Nghị quyết 42 và Đề án 1058
Nền tảng tạo cú hích xử lý nợ xấu
Nhóm Phóng viên
Thành quả đã có…
Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Kim Anh cho biết, mặc dù thời gian triển khai Nghị quyết 42 và Quyết định 1058 chưa dài, nhưng có thể khẳng định với sự lãnh đạo trực tiếp, sát sao của Chính phủ, sự phối hợp của các bộ, ngành và địa phương, sự chỉ đạo toàn diện và quyết liệt của NHNN, sự vào cuộc nghiêm túc và trách nhiệm của các TCTD, hai văn bản quy phạm pháp luật trên đã đi vào cuộc sống, tạo sự chuyển biến tích cực trong công tác XLNX và cơ cấu lại các TCTD, thể hiện định hướng chính sách đúng đắn của Quốc hội và Chính phủ, tạo niềm tin đối với hệ thống các TCTD nói riêng và của cả xã hội nói chung.
Trên cơ sở Nghị quyết số 42, Quyết định 1058 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Các TCTD, đến nay hầu hết các phương án cơ cấu lại các TCTD đã được NHNN phê duyệt; công tác cơ cấu lại và XLNX của các TCTD bước đầu đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Đó là năng lực tài chính của các TCTD được củng cố, vốn điều lệ tăng dần; Năng lực quản trị điều hành của các TCTD từng bước được nâng cao để tiệm cận với thông lệ quốc tế; Tính minh bạch trong hoạt động của các TCTD từng bước được cải thiện; Chất lượng tín dụng được nâng cao cùng với các biện pháp kiểm soát, phòng ngừa nợ xấu mới phát sinh đã góp phần quan trọng giảm tỷ lệ nợ xấu của hệ thống các TCTD; Công tác thanh tra, giám sát được tăng cường đã góp phần ngăn chặn, phát hiện và xử lý kiên quyết các rủi ro và sai phạm của TCTD, thúc đẩy các TCTD triển khai nghiêm túc, có hiệu quả Quyết định 1058.
Thông tin chi tiết về những chỉ số liên quan đến sức khỏe của hệ thống các TCTD, ông Nguyễn Văn Du - Phó Chánh Thanh tra giám sát ngân hàng cho biết, tính đến 30/6/2018, vốn điều lệ của toàn hệ thống ước đạt 519,01 nghìn tỷ đồng, tăng 1,3% so với cuối năm 2017 và tăng 6,3% so với cuối năm 2016. Vốn chủ sở hữu của toàn hệ thống ước đạt 720,43 nghìn tỷ đồng, tăng 9,1% so với cuối năm 2017 và tăng 21,1% so với cuối năm 2016.
Đặc biệt, chất lượng tín dụng cũng ngày càng được cải thiện. Các giải pháp XLNX được triển khai đồng bộ cùng với các biện pháp kiểm soát, phòng ngừa nợ xấu mới phát sinh đã góp phần quan trọng nâng cao chất lượng tín dụng và giảm tỷ lệ nợ xấu của hệ thống các TCTD. Bên cạnh đó, Nghị quyết 42 bước đầu đã tạo điều kiện quan trọng góp phần XLNX tại các TCTD. Đến cuối tháng 6/2018, tỷ lệ nợ xấu so với tổng nợ là 2,09% giảm so với thời điểm 31/12/2016 (2,46%).
Riêng đối với kết quả XLNX theo Nghị quyết 42, đại diện Cơ quan Thanh tra giám sát ngân hàng thông tin, tính đến hết 30/6/2018, hệ thống TCTD đã xử lý được 138,29 nghìn tỷ đồng nợ xấu xác định theo Nghị quyết 42 (không bao gồm 61,04 nghìn tỷ đồng dự phòng rủi ro để XLNX nội bảng). Trong đó, XLNX nội bảng là 70,23 nghìn tỷ đồng (chiếm 50,78%), xử lý các khoản nợ đang hạch toán ngoại bảng cân đối kế toán xác định theo Nghị quyết 42 là 21,59 nghìn tỷ đồng (chiếm 15,61%) và xử lý các khoản nợ xấu xác định theo Nghị quyết 42 đã bán cho VAMC được thanh toán bằng trái phiếu đặc biệt là 46,46 nghìn tỷ đồng (chiếm 33,59%).
...Thách thức vẫn còn phía trước
Kết quả XLNX dù đạt được nhiều kết quả ấn tượng, nhưng tỷ lệ nợ xấu nói chung, bao gồm cả nợ xấu ngoại bảng của các TCTD vẫn còn cao, ở mức 6,6%. Điều này đòi hỏi ngành Ngân hàng phải tận dụng tối đa các lợi thế để xử lý hiệu quả hơn nợ xấu.
Tuy nhiên, qua nhiều ý kiến phát biểu tại hội nghị có thể thấy, để đẩy nhanh hơn tiến trình XLNX đòi hỏi sự chung sức, nỗ lực của toàn hệ thống chính trị, sự hỗ trợ từ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và đặc biệt là sự nỗ lực, quyết tâm với trách nhiệm cao hơn nữa của mỗi TCTD.
Đơn cử như ông Nguyễn Hồng Vân, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Yên nêu ra một thực tế là đến nay vẫn còn 54/63 tỉnh, thành phố và 8/12 bộ, ngành chưa có chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 42, thậm chí có nơi đùn đẩy trách nhiệm cho ngành Ngân hàng.
Hay như Chủ tịch HĐTV VAMC Nguyễn Tiến Đông cũng đề cập tới nhiều vướng mắc về quy định pháp lý cần tiếp tục điều chỉnh. Đơn cử như Điều 8 trong Nghị quyết 42 có nội dung rút gọn quá trình tố tụng và xử lý tranh chấp TSBĐ. Nhưng trên thực tế hơn 2.000 vụ việc của các cấp toà án và thi hành án chưa có vụ nào được xử lý theo hình thức rút gọn. Thêm nữa, các TSBĐ là bất động sản dở dang khi VAMC thu giữ hoặc bán chuyển cho chủ đầu tư mới còn gặp khó khăn về hướng dẫn của Bộ Tài nguyên-Môi trường. Chưa kể với mỗi địa phương thì cách hiểu khác nhau dẫn tới cách làm khác nhau, nên có địa phương được chuyển giao, có địa phương thì chưa.
Bên cạnh đó, cơ chế tiếp cận thông tin về tình trạng TSBĐ chưa đáp ứng yêu cầu của các TCTD nên các TCTD gặp khó khăn trong việc xác định TSBĐ nào đang tranh chấp, TSBĐ nào đang phải áp dụng biện pháp khẩn cấp, dẫn đến cách hiểu về tài sản tranh chấp giữa các cơ quan tố tụng tại nhiều nơi, nhiều cấp khác nhau gây khó khăn khi áp dụng các biện pháp xử lý tài sản theo Nghị quyết 42.
Vì vậy để Nghị quyết 42 tiếp tục phát huy hiệu quả, thời gian tới, NHNN kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và các đơn vị, tổ chức có liên quan cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa quá trình phân loại, sắp xếp các DN, trọng tâm là các DNNN, thực hiện tái cơ cấu, nâng cao năng lực tài chính, năng lực cạnh tranh của các DN, tạo điều kiện để hệ thống các TCTD XLNX, lành mạnh hoá tài chính. NHNN cũng đề xuất Thủ tướng Chính phủ có văn bản gửi Toà án Nhân dân tối cao xem xét, phối hợp với Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp (Tổng cục Thi hành án dân sự) sớm có văn bản chỉ đạo về việc hoàn trả các TSBĐ là vật chứng của vụ án hình sự sau khi đã hoàn tất các thủ tục xác minh chứng cứ quy định tại Nghị quyết 42.
Bộ Tài chính cần sớm triển khai giải pháp về xử lý các khoản nợ xấu liên quan đến nợ đọng xây dựng cơ bản có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước trung ương, địa phương và nợ xấu của DNNN, nợ xấu cho vay theo các chương trình dự án, chỉ định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, nợ được Chính phủ bảo lãnh. Tiếp tục có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cơ quan thuế rõ ràng và cụ thể hơn để thực hiện đúng Nghị quyết 42 về thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý TSBĐ và nghĩa vụ nộp thuế.
Còn Bộ Công an thì cần xem xét ban hành văn bản chỉ đạo công an các cấp phối hợp với các cấp chính quyền địa phương tăng cường hơn nữa công tác giữ gìn, đảm bảo an ninh trật tự và hỗ trợ các TCTD trong trường hợp cần thiết khi thu giữ TSBĐ của các khoản nợ xấu. Kiên quyết xử lý các cá nhân, tổ chức có hành vi chống đối, cản trở, đe dọa tính mạng, tinh thần của bên thu giữ tài sản để việc thu giữ TSBĐ được thành công.
Bộ Tài nguyên-Môi trường sớm ban hành các quy định, hướng dẫn cụ thể để áp dụng thống nhất tại các địa phương về vấn đề xử lý TSBĐ là dự án bất động sản còn dở dang. Đối với Bộ Tư pháp, xem xét có văn bản chỉ đạo Tổng cục Thi hành án dân sự xây dựng cơ chế, chính sách và hướng dẫn Cơ quan thi hành án các cấp thực hiện có hiệu quả các giải pháp của Nghị quyết 42. Nhất là, nghiên cứu, bổ sung hướng dẫn cụ thể về trường hợp đơn đăng ký giao dịch bảo đảm thiếu chữ ký của bên thế chấp.
Các UBND tỉnh, thành phố cần xem xét, chỉ đạo các đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, có các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo tới các cấp chính quyền cơ sở (phường, xã) để hướng dẫn thực hiện theo Nghị quyết 42 và phân công trách nhiệm hỗ trợ quá trình thực hiện phương án thu giữ TSBĐ…
Box Ý kiến
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ:
Không đánh mất đà cơ cấu lại các TCTD và xử lý nợ xấu
Các khung khổ pháp lý đã ban hành, đặc biệt Nghị quyết 42 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Các TCTD có ý nghĩa lịch sử đối với hoạt động ngân hàng giai đoạn này. Điều này thể hiện tư duy, tầm nhìn của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ, và sự vào cuộc đồng bộ, có trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Đặc biệt phải nói tới sự vào cuộc bản lĩnh, trách nhiệm, thái độ chuyên nghiệp, cầu thị của Thống đốc NHNN và Ban Lãnh đạo NHNN cũng như các cấp, sự cố gắng nỗ lực cao độ của các TCTD. Trong các lĩnh vực tái cơ cấu, lĩnh vực tái cơ cấu ngân hàng có những kết quả rất rõ rệt so với các lĩnh vực khác.
Kết quả đạt được đã nhìn thấy, song nhiệm vụ trước mắt còn nặng nề, yêu cầu còn rất cao và cần phải nỗ lực mạnh mẽ, không để mất đà cơ cấu lại các TCTD, XLNX… Cũng cần xác định rằng, đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, không chỉ của ngành Ngân hàng, nhưng đầu mối và nòng cốt là ngành Ngân hàng.
Ngành Ngân hàng phấn đấu từ nay đến năm 2020 hoàn thành và hoàn thành vượt các chỉ tiêu đã đề ra tại Nghị quyết 42 và Đề án 1058. Riêng năm 2018, phấn đấu hoàn thành khoảng 30% mục tiêu đặt ra cho cả giai đoạn 2016-2020. Đặc biệt đến năm 2020, phấn đấu đưa tỷ lệ nợ xấu, cả nợ xấu nội bảng, nợ xấu đã bán cho VAMC và nợ đã được phân loại xuống dưới 3%. Đồng thời với việc XLNX, phải tăng cường chất lượng cơ cấu tín dụng cho vay, không để cho nợ xấu mới phát sinh.
Về việc củng cố và xử lý các TCTD, cần tiếp tục hoàn thiện triển khai các đề án đã được phê duyệt. Có lộ trình tăng vốn, tính toán cho VAMC thực hiện mua bán nợ theo cơ chế thị trường, xem xét đề xuất của VAMC đối với việc tiếp tục mua một số nợ xấu bằng trái phiếu đặc biệt, tăng cường năng lực tài chính và quản trị cho VAMC nhất là về nhân sự.
Đối với các TCTD, cần tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, ý thức đối với đất nước, nâng cao ý thức đạo đức nghề nghiệp trong kinh doanh. Phải phấn đấu nâng cao tỷ trọng doanh thu của các dịch vụ phi tín dụng, tính toán để xử lý đúng giữa số lượng, cơ cấu và chất lượng đối với nền kinh tế.
Ngành Ngân hàng cần tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, thanh tra, giám sát của NHNN để phát hiện kịp thời và hạn chế tối đa những sai phạm, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với hệ thống ngân hàng. Trong đó coi trọng công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ để phát hiện và xử lý kịp thời những tồn tại, yếu kém và sai phạm nội bộ, xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Các bộ, ngành liên quan, các địa phương cần chủ động phối hợp với ngành ngân hàng xử lý các vướng mắc trong XLNX. Tăng cường công tác truyền thông về chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước trong công tác cơ cấu lại các TCTD, XLNX, tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Theo đó, Bộ Tài chính cần sớm triển khai giải pháp xử lý các khoản nợ xấu liên quan tới nợ đọng xây dựng cơ bản có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước, điều này cũng tạo điều kiện cho hoạt động của các ngân hàng. Tiếp tục có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cơ quan thuế cụ thể, rõ ràng hơn thực hiện đúng Nghị quyết 42 với thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý TSBĐ và nghĩa vụ nộp thuế. Phối hợp với Bộ Kế hoạch - Đầu tư, NHNN trình Chính phủ xem xét phê duyệt phương án tăng vốn cho các NHTM Nhà nước.
Bộ Công an cần xem xét ban hành văn bản chỉ đạo công an các cấp phối hợp với các cấp chính quyền địa phương tăng cường hơn nữa công tác giữ gìn, bảo đảm trật tự, hỗ trợ TCTD khi thu giữ các TSBĐ của các khoản nợ xấu. Kiên quyết xử lý cá nhân, tổ chức có hành vi chống đối, cản trở hoặc đe doạ tính mạng, tinh thần của các bên thu giữ tài sản để đảm bảo việc thu giữ TSBĐ hiệu quả.
Bộ Tài nguyên - Môi trường cần sớm ban hành các quy định, hướng dẫn cụ thể để áp dụng thống nhất ở các địa phương đối với xử lý TSBĐ là các dự án bất động sản đang dở dang.
Với ngành Tư pháp, đề nghị Toà án nghiên cứu, xem xét việc mở rộng thủ tục rút gọn trong triển khai xử lý TSBĐ. Bộ Tư pháp chỉ đạo Tổng cục thi hành án dân sự xây dựng cơ chế, chính sách và hướng dẫn cơ quan thi hành án các cấp thực hiện có hiệu quả các giải pháp của Nghị quyết 42 về nghiên cứu bổ sung các đối tượng cụ thể về trường hợp đăng ký giao dịch bảo đảm thiếu chữ ký của các bên thế chấp.
Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng:
XLNX thực chất và nhanh hơn
Trong bối cảnh cấp thiết thực hiện tái cơ cấu, XLNX, tuy phải đối mặt nhiều khó khăn thách thức, nhưng hệ thống TCTD đã nhận được hỗ trợ lớn của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, cũng như sự quan tâm sâu sát của Thủ tướng, Phó Thủ tướng phụ trách cùng sự phối hợp của các lãnh đạo bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương. Đây là những điều kiện rất quan trọng giúp các TCTD có một môi trường thuận lợi để thực hiện hoạt động kinh doanh cũng như có thêm cơ sở để khắc phục chấn chỉnh những tồn tại trong thời gian qua.
Đến thời điểm này có thể nói, kết quả đạt được trong việc triển khai NQ42 cũng như Đề án 1058 là rất tích cực. Công tác XLNX thực chất, tốc độ XLNX nhanh hơn nhờ sự phối hợp của khách hàng với ngân hàng cũng như sự hỗ trợ tích cực của cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương tốt hơn... Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những vấn đề tồn tại hạn chế, bất cập liên quan đến thu giữ tài sản, thi hành án, tranh chấp theo trình tự thủ tục rút gọn, thuế… đỏi hỏi nỗ lực quyết tâm hơn nữa của từng TCTD cũng như sự phối hợp của các bộ ngành.
Vấn đề thứ 2 là vừa qua nhiều TCTD đã được NHNN phê duyệt đề án cơ cấu lại hoạt động, nhưng vẫn còn TCTD chưa xong do nguyên nhân khách quan và chủ quan. Đây là nhiệm vụ trọng tâm nên thời gian tới, các ngân hàng phải sớm trình Đề án để NHNN trình Chính phủ phê duyệt, thực hiện đúng theo chỉ đạo.
Vấn đề thứ 3, mặc dù vừa qua chúng ta đã chủ động linh hoạt trong điều hành, nhưng diễn biến toàn cầu cũng như khu vực đã tác động quá nhanh, trực tiếp lên kinh tế, công tác điều hành của NHNN. Vì vậy, các đơn vị vụ cục, đặc biệt vụ cục chức năng, TCTD phải hết sức chủ động trong công tác dự báo, nắm tình hình, tham mưu để cơ quan điều hành có kịch bản ứng phó khác nhau. Cụ thể, liên quan đến tín dụng như chỉ đạo của Chính phủ, NHNN sẽ kiểm soát chặt tín dụng nhưng điều hành linh hoạt chứ không cứng nhắc để đảm bảo mục tiêu xuyên suốt kiểm soát lạm phát, ổn dịnh kinh tế vĩ mô. Trong điều hành tín dụng tới đây NHNN sẽ công bố giảm dần đi tới chấm dứt cho vay ngoại tệ với lộ trình phù hợp…
Vấn đề thứ 4 là công tác thanh tra giám sát. Mặc dù cũng đã có nhiều cố gắng những rõ ràng công tác thanh tra giám sát vẫn cần tiếp tục củng cố, tăng cường hơn nữa trong thời gian tới. Đi kèm với đó là phải làm tốt công tác cảnh báo sớm phòng ngừa rủi ro phát sinh trong hoạt động ngân hàng, bám sát các quy định của NHNN, đặc biệt là Chỉ thị 07 về việc tăng cường phòng, chống, ngăn ngừa vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, đảm bảo an ninh, an toàn hoạt động ngân hàng, góp phần ổn định tiền tệ, tài chính.
Mới đây Ban Cán sự Đảng, Ban Lãnh đạo NHNN đã họp bàn về đề án mô hình hoạt động cơ quan thanh tra giám sát. Tới đây sẽ kiện toàn và báo cáo Chính phủ ban hành quy định mới về mô hình tổ chức chức năng nhiệm vụ của Cơ quan thanh tra giám sát theo hướng tinh gọn đầu mối, tránh chồng chéo, phân cấp phân quyền mạnh hơn cho các chi nhánh, củng cố chức năng thanh tra trung ương, làm sao để nâng hiệu quả thanh tra giám sát tốt hơn.
Đối với các chi nhánh NHNN các tỉnh, thành, căn cứ các vấn đề phát sinh, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Sở ban ngành, báo cáo cấp ủy chính quyền địa phương hỗ trợ TCTD triển khai tốt thực hiện NQ 42 cũng như Đề án 1058, đặc biệt liên quan đến phát mại tài sản, thu hồi nợ xấu. Nhất là ghi nhận vướng mắc phát sinh từ thực tế những vấn đề đặt ra đối với các TCTD trên địa bàn để báo cáo kịp thời lên trung ương tháo gỡ.
Vấn đề cuối cùng tôi muốn nhắc lại là Chỉ thị 07. Đây là Chỉ thị rất quan trọng, NHNN nhắc nhở thường xuyên và các TCTD quán triệt trong hệ thống để tăng cường đảm bảo công tác an toàn hoạt động của TCTD. Đặc biệt, công tác thanh tra sẽ xử lý nghiêm khắc trường hợp vi phạm mà đã được NHNN cảnh báo.
Ông Nguyễn Hồng Vân - Phó Trưởng Đoàn
đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Yên: Quán triệt sâu sắc
tính cấp bách của NQ42
Thời gian qua, có thể nhận thấy rõ rệt sự tích cực của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cũng như NHNN trong quyết tâm thực hiện Nghị quyết 42 và Đề án 1058. Tuy nhiên ở các địa phương, sau khi xây dựng kế hoạch, quán triệt xong thì gần như giao cho chi nhánh NHNN triển khai. Công tác đôn đốc, chủ trì thống nhất nhận thức, hành động còn có mặt hạn chế, dẫn đến công tác phối hợp chưa đồng bộ. Thời gian tới, đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cần có sự kiểm tra, đôn đốc các bộ, ngành và các địa phương trong việc xây dựng chương trình, triển khai thực hiện các kế hoạch theo Nghị quyết 42.
Bên cạnh đó, yêu cầu các địa phương phải chủ trì và phối hợp đồng bộ với các cấp, các ngành cùng thực hiện quyết liệt hơn trong triển khai Nghị quyết 42, bởi đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị chứ không riêng gì hệ thống Ngân hàng. Có như vậy mới tạo ra giải pháp đồng bộ thực hiện có hiệu quả hơn trong thời gian tới, đạt được mục tiêu đặt ra. NHNN cần chỉ đạo hệ thống ngân hàng, đặc biệt là chi nhánh NHNN tỉnh, thành phố tích cực, chủ động tham mưu cấp uỷ, chính quyền địa phương thực hiện các giải pháp khắc phục các tồn tại, hạn chế để triển khai Nghị quyết 42 có hiệu quả hơn.
Bà Nguyễn Thị Thu Thu - Giám đốc NHNN Nghệ An
Hướng dẫn việc mua nợ của VAMC với các QTDND
Nghị quyết 42 cũng như Đề án 1058 là hành lang pháp lý quan trọng hỗ trợ hoạt động của Ngành suốt thời gian qua. Để triển khai tốt hơn trong thời gian tới, NHNN Nghệ An kiến nghị với Chính phủ đề xuất Quốc hội sửa đổi Luật thi hành án Dân sự theo hướng người được tạm giao bảo quản tài sản kê biên là bên thứ ba độc lập, không như luật hiện nay quy định là giao cho người bị thi hành bảo quản tài sản kê biên, khi họ không phối hợp sẽ rất khó trong công tác xử lý.
Chúng tôi cũng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo triển khai xây dựng một hệ thống quản lý thông tin giữa các tổ chức hành nghề công chứng và văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất, cùng với các TCTD để nắm bắt tình trạng pháp lý của tài sản khi thực hiện giao dịch, có quy định để nêu cao tinh thần trách nhiệm của các cơ quan công chứng, cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm khi thực hiện các giao dịch bảo đảm cho các khoản vay vốn giữa khách hàng và ngân hàng.
Bên cạnh đó, NHNN cần có hướng dẫn cụ thể việc mua nợ của VAMC đối với các TCTD là QTDND, tiếp tục phối hợp bộ, ngành tháo gỡ khó khăn phát triển thị trường mua bán nợ trong thời gian tới. Cùng với đó, các TCTD tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ, tăng cường bộ máy pháp chế của từng TCTD để có thể hướng dẫn nghiệp vụ một cách đầy đủ, kịp thời, đúng quy định của pháp luật cho các chi nhánh.
Chủ tịch HĐTV VAMC Nguyễn Tiến Đông:
Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý của thị trường mua bán nợ
Thông qua NQ42, quyền chủ nợ của VAMC, TCTD được khẳng định và bảo vệ thông qua các quy định rõ ràng về quyền thu giữ tài sản, quyền ưu tiên thanh toán cho nghĩa vụ nợ khi xử lý TSBĐ của khách hàng, bên bảo đảm để thu hồi nợ, quan hệ của chủ thể là đối tượng đi vay và người cho vay trở về đúng bản chất của giao dịch dân sự kinh tế, “có vay phải có trả”. Qua đó, VAMC và các TCTD đã tự tin hơn trong hoạt động xử lý nợ xấu, nợ xấu được xử lý nhanh chóng, thực chất và hiệu quả hơn. Lũy kế đến hết 15/8/2018, VAMC phối hợp với các TCTD xử lý nợ đạt 98.976 tỷ đồng / 309,711 tỷ đồng đối với các khoản nợ mua bằng TPĐB. Đặc biệt sau khi có NQ 42, riêng năm 2017 và 8 tháng đầu năm 2018, VAMC đã thu hồi được 48.017 tỷ đồng gần bằng tổng giá trị thu hồi nợ của cả 4 năm trước đó.
Tuy nhiên, để xử lý nợ xấu nhanh, thực chất và hiệu quả cần nguồn lực rất lớn cả về vốn, con người và cơ chế chính sách, trong đó đặc biệt về vốn. Từ năm 2018, với định hướng tập trung đẩy mạnh hoạt động mua bán nợ xấu theo giá thị trường, các TCTD đã đăng ký bán nợ thị trường cho VAMC với tổng số nợ dự kiến bán khoảng 20.000 tỷ đồng. Trong khi với vốn điều lệ hiện có của VAMC là 2.000 tỷ đồng thì chưa đáp ứng được một phần nhu cầu bán nợ của các TCTD. Vì vậy, VAMC đề nghị Chính phủ, NHNN cấp bổ sung đủ vốn điều lệ cho VAMC đạt mức 5.000 tỷ đồng đến hết năm 2018 và mức 10.000 tỷ đồng đến hết năm 2020.
Ngoài ra, VAMC kiến nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách về xử lý nợ xấu, đặc biệt là khuôn khổ pháp lý nhằm vận hành và phát triển thị trường mua bán nợ, trong đó VAMC đóng vai trò là trung tâm của thị trường. Nhằm thúc đẩy mua bán nợ theo giá trị thị trường, cho phép VAMC mua nợ theo lô và các TCTD cùng chia sẻ rủi ro với VAMC.
Và ý cuối cùng mà VAMC đề xuất là cho phép công ty xây dựng hệ thống công nghệ thông tin kết nối với hệ thống công nghệ thông tin của CIC và các AMC của các TCTD nhằm chia sẻ thông tin, phân loại danh mục các khoản nợ xấu, TSBĐ để tạo lập hàng hóa cho thị trường mua bán nợ.
Ông Nghiêm Xuân Thành - Chủ tịch HĐQT Vietcombank:
Tăng vốn là vấn đề hết sức cấp bách của ngân hàng
Để hỗ trợ TCTD đẩy nhanh hơn nữa trong công tác xử lý thu hồi nợ xấu cũng như thực hiện thành công tái cơ cấu đến năm 2020, Vietcombank kiến nghị Chính phủ, bộ, ngành cũng như địa phương có giải pháp đồng bộ thực hiện các quy định tại Nghị quyết 42.
Cụ thể, cơ quan công an các cấp, UBND tỉnh, thành có văn bản hướng dẫn chỉ đạo cụ thể về hỗ trợ trật tự an ninh khi TCTD thực hiện quyền thu giữ TSBĐ. Về phía Tổng cục Thuế, cần sớm ban hành hướng dẫn cục, chi cục thuế địa phương thực hiện đúng tinh thần Nghị quyết 42 về thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý TSBĐ để đảm bảo thu hồi nợ, giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho ngân hàng. Vietcombank cũng đề xuất Chính phủ ban hành cơ chế gia tăng tính chủ động về thẩm quyền XLNX cho VAMC để thúc đẩy hoạt động xử lý nợ qua VAMC. Cụ thể cho phép VAMC có cơ chế đặc biệt thu giữ, xử lý tài sản mua bán nợ theo giá thị trường, mua bán theo lô, tức là có lãi, lỗ. Từ đó tạo cơ chế hành lang pháp lý thúc đẩy hơn nữa hoạt động mua bán nợ và bước đầu hình thành thị trường mua bán nợ chuyên nghiệp ở Việt Nam.
Một vấn đề cấp bách hơn bao giờ hết đó là tăng vốn điều lệ cho các NHTM Nhà nước. Hiện tỷ lệ an toàn vốn theo tính toán hiện nay của các ngân hàng đã chạm ngưỡng tỷ lệ an toàn vốn. Nếu áp dụng tỷ lệ này theo tiêu chuẩn Basel II có thể vi phạm an toàn, chưa kể vốn cung ứng cho nền kinh tế theo chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới. Vì vậy, Vietcombank đề nghị cho phép các NHTM Nhà nước thông qua việc giữ lại cổ tức hàng năm để tăng vốn…