Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được 02 kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng thuộc thẩm quyền giải quyết, xử lý của NHNN do Ban Dân nguyện chuyển đến sau Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIII. NHNN trả lời kiến nghị của cử tri như sau:
1. Kiến nghị 1: "Đề nghị Chính phủ xem xét, sửa đổi một số quy định của Nghị định 41/2010/NĐ-CP, cụ thể: (i) Cần mở rộng đối tượng được vay vốn để đầu tư phát triển nông nghiệp cho các hộ gia đình, cá nhân ở khu vực đô thị (phường, thị trấn) có đầu tư phát triển, sản xuất nông nghiệp; (ii) Nâng mức vay không có bảo đảm tài sản đối với các hộ kinh doanh, sản xuất hoặc dịch vụ nông nghiệp, nông thôn được quy định tại Điều 8 của Nghị định đối với một số loại hình sản xuất quy mô lớn hoặc đầu tư theo chiều sâu để đáp ứng nhu cầu về vốn sản xuất, kinh doanh hiện nay (mức vay hiện nay tối đa 200 triệu đồng/hộ)".
Trả lời:
Nông nghiệp nông thôn là lĩnh vực được Đảng và Nhà nước có nhiều quan tâm nhằm tháo gỡ khó khăn về vốn, tạo điều kiện ưu tiên phát triển, trọng tâm là Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và Nghị định số 41/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp (Nghị định số 41). NHNN cũng ban hành nhiều văn bản hướng tín dụng vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, cũng như chỉ đạo các tổ chức tín dụng tập trung nguồn vốn cho vay đối với lĩnh vực này.
Nhờ đó, đã giúp các đối tượng khách hàng trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn tiếp cận được nhiều hơn nguồn vốn tín dụng ngân hàng, góp phần quan trọng giúp lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn phát triển ổn định và đạt được những kết quả to lớn, tạo khí thế phấn khởi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới trong cả nước1. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Nghị định 41/2010/NĐ-CP cũng bộc lộ một số điểm không còn phù hợp với tình hình thực tế, trong đó có vấn đề cử tri kiến nghị. Trên cơ sở kiến nghị của cử tri và ý kiến của các Bộ, ngành và chính quyền địa phương các cấp, Ngân hàng Nhà nước đã trình Chính phủ Nghị định thay thế Nghị định 41, theo đó: (i) Đối tượng khách hàng được thụ hưởng chính sách được vay vốn phát triển nông nghiệp, nông thôn bao gồm khách hàng thuộc địa bàn nông thôn và khách hàng hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp nhưng nằm ngoài khu vực nông thôn; (ii) Mức cho vay không có tài sản bảo đảm được nâng lên gấp từ 1,5 – 2 lần đối với từng đối tượng để đáp ứng nhu cầu vốn sản xuất nông nghiệp trong thời gian tới; ngoài ra, đối với lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, khai thác thủy sản xa bờ, cung cấp dịch vụ hậu cần nghề cá, liên hiệp hợp tác xã có nhu cầu vốn lớn trong sản xuất nông nghiệp được áp dụng các mức cho vay không có tài sản bảo đảm cao hơn (từ 500 triệu đồng – 03 tỷ đồng). Dự kiến Nghị định sẽ được ban hành trong thời gian tới.
2. Kiến nghị 2: "Theo Thông tư 06/2004/TT-NHNN ngày 27/9/2004 thì các hợp tác xã nông nghiệp chỉ được vay vốn tối đa 50% vốn điều lệ. Điều này đã cản trở các hợp tác xã nông nghiệp vì vốn điều lệ chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng vốn sở hữu hợp tác xã. Một số thời điểm hợp tác xã dư vốn không được cho xã viên vay phải đi gửi các TCTD khác, trong khi xã viên phải đi vay nơi khác hoặc vay nặng lãi. Đề nghị cho phép các hợp tác xã được cho vay tín dụng nội bộ tối đa 50% nguồn vốn sở hữu".
Trả lời:
Theo quy định hiện hành, hợp tác xã được sử dụng các nguồn vốn sau để cho các thành viên của mình vay vốn:
(1) Vốn điều lệ bằng tiền, nhưng tối đa bằng 50% số vốn điều lệ bằng tiền này (được xác định bằng tổng số vốn điều lệ thực có trừ đi số vốn điều lệ đã sử dụng để đầu tư tài sản cố định và các tài sản lưu động khác);
(2) Vốn huy động của xã viên trong hợp tác xã nhưng tối đa bằng 30% vốn điều lệ bằng tiền.
Như vậy, bên cạnh vốn điều lệ bằng tiền, hợp tác xã có thể sử dụng một phần vốn huy động của xã viên để cho xã viên vay.
Hoạt động cho vay nội bộ trong hợp tác xã chỉ nhằm hỗ trợ một phần vốn cho xã viên để sản xuất, kinh doanh và được xác định là một hoạt động phụ trợ trong hợp tác xã, do tập thể xã viên của hợp tác xã tự nguyện tham gia, tự chịu trách nhiệm. Mọi rủi ro, tổn thất phát sinh từ hoạt động cho vay nội bộ của hợp tác xã đều thuộc trách nhiệm của xã viên và hợp tác xã.
Vì vậy, quy định về việc sử dụng vốn điều lệ tại Thông tư 06/2004/TT-NHNN là nhằm đảm bảo các hợp tác xã hoạt động an toàn, bền vững và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của tất cả các thành viên trong hợp tác xã.
Để đáp ứng đủ nhu cầu về vốn, các hộ gia đình có thể tiếp cận các chương trình, chính sách tín dụng ưu đãi đối với nông nghiệp, nông thôn và một số lĩnh vực đặc thù hiện đang được ngành Ngân hàng đang triển khai sâu rộng trên cả nước với thủ tục đơn giản, thuận lợi, thời hạn và lãi suất cho vay hợp lý.
Tiếp thu ý kiến, kiến nghị của cử tri, thời gian tới, NHNN sẽ nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các quy định hiện hành về hoạt động tín dụng nội bộ của hợp tác xã để phù hợp với tình hình thực tiễn và quy định của pháp luật.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.