Công cụ chỉ tốt khi vào tay những người “tốt”
Trong thời gian vừa qua, có nhiều cảnh báo về rủi ro trong cho vay ngang hàng (P2P). Thực tế hình thức cho vay ngang hàng hiện nay ở Việt Nam ra sao, có thực sự rủi ro cao vậy không. Phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Việt Hưng - Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Lendbiz.
Ông cho biết tình hình hoạt động của công ty sau một thời gian khai thác P2P tại Việt Nam?
Theo tôi, thị trường nhiều tiềm năng. Hiện tại, số lượng các DNNVV cần vốn là rất lớn. Thời gian qua, sau khi được Lendbiz thẩm định và được các nhà đầu tư hỗ trợ nguồn vốn, các DN vay vốn đều mở rộng kinh doanh, trả nợ đầy đủ và đúng hạn. Và nhiều DN sau khi trả hết nợ đã tiếp tục tái huy động. Đối với nhà đầu tư, nhu cầu của họ cũng thực sự rất lớn. Họ đến từ đa dạng ngành nghề, độ tuổi, vùng miền... và đều có chung mong muốn là tăng thêm thu nhập thụ động một cách an toàn và bền vững.
Hiện vẫn chưa có khung pháp lý, kể cả thử nghiệm, đối với mô hình P2P. Trong khi mô hình này tại Trung Quốc đang có những tín hiệu rủi ro. Liệu điều này có lặp lại tại Việt Nam?
Đúng là hiện nay vẫn chưa ban hành khung pháp lý thử nghiệm với mô hình P2P lending. Nhưng điều này không chỉ diễn ra ở Việt Nam. Thực tế, công nghệ và cuộc sống luôn đi trước so với các quy định pháp lý. Ngay cả tại Trung Quốc, P2P lending có mặt từ 2007 và đến nay Trung Quốc đã trở thành quốc gia có quy mô lớn nhất về P2P lending. Nhưng chỉ đến năm 2015, Chính phủ Trung Quốc mới ban hành quy định PBoC 2015a quy định về hành lang pháp lý cho P2P lending.
Đánh giá về thị trường P2P lending của Trung Quốc vừa qua, chúng tôi coi đó là khủng hoảng tạm thời. Nó như là bộ lọc tất yếu để loại bỏ những DN kinh doanh thiếu nghiêm túc và tạo cơ hội cho những công ty P2P lending kinh doanh uy tín hoạt động. Chúng tôi đánh giá P2P lending tại Trung Quốc vẫn giàu tiềm năng. Vì theo số liệu khảo sát của ACCA, có tới 78% các DN vay vốn từ P2P lending không tiếp cận được vốn từ các ngân hàng Trung Quốc.
Còn thời điểm này khó có thể đánh giá liệu ở Việt Nam có phải đối mặt tình trạng khủng hoảng như ở Trung Quốc hay không. Nhưng tôi nghĩ rằng, từ những diễn biến ở các nước, Chính phủ và các DN P2P lending tại Việt Nam có thể rút ra những bài học kinh nghiệm cho mình.
Theo ông, cơ quan quản lý cần những giải pháp gì để thị trường này phát triển lành mạnh, đúng hướng?
Trên thế giới, mô hình P2P lending đã có sự phát triển mạnh mẽ và đã chứng tỏ hiệu quả ở hầu hết các quốc gia đặc biệt tại Anh, Mỹ và Trung Quốc. Là một sáng tạo trong lĩnh vực tài chính và công nghệ, P2P là một công cụ tốt mang lại lợi ích cho cả DN và cho các nhà đầu tư. P2P lending giúp khơi thông nguồn vốn cho các DNNVV vốn rất khó khăn trong việc huy động vốn để kinh doanh. Tuy nhiên, công cụ sẽ chỉ tốt khi được đưa vào tay những người “tốt”. Rủi ro có thể xảy ra nếu một công ty P2P lending không có đủ năng lực để thẩm định người vay hoặc sử dụng vốn của nhà đầu tư không đúng mục đích.
Ý thức được vấn đề này, Lendbiz đã thiết lập được hệ thống công nghệ cho phép nhà đầu tư có thể theo dõi và quản lý các khoản đầu tư vốn của mình. Vốn của nhà đầu tư do một bên thứ ba là NHTM quản lý, giám sát và có báo cáo theo dõi. Với đội ngũ lãnh đạo nhiều năm kinh nghiệm trong hoạt động tài chính, công nghệ và quản trị DN, Lendbiz đã nhanh chóng thiết lập được hệ thống quản trị rủi ro giúp đánh giá và sàng lọc được các DN uy tín, kinh doanh hiệu quả. Dưới góc độ DN, chúng tôi rất mong muốn cơ quan quản lý sớm ban hành khuôn khổ pháp lý về hoạt động P2P. Nếu tham chiếu với các quy định pháp luật tại Trung Quốc và các quốc gia khác như Mỹ, Singapore, Malaysia... thì ở Lendbiz, chúng tôi đã áp dụng các quy định này cho hệ thống của chính mình ngay từ ngày đầu thành lập. Chúng tôi đang rất sẵn sàng để tiếp nhận một quy định chính thức từ văn bản luật.
Xin cảm ơn ông!
Thanh Thùy thực hiện