Lễ công bố và trao giải thưởng “Ảnh báo chí Thế giới năm 2010” (World Press Photo Awards 2010) đã được long trọng tổ chức tại Amsterdam vào ngày 07/5/2011. Ra đời từ năm 1955 tại Hà Lan, đây là giải thưởng ảnh báo chí được nhìn nhận là danh giá nhất hiện nay.
Cuộc thi ảnh báo chí thế giới năm 2010 đã nhận được số lượng khổng lồ là 108.059 ảnh của 5.847 phóng viên và nhiếp ảnh gia từ 125 quốc gia gửi tham dự. Được phân loại với 9 tiêu chí: Tin tức tại chỗ (Spot news), Cuộc sống thường nhật (Daily life), Tin tức thời sự (General news), Chân dung (Portrais), Con người trong sự kiện (People in the news), Nghệ thuật và giải trí (Arts and Entertainment), Thể thao (Sports), Tự nhiên (Nature), Những vấn đề đương đại (Contemporary Issues).
Nhìn vào những bức ảnh đoạt giải năm 2010, người ta vẫn nhận thấy sự tập trung ở những khoảnh khắc điển hình của thực trạng xã hội toàn cầu. Kết quả có 56 phóng viên, thuộc 23 nước có giải thưởng. Trong đó có bức ảnh cháu bé Nguyễn Thị Lý, 9 tuổi, nạn nhân chất độc da cam ở Đà Nẵng, do phóng viên Ed Kashi, thuộc hãng VII Photo chụp, được trao giải nhì ở thể loại “Những vấn đề đương đại”.
Tác giả người Úc Adam Ferguson với tác phẩm một phụ nữ Afghanistan được giải cứu khỏi nơi xảy ra vụ đánh bom tự sát ở Kabul, Afghanistan, giành giải nhất thể loại ảnh đơn “Tin tức tại chỗ”.
Sau hai tuần làm việc, 19 thành viên Ban Giám khảo, bao gồm Chủ tịch Hội đồng- phóng viên ảnh David Bunett, người Mỹ, sáng lập viên khối liên kết báo hình, cùng các ủy viên hội đồng là các biên tập viên, nhiếp ảnh gia có uy tín của nhiều cơ quan báo chí và truyền thông khắp thế giới, đã quyết định chọn bức ảnh chân dung của cô gái Afghanistan bị chồng là một chiến binh Taliban xẻo mất mũi và hai tai do nữ phóng viên Jodi Bieber người Nam Phi chụp để trao giải thuởng “Bức ảnh của năm 2010” (World Press Photo of the Year 2010)- danh hiệu cao quý nhất trong số các bức ảnh đoạt giải. Hình ảnh về cái nhìn đau đớn với khóe mắt u uất của cô gái này cũng đã được đăng tải trên trang bìa Tạp chí Time số ra ngày 09/8/2010, làm hàng triệu người đọc vô cùng xúc động và đã tạo nên một làn sóng phẫn nộ lan truyền suốt một thời gian dài trên các phương tiện truyền thông của thế giới. Bức ảnh này còn đồng thời được trao giải nhất ở thể loại ảnh “Chân dung” của cuộc thi. Nhân vật trong ảnh là cô Aisha Bibi, 18 tuổi (người Bashtun) mắc tội bỏ trốn khỏi nhà chồng vì không chịu nổi những trận đòn của gia đình. Sau khi bắt lại được, một thủ lĩnh Taliban đã hạ lệnh cho chính những người anh em trong gia đình chồng thi hành án lệnh tưởng rằng chỉ xảy ra vào thời kỳ Trung Cổ. Bức ảnh cũng đã làm dấy lên một cuộc tranh luận về việc liệu báo chí có nên đăng hay không và cần phải kiểm duyệt chặt chẽ những bức ảnh “đáng sợ” tương tự. Giám khảo Ruth Eichhorn đã nhận xét: “Đây là một bức ảnh vô cùng ấn tượng. Nó truyền đi một thông điệp mạnh mẽ đến toàn thế giới, khoảng 50% dân số toàn cầu là phụ nữ, nhiều người trong số họ đang và còn sống trong những điều kiện khốn khổ và luôn bị bạo hành một cách man rợ. Nhân vật trong ảnh là biểu tượng của một phụ nữ mạnh mẽ, của lòng can đảm, không chịu khuất phục…”.
Nữ phóng viên Jodi Bieber đã được đích thân Hoàng tử Hà Lan Constantijn- đồng thời là người bảo trợ cuộc thi, trao giải “Bức ảnh của năm 2010” - với trị giá hiện kim là 10.000 Euro, kèm bộ máy ảnh Canon EOS. Được biết, trước đây phóng viên Jodi Bieber cũng đã giành tổng cộng 8 giải thuởng ảnh báo chí Thế giới và là người Nam Phi thứ hai được trao danh hiệu cao quý nhất ở cuộc thi ảnh báo chí thường niên toàn cầu này.
Sau các đánh giá chấm giải chính thức của cuộc thi, Ban Giám khảo cũng đã đề cập và đánh giá cao đến nhóm 12 ảnh được thực hiện bởi các thợ mỏ bị mắc kẹt 69 ngày dưới độ sâu 700m ở mỏ San Jose, Chile, trước khi họ được cứu sống vào ngày 13/10/2010. Những hình ảnh cho thấy vô vàn khó khăn và bản lĩnh đàn ông của những người thợ. Ít ai biết sở dĩ có được những hình ảnh này là do sáng kiến của nhà văn Dan McDougall cùng nhiếp ảnh gia Adam Patterson đã có nhiều tuần liên hệ với gia đình thợ mỏ bị mắc kẹt- ông Edison Penas, để quyết định gửi cho ông đôi giày thể thao cùng chiếc mái ảnh kỹ thuật số nhỏ theo lỗ khoan đưa thực phẩm và nước uống… Thành viên Ban Giám khảo Abir Abdulah cho biết: “Việc công nhận những bức ảnh này mở ra khả năng đối với loại hình ảnh đại chúng, khi các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp đã không có cơ hội và không thể thực hiện…”.
Thời gian trước Lễ trao giải đã bắt đầu diễn ra một chương trình thảo luận, triển lãm và trình chiếu ảnh đoạt giải tại Oude Kerk, Hà Lan từ 22/4 đến 19/6/2011.
Trong phạm vi bài viết này, tác giả rất muốn chia sẻ cùng đồng nghiệp làm báo tất cả những bức ảnh đoạt giải, đặc biệt là bức chân dung “ấn tượng”- giải cao nhất của năm 2010 và tại sao nó lại tạo được dư luận mạnh mẽ đến vậy, nhưng điều kiện hạn hẹp của khuôn khổ bài viết không cho phép. Để tham khảo được chọn vẹn, xin mời hãy vào Google bằng một cụm từ khóa World Press Photo Awards 2010 để thấy thông tin toàn cảnh của cuộc thi.
Và cũng để thử sức mình, xin rộng đường thông báo cùng đồng nghiệp trong ngành Ngân hàng: Với ảnh hưởng to lớn của thông điệp ảnh báo chí thế giới hàng năm đem lại, lần đầu tiên ở Việt Nam , để nâng cao hơn nữa tầm vóc và giá trị đích thực của ảnh báo chí trong nước, Câu lạc bộ Ảnh báo chí của Hội Nh à báo Việt Nam đã phát động cuộc thi ảnh báo chí với chủ đề “Chân dung người lao động Việt Nam hôm nay”. Thời gian nhận ảnh dự thi từ 8/6 đến 31/7/2011. Ảnh đoạt giải sẽ được treo tại triển lãm và Lễ công bố giải thưởng được tổ chức vào dịp Quốc khánh 2/9 năm nay.
MT