ (WSJ, 4/2) sau báo cáo cho thấy kinh tế bất ngờ giảm tốc trong tháng 1/2015 với PMI sản xuất giảm xuống thấp nhất trong vòng 1 năm qua và chi tiêu tiêu dùng tháng 12/2014 cũng giảm mạnh nhất trong 5 năm. GDP quý 4/2014 có phần chậm lại so với 2 quý trước khi chỉ đạt 2,6%. Điều này khiến giới đầu tư mất niềm tin vào việc Fed sẽ sớm tăng lãi suất trong thời gian tới.
FED công bố chưa nâng lãi suất cho đến trước tháng 6/2015 (New York Times, 28/1) và vẫn duy trì mức lãi suất 0% trong 6 năm qua cho dù Fed đánh giá kinh tế Mỹ rất lạc quan với tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất trong 15 năm, kinh tế phục hồi và niềm tin tiêu dùng tăng khi giá dầu giảm và lượng việc làm tăng. Tuy nhiên, FED cho rằng đà sụt giảm giá năng lượng chỉ là tạm thời.
Eurozone: Rơi vào giảm phát sâu với giá tiêu dùng trong tháng 1 tiếp tục giảm 0,6% y.o.y (Bloomberg) sau khi đã giảm 0,2% trong tháng trước, chủ yếu do giá năng lượng giảm mạnh 6,3% y.o.y trong tháng 12/2014. Tỷ lệ lạm phát lõi cũng giảm xuống 0,6% (mức thấp nhất kể từ năm 1999) so với mức 0,7% của tháng 12. Nền kinh tế Đức cũng chính thức rơi vào giảm phát khi giá tiêu dùng tháng 1 giảm 0,3% y.o.y, trong khi tỷ lệ lạm phát tại Tây Ban Nha thậm chí giảm xuống mức âm 1,5%. Giới đầu tư đang kỳ vọng gói QE 1,1 nghìn tỷ Euro được áp dụng vào đầu tháng 3 tới sẽ kéo lạm phát tiến gần hơn đến mức mục tiêu 2% của ECB.
Tuần cuối tháng 1/2015, Euro có tuần giảm giá mạnh nhất so với USD kể từ tháng 9/2011 (BBC, 26/1), giảm giá 3% so với USD, xuống mức 1,124 USD và trong ngày 26/1 đồng EUR có thời điểm giảm sâu nhất trong vòng 11 năm so với USD, ở mức 1,1098USD. Nguyên nhân của diễn biến này một phần do ECB tuyên bố thực hiện gói QE quy mô lớn hơn kỳ vọng và biến động chính trị tại Hy Lạp khiến giới đầu tư nghi ngờ về tương lai của đồng Euro.
Trung Quốc: Hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc (RRR) đối với các ngân hàng xuống 19,5% lần đầu tiên kể từ tháng 5/2012 (WSJ, 4/2), tương đương với việc bơm khoảng 81 tỷ USD vào hệ thống ngân hàng. Trong bối cảnh năm 2014 là năm tăng trưởng chậm nhất trong vòng 24 năm của Trung Quốc và hàng loạt những nỗ lực kích thích của Chính phủ tỏ ra chưa hiệu quả thì việc làm này được kỳ vọng sẽ giúp thúc đẩy hoạt động cho vay và kích thích tăng trưởng kinh tế, sau khi PBOC hạ lãi suất cho vay kỳ hạn 1 năm vào tháng 11/2014.
Nhân dân tệ trở thành 1 trong 5 đồng tiền thanh toán phổ biến nhất (Telegraph, 28/1) chiếm 2.17% tổng khối lượng thanh toán toàn cầu trong tháng 12, chỉ đứng sau USD với 45%, Euro 29%, GBP 8%, JPY 2.69%. Đây là cột mốc quan trọng đánh dấu việc chuyển biến của đồng Nhân dân tệ từ đồng tiền của thị trường mới nổi thành đồng tiền thanh toán. Chỉ riêng trong năm 2014, giá trị thanh toán bằng đồng Nhân dân tệ đã tăng 104%, trong khi các ngoại tệ khác chỉ tăng khoảng 4,4%. Trung Quốc cũng có kế hoạch thúc đẩy việc đưa Nhân dân tệ vào rỏ tiền tệ SDR của IMF.
Tài khoản vốn của Trung Quốc trong Q4/2014 ghi nhận mức thâm hụt lớn nhất (91,2 tỷ USD) kể từ năm 1998 (Bloomberg, 3/2) do khối doanh nghiệp tăng cường đầu tư ra nước ngoài trước tin đồn NDT tiếp tục suy yếu, môi trường đầu tư không đủ hấp dẫn và kinh tế tăng trưởng chậm lại. Thặng dư tài khoản vãng lai trong cùng kỳ cũng giảm xuống 61,1 tỷ USD. Gần đây, NHTW Trung Quốc đã phải hủy các buổi đấu giá ngoại tệ do dự trữ ngoại hối của Trung Quốc giảm mạnh trong Q4/2014.
Nga: Tổng thu nhập lãi thuần của khối ngân hàng có thể giảm gần 1/3 (khoảng 14,5 tỷ USD) trong năm 2015 (Business Insider, 4/2) do chi phí đi vay tăng cao sau khi NHTW Nga khẩn cấp nâng lãi suất lên 17% vào cuối 2014 và gần đây vừa hạ lãi suất xuống 15%. Sáu lần tăng lãi suất trong năm 2014 đã phần nào giúp kiểm soát đà mất giá của đồng Ruble, nhưng lại đẩy chi phí vốn tăng cao, ảnh hưởng đến hoạt động của khối ngân hàng. Hoạt động cho vay được dự báo sẽ tăng trưởng chậm lại, thậm chí không tăng trưởng trong năm 2015. Trước tình hình này, Chính phủ Nga buộc phải bơm 2,4 tỷ USD vào các tổ chức tài chính, như VTB và Gazprombank.
PMI tháng 1/2015 của Nga giảm xuống 47,6 điểm (mức thấp nhất kể từ tháng 6/2009) với tốc độ suy yếu kinh tế nhanh trong vòng 6 năm qua và áp lực giá đầu ra và đầu vào vẫn tiếp tục tăng cao do đà lao dốc của đồng Ruble. NHTW Nga vừa dự báo GDP Nga trong Q1/2015 sẽ giảm 3,2% y.o.y với tỷ lệ lạm phát tăng lên 17% trong tháng 3 hoặc tháng 4. Năm 2014, dòng vốn rút khỏi Nga lên đến 152 tỷ USD và dự trữ ngoại hối lần đầu tiên kể từ 8/2009 giảm xuống dưới 400 tỷ USD.
Nhật Bản: Sản xuất tiếp tục duy trì đà tăng trưởng bền vững với chỉ số PMI tháng 1/2015 tăng 8 tháng liên tiếp (lên 52,2 điểm) (HSBC) nhờ số lượng đơn hàng tăng mạnh và doanh nghiệp tăng cường tuyển dụng. Giá đầu vào và giá đầu ra tại Nhật Bản tiếp tục tăng nhờ JPY suy yếu so với USD. Với đà phát triển như hiện nay, kinh tế Nhật dự báo sẽ nhanh chóng phục hồi.
Singapore: NHTW (MAS) bất ngờ nới lỏng chính sách tiền tệ (Bloomberg, 28/1) thông qua các điều chỉnh kỹ thuật nhằm giảm tốc độ tăng giá của đồng đô la Singapore (SGD) so với các đồng tiền chủ chốt khác (tỷ giá SGD là công cụ điều hành chính sách tiền tệ chính của MAS thay vì lãi suất). Ngay sau đó, SGD đã giảm giá 0,9% so với USD xuống 1,3512 SGD/USD, mức thấp nhất kể từ tháng 9/2010. Đồng thời, MAS cũng giảm dự báo lạm phát năm 2015. Đây là lần đầu tiên MAS khẩn cấp thay đổi chính sách kể từ sau vụ khủng bố 11/9/2001 tại Mỹ và nới lỏng CSTT kể từ tháng 10/2011. Như vậy, Singapore đã trở thành quốc gia thứ 9 nới lỏng tiền tệ trong tháng 1/2015 trong bối cảnh nguy cơ giảm phát và tăng trưởng ảm đạm ở nhiều khu vực.
G20 đã thống nhất 30 ngân hàng lớn nhất thế giới cần có đệm trái phiếu chiếm tương đương 16-20% tài sản rủi ro đến năm 2019 (Reuters). Đây được cho là biện pháp mạnh nhất nhằm ngăn chặn sự sụp đổ của các ngân hàng lớn nhất. Tuy nhiên, các ngân hàng cho rằng đệm trái phiếu có thể khiến việc cho vay khó khăn hơn và đến nay G20 vẫn chưa đưa ra một con số cụ thể về quy mô phát hành. Theo S&P, các ngân hàng này có thể phải phát hành hơn 500 triệu USD trái phiếu nhằm đảm bảo yêu cầu trên.
HTQT
