Kế hoạch Phát triển Quốc gia lần thứ 8 (từ 2001 đến 2005) của chính phủ Malaysia cam kết, sẽ dùng 5,2 tỷ Ringit (RM) (tương đương 1,37 tỉ USD) cho mục tiêu phát triển CNTT và Truyền thông trong vòng 5 năm tới, gần tương đương với 5% ngân sách của chính phủ.
Ngân sách đầu tư cũng vẫn chỉ dừng lại ở những con số nếu các chính phủ không có sự quyết tâm trong việc xây dựng CPĐT. Các chuyên gia của Oracle - những người làm chủ công nghệ trong hệ thống CPĐT đã cho rằng, chìa khóa thành công là tầm nhìn chính trị của mỗi chính phủ. Họ khẳng định điều này bằng 25 năm kinh nghiệm hợp tác với các chính phủ trên khắp thế giới. Xin giới thiệu ra đây một vài ý kiến của một chuyên gia công ty Oracle, ông Peter Lim, Giám đốc phụ trách Kinh doanh cho lĩnh vực Công ích của Oracle tại Malaysia, về những tổng kết, đánh giá và bài học rút ra từ kinh nghiệm thực tế trong quá trình xây dựng Chính phủ điện tử (CPĐT) ở Malaysia.
Peter Lim đã đặt ra 3 câu hỏi cơ bản, sau khi có được một số kinh nghiệm của chính phủ điện tử Malaysia: Những yêu cầu chủ yếu của một CPĐT là gì?, CPĐT có thể làm được những gì?, và Có phải CPĐT là triển khai CNTT trong các cơ quan chính phủ hay không?
Tầm nhìn của chính phủ Malaysia
Bước đầu tiên trên con đường tiến tới CPĐT thành công là chấp nhận, cam kết và ước muốn của các nhà lập pháp và các quan chức cao cấp của chính phủ và các khu vực trong việc thực hiện bước biến hóa này. Bước chuyển này sẽ xác định phương thức chính phủ giao tiếp với người dân của mình. Đây chính là bước đầu tiên.
Bước thứ hai, tất nhiên, là việc tạo ra một đội ngũ công chức tri thức trong các cơ quan của chính phủ. Các công chức tri thức này giải quyết các thông tin và các yêu cầu của người dân bằng cách khai thác sức mạnh của các hệ thống CNTT để đưa ra các giải pháp hữu ích và hiệu quả. Việc triển khai nền tảng CNTT hợp lý có lẽ là yêu cầu cuối cùng. Nhưng chính nó sẽ tạo nên tất cả. Đây chính là công cụ để biến giấc mơ thành hiện thực!
Hầu hết các dự án CPĐT ở Malaysia đều đang bắt đầu chuyển mình sang hoạt động trực tuyến. Một số dự án như e-Perolehan đã bước sang các giai đoạn tương tác và giao dịch. Dự án CPĐT lý tưởng là một dự án mà trong đó mỗi phòng ban khác nhau trong chính phủ giao tiếp với nhân dân được liên kết chặt chẽ với tất cả các phòng ban khác. Một hệ thống tích hợp hoàn toàn, nơi tất cả các phòng ban liên quan liên lạc với nhau một cách dễ dàng thông qua các hệ thống mạng, có thể giảm rất nhiều thời gian dùng cho việc xử lý các yêu cầu và giao dịch.
Một CPĐT hiệu quả có thể tăng cường những chức năng to lớn của chính phủ như thu ngân sách, thuế và tính chi phí cho các dịch vụ công ích. Điều này thực tế có thể dẫn đến tăng doanh thu cho chính phủ và giảm số lượng người trốn tránh trách nhiệm – đây là nỗi lo chủ yếu của các phòng ban trong chính phủ. Ngoài ra, sự lãng phí và kém hiệu quả do các hệ thống cũ mang lại sẽ được giảm thiểu và xóa bỏ, dẫn tới việc hiện thực hóa mạnh mẽ các chính sách tiết kiệm của chính phủ.
Ví dụ như, Ủy ban Doanh thu trong nước của Chi-Lê (tương đương với Ủy ban Doanh thu Nội địa của Malaysia) mãi đến thời gian gần đây vẫn còn lệ thuộc vào một cơ cấu hành chính và thu ngân sách sử dụng giấy tờ truyền thống. Gần đây, cơ quan này đã chuyển sang một hệ thống giao dịch trực tuyến (dựa trên nền tảng công nghệ của Oracle), giúp giảm thời gian xử lý trung bình từ 25 ngày xuống chỉ còn 12 giờ. Những người đóng thuế trực tuyến giờ đây có thêm 10 ngày để kê khai các khoản thuế. Khi hoàn thuế, họ cũng được hưởng lợi từ tốc độ xử lý của hệ thống và nhận được tiền hoàn thuế sớm hơn một tháng so với hệ thống xử lý sử dụng giấy tờ truyền thống trước đây.
Không chỉ là triển khai hệ thống máy tính tại các phòng ban của Chính phủ...
Phác thảo về tầm nhìn này của chính phủ Malaysia là rất toàn diện, họ rất có ý chí và khao khát thành công. Vậy mà việc triển khai và thực thi vẫn chưa thỏa mãn như mong đợi.
Kể cả với những sáng kiến hiện nay của Ủy ban Doanh thu Nội địa, người dân Malaysia vẫn phải lưu trữ các giấy tờ hoàn thuế một cách thủ công. Khi cần làm rõ về mức cân đối và mức định giá đánh thuế, nhiều người vẫn phải bỏ ra cả một ngày để đích thân tới văn phòng của Ủy ban này, gặp các quan chức ở đó để tìm kiếm lời giải đáp cho các câu hỏi hoặc các yêu cầu của mình. Việc này rất tốn thời gian và vô cùng mệt mỏi!
Như vậy, chúng ta cần phải tạo ra những cải thiện tại tất cả các đầu mối tiếp xúc giữa người dân và chính phủ để biến các đầu mối này càng dễ dàng và đơn giản càng tốt.
Khi chúng ta có được ngày càng nhiều các dịch vụ CPĐT, chúng ta cần phải nhìn nhận CPĐT trên một bình diện tổng thể hơn. CPĐT rõ ràng không phải chỉ là triển khai các hệ thống máy tính cá nhân tại các phòng ban của chính phủ. Nó cũng không phải là vấn đề mật độ sử dụng Internet nhiều hay ít tại một quốc gia cũng như khối lượng kiến thức đào tạo dành cho mỗi người.
CPĐT là vấn đề tích hợp...
Mà CPĐT là tích hợp các hệ thống con người với các hệ thống quản lý thông tin để tạo bước nhảy vọt không phải chỉ trong việc lập kế hoạch, quản lý và giải quyết những tình huống khẩn cấp hay các tình huống xảy ra bất ngờ mà còn trong các công việc hằng ngày của bộ máy chính trị, kinh tế, xã hội và cả dân sự của Malaysia.
CPĐT chuyển đổi hoàn toàn cơ cấu cung cấp dịch vụ cho người dân của chính phủ. Đó là việc đơn giản hoá các dịch vụ dành cho người dân để người dân không phải sử dụng khoảng thời gian quý báu của mình để liên hệ với bất kỳ phòng ban nào của chính phủ nhằm than phiền, yêu cầu giải đáp hay yêu cầu cung cấp các thông tin cần thiết.
Điều này sẽ đạt được khi chúng ta có thể giảm thời gian xử lý trong các giao dịch giữa chính phủ và người dân. CPĐT sẽ mang lại một cuộc sống dễ dàng và đơn giản hơn cho mọi người dân để từ đó trên cương vị một quốc gia, chúng ta sẽ có sức cạnh tranh lớn hơn trong việc thu hút nhân tài và các nguồn vốn đầu tư.
Nhìn vào nghiên cứu tổng quan mức độ áp dụng CPĐT dưới đây được thực hiện bởi công ty Accenture, dường như con đường mà Malaysia cần phải tiếp bước vẫn còn rất dài. Mặc dù chúng ta có thể còn phải tranh cãi về cách thu thập các dữ liệu này nhưng tốt hơn là hãy nhìn nhận thật nghiêm túc tiến trình mà chúng ta đang thực hiện.
Những triển khai thực tế...
Có lẽ lĩnh vực chính cần được cải thiện là quá trình thanh toán thông qua các hệ thống thanh toán trực tuyến như các cổng giao dịch tại các ngân hàng. Ngoài ra cũng có các chương trình phát triển các dịch vụ điện tử dùng cho việc đăng ký các phương tiện giao thông và xin cấp bằng lái, cấp đăng ký và các dịch vụ liên quan tới tòa án cùng các dịch vụ thông tin trực tuyến của Bộ Y tế.
Ví dụ khác về các ứng dụng điện tử trong lĩnh vực công ích là hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử của Cảnh sát Hoàng gia Malaysia được triển khai vào năm 1995, bao gồm cả một hệ thống Nhận dạng Vân tay Tội phạm Tự động tiên tiến.
Ngoài việc nâng cấp Ủy ban Doanh thu Nội địa, chính quyền hiện nay còn có thể đưa những chi tiết về việc nộp thuế của người dân lên mạng thông qua một trang web. Tương tự, hệ thống thông tin điện tử của chính phủ dành cho việc trao đổi thông tin giữa chính phủ và doanh nghiệp, e-Perolehan, cho phép các nhà cung cấp có thể đưa ra các thông tin về sản phẩm và giá cả phục vụ cho mục đích chi tiêu của chính phủ cũng là một minh chứng nữa cho các sáng kiến của chính phủ Malaysia trong công cuộc hiện đại hoá và tự động hoá các chức năng cơ bản của lĩnh vực công ích dựa trên nền tảng CNTT.
Mục tiêu của những sáng kiến như vậy là cho ra đời một loại thẻ đa mục đích do Chính phủ phát hành mang tên MyKad, đây là một loại thẻ thông minh tất cả trong một hiện đang được phát triển để tạo thuận lợi cho hàng loạt các ứng dụng thực tế hằng ngày. Loại thẻ này dự tính sẽ được phát hành tới cho 20 triệu người dân Malaysia vào năm 2007. Đây là tất cả những nỗ lực nhằm biến quan hệ giao tiếp giữa chính phủ và người dân ngày càng trở nên đơn giản hơn, hợp lý hơn và hiểu quả hơn. Nhưng điều quan trọng hơn nữa là mối quan hệ tương tác giữa cơ quan chính phủ và người dân sẽ trở thành một mối quan hệ hữu ích và dễ chịu.
Do các khoản quay vòng vốn đầu tư là rất quan trọng nên các sáng kiến CPĐT có thể cần tới một mục tiêu lâu dài. Về lâu dài, các chính phủ cần hiện thực hóa các khoản tiết kiệm quan trọng bởi vì sẽ có nhiều công việc hơn cần hoàn thành trong một thời gian ngắn hơn. Đây là vấn đề sống còn đối với mỗi chính phủ, đặc biệt ở các nước có tốc độ kỹ thuật số hóa cao và có sự sẵn sàng từ bộ máy chính trị của chính phủ tới người dân. Mô hình sử dụng CNTT đang phát triển rất nhanh ở Malaysia và ngày càng có nhiều người không chỉ đơn thuần sử dụng các dịch vụ dựa trên nền tảng CNTT mà họ còn luôn đòi hỏi chúng phải ngày càng được cải tiến.
Ngoài ra, tất cả các cơ quan chính phủ còn được yêu cầu phải nhanh chóng chỉ định các giám đốc CNTT (CIO) từ đội ngũ lãnh đạo cao cấp được bổ nhiệm trong năm 1999.
Theo Itoday