Tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính ASEAN lần thứ 7 vào tháng 8/2003, các Bộ trưởng đã thông qua Lộ trình Hội nhập Tiền tệ và Tài chính khu vực ASEAN, trong đó có lĩnh vực tự do hoá dịch vụ tài chính, với mục đích cuối cùng là tự do hoá hơn nữa các luồng dịch vụ tài chính vào năm 2020. Nhóm công tác về tự do hoá dịch vụ tài chính (cấp kỹ thuật) đã được thành lập để thực thi các công việc để triển khai lộ trình này.
Lộ trình hội nhập đã đưa ra vấn đề tăng cường năng lực của các nước thành viên trong việc giảm thiểu các nguy cơ tác động ngược chiều từ tự do hoá dịch vụ tài chính, và đưa ra phương thức đàm phán tự do hoá dịch vụ tài chính đến năm 2020. Các cơ sở pháp lý, mức độ và phạm vi cam kết cho tự do hoá dịch vụ tài chính là dựa vào Hiệp định khung về dịch vụ trong ASEAN - AFAS và Hiệp định chung về thương mại và dịch vụ - GATS trong WTO.
Phương thức đàm phán theo Lộ trình hội nhập tài chính tiền tệ trong ASEAN
Bước 1: Các nước thành viên chuẩn bị một danh mục định hướng các phân ngành và phương thức cung cấp dịch vụ tài chính trên cơ sở phương thức chọn cho tự do hoá và danh mục các phân ngành dịch vụ theo GATS về dịch vụ tài chính theo ba nhóm sau đây và nộp các danh sách này lên Ban thư ký ASEAN để lưu chuyển:
- Danh mục đàm phán (Inclusion List - IL) - các ngành và phương thức đã sẵn sàng cho tự do hoá hơn nữa (và đàm phán)
- Danh mục Trung hạn (MT) - các ngành và phương thức dự kiến được xây dựng cho quá trình đàm phán/ tự do hoá tiếp theo trong trung hạn, và
- Danh mục Dài hạn (LL) - các ngành và phương thức cần thời gian dài để chuẩn bị tự do hoá tiếp.
Bước 2: Các nước có thể đẩy nhanh tiến trình đàm phán và áp dụng công thức ASEAN-X trong quá trình đàm phán, tức là một hoặc một nhóm nước ASEAN có thể thực hiện tự do hóa dịch vụ tài chính trước các nước còn lại.
Hoạt động của Nhóm Công tác
Trên cơ sở phương thức đàm phán nêu trên, Nhóm công tác đã hoàn tất vòng đàm phán cho giai đoạn 2005-2007. NHNN đã phối hợp với Bộ Tài chính tham gia vòng đàm phán này với mức cam kết của Việt nam trong lĩnh vực ngân hàng là bằng với mức cam kết trong WTO. Dự thảo nghị định thư để thực hiện các cam kết về dịch vụ tài chính cho vòng đàm phán thứ 4 (2005-2007) đã được ký kết tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính - AFMM năm 2008 tại Việt nam. Vòng đàm phán 5 về dịch vụ tài chính trong ASEAN sẽ sớm được khởi động và hoàn tất vào cuối năm 2010, phù hợp với mục tiêu đề ra trong AEC.
Liên quan đến đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với các đối tác, thời gian qua, Nhóm công tác cũng đã thực hiện các hoạt động sau:
- Xây dựng Điều khoản về các biện pháp an toàn, Ổn định tài chính và Tỷ giá (Prudential Measure, Financial Stability and Exchange rate) nhằm giải quyết những lo ngại của các nước ASEAN đối với những đàm phán về các Hiệp định về mậu dịch tự do với các Đối tác đối thoại của ASEAN.
- Làm đầu mối tham gia đàm phán các Hiệp định mậu dịch tự do – FTA với các Đối tác đối thoại của ASEAN (hiện nay ASEAN đã hoàn tất đàm phán về mở cửa dịch vụ với Nhật bản, Úc và Newzealand và hiện đang đàm phán vòng 2 về mở cửa dịch vụ với Trung quốc, Hàn Quốc, và đang đàm phán với Ấn độ, Cộng đồng Châu âu).
- Đối với Kế hoạch tổng thể Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC Blueprint): Nhóm công tác về tự do hoá dịch vụ tài chính, cùng với các Nhóm khác được giao nhiệm vụ hỗ trợ xây dựng các nội dung về tự do hoá dịch vụ trong Kế hoạch AEC Blueprint và Lộ trình chiến lược.
Kế hoạch thực hiện trong thời gian tới:
Nhằm đẩy thúc đẩy tự do hóa dịch vụ tài chính nhằm đạt được mục tiêu tự do hóa hoàn toàn luồng luân chuyển vốn vào năm 2020, các nước ASEAN đã nhất trí tiến hành các bước đi sau trong thời gian tới:
- Tiếp tục xác định các danh mục loại trừ được thoả thuận trước trong dịch vụ tài chính theo AEC Blueprint.
- Hợp lý hoá RIA-FIN với các mục tiêu của AEC Blueprint 2015.
- Tiếp tục đàm phán vòng 5 (hiện đang tiếp diễn và dự kiến kết thúc 2010).
- Tiếp tục làm việc với các đối tác về đàm phán FTA với ASEAN.
HTQT