Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được 03 kiến nghị của cử tri tỉnh Gia Lai thuộc thẩm quyền giải quyết, xử lý của Ngân hàng Nhà nước do Ban Dân nguyện chuyển đến sau Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIII. NHNN trả lời kiến nghị của cử tri như sau:
1. Kiến nghị 01: “Đề nghị Chính phủ có chính sách (gói tín dụng hỗ trợ) vay vốn với lãi suất ưu đãi (lãi suất 0%) cho các công ty cao su, để tạm trữ sản phẩm cao su từ 6 tháng đến 1 năm, nhằm tháo gỡ khó khăn cho các công ty cao su trong tình hình giá mủ cao su bán ra thấp hơn giá thành sản xuất như hiện nay”.
Trả lời:
Phát triển nông nghiệp, nông thôn là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, do đó thời gian qua, các cấp, các ngành đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, trong đó có chính sách về vốn. Thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của Ban Chấp hành Trung ương về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; chỉ đạo của Chính phủ nhằm hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn và đẩy mạnh cho vay lĩnh vực này, NHNN đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm giúp người nông dân dễ dàng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng phục vụ sản xuất, kinh doanh. Trong đó, ngành cao su là một lĩnh vực của sản xuất nông nghiệp và được hưởng các chính sách ưu đãi chung đối với nông nghiệp, nông thôn, cụ thể:
- Giảm lãi suất cho vay: Từ năm 2012 đến nay, để giảm thiểu chi phí vay vốn, NHNN đã nhiều lần điều chỉnh giảm trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên trong đó có lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn; Yêu cầu các TCTD xem xét điều chỉnh giảm lãi suất cho vay (kể cả các khoản cho vay cũ) về mức lãi suất cho vay hiện hành. Đến nay, mặt bằng lãi suất cho vay đã giảm chỉ bằng 40% lãi suất vào nửa cuối năm 2011 và thấp hơn mức lãi suất của giai đoạn 2005-2006.
- NHNN đã chủ động nghiên cứu, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan triển khai các chương trình, chính sách góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp với quy mô sản xuất hàng hóa lớn, tăng năng suất, ổn định chất lượng, tạo thương hiệu sản phẩm nông nghiệp Việt Nam, nâng cao giá trị gia tăng và hiệu quả sản xuất nông nghiệp, như: Mô hình cánh đồng mẫu lớn; Mô hình sản xuất áp dụng công nghệ cao; Mô hình liên kết chuỗi sản xuất chế biến-tiêu thụ, xuất khẩu,...các sản phẩm nông nghiệp.
Việc cho vay thu mua tạm trữ cao su do nhiều bộ, ngành (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công thương, Bộ Tài chính, NHNN…) phối hợp, có ý kiến trình Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định. Về phía NHNN, bám sát chỉ đạo của Chính phủ, thời gian tới, NHNN sẽ tích cực phối hợp với các Bộ, ngành liên quan tiếp tục tạo điều kiện cho người dân được tiếp cận nguồn vốn, vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất, phát triển nông nghiệp nông thôn nói chung và ngành cao su nói riêng.
2. Kiến nghị 02 và 03: Đề nghị có chủ trương cho các ngân hàng thương mại giãn, hoãn, gia hạn, khoanh nợ vay đối với các công ty cao su và các hộ nông dân trồng cao su tiểu điền nhằm tháo gỡ khó khăn cho các hộ nông dân, công ty cao su, tạo điều kiện để các hộ chăm sóc vườn cây đúng quy trình kỹ thuật, tránh tình trạng chặt bỏ cao su như thời gian vừa qua, như hỗ trợ lãi suất cho vay (cấp bù phần chênh lệch lãi suất) các khoản vốn vay đã vay.
Trả lời:
- Về việc giãn, hoãn, gia hạn các khoản vay đối với các công ty và hộ dân trồng cao su tiểu điền: Nhằm kịp thời nắm bắt khó khăn, vướng mắc của từng khách hàng để có giải pháp tháo gỡ thiết thực, phù hợp, bên cạnh việc chỉ đạo các TCTD chủ động, tích cực thực hiện đồng bộ các giải pháp, NHNN đã phối hợp với Lãnh đạo các tỉnh/thành phố triển khai chương trình kết nối ngân hàng – doanh nghiệp trên toàn quốc, tổ chức các hội nghị đối thoại trực tiếp với các doanh nghiệp, hộ dân; qua đó giúp người dân, doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, phát triển sản xuất kinh doanh. Hiện tại, các TCTD đang triển khai các biện pháp hỗ trợ các doanh nghiệp như: cơ cấu lại thời hạn trả nợ, không thu lãi quá hạn, ưu tiên thu nợ gốc trước, thu nợ lãi sau giúp khách hàng có thời gian vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất; tăng hạn mức cho vay, cho vay mới lãi suất thấp trên cơ sở đánh giá dự án, phương án kinh doanh có hiệu quả, đảm bảo thu hồi được nợ của khách hàng,… Vì vậy, NHNN đề nghị các hộ dân, công ty trồng cao su tiểu điền làm việc trực tiếp với các tổ chức tín dụng, chính quyền địa phương để được xem xét xử lý khoản vay theo quy định.
- Về việc khoanh nợ đối với các công ty và hộ dân trồng cao su tiểu điền: Việc khoanh nợ thuộc thẩm quyền quyết định của Chính phủ và theo quy định chỉ thực hiện đối với một số lĩnh vực nhất định nhưng cũng hạn chế sử dụng phương pháp này trong thực tế. Hiện nay, Nghị định 41/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn có quy định việc khoanh nợ đối với các khoản vay nông nghiệp nông thôn bị rủi ro do thiên tai, dịch bệnh phát sinh trên diện rộng. Theo đó, trên cơ sở báo cáo của cơ quan có thẩm quyền (Ủy ban nhân dân tỉnh, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), Chính phủ có thể xem xét cho phép tổ chức tín dụng được khoanh nợ không tính lãi đối với các hộ dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, từ khi Nghị định 41 có hiệu lực đến nay, các TCTD chưa phải thực hiện khoanh nợ do thiên tai, dịch bệnh phát sinh trên diện rộng theo chỉ đạo của Chính phủ.
- Về đề xuất hỗ trợ lãi suất cho vay (cấp bù phần chênh lệch lãi suất) các khoản vốn vay đã vay về trồng sao su tiểu điền: Hiện nay, các chính sách hỗ trợ lãi suất chủ yếu chỉ áp dụng đối với các khoản vay mới. Tuy nhiên, thời gian qua, thực hiện chủ trương của Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, trên cơ sở diễn biến kinh tế vĩ mô, đặc biệt là diễn biến lạm phát và thị trường tiền tệ, NHNN đã có nhiều giải pháp điều hành nhằm giảm mạnh và liên tục mặt bằng lãi suất thị trường, đặc biệt là việc giảm dần lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với các lĩnh vực ưu tiên, trong đó có lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Nhờ đó, mức lãi suất cho vay ngắn hạn đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn thấp hơn lãi suất cho vay các lĩnh vực sản xuất khác khoảng 2%/năm, hiện trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với lĩnh vực này ở mức khoảng 6-7%/năm, thậm chí một số TCTD cho vay các doanh nghiệp có tình hình tài chính lành mạnh, minh bạch, có phương án, dự án sản xuất kinh doanh hiệu quả với mức lãi suất chỉ 5-6%/năm, qua đó đã giúp giảm đáng kể chi phí vốn vay cho doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp vay vốn để trồng cao su.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Gia Lai. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.