Trong đợt tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ 9, Quốc hội Khóa XIII của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Tuyên Quang, có 02 kiến nghị của cử tri tỉnh Tuyên Quang liên quan đến thẩm quyền giải quyết, xử lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). NHNN trả lời kiến nghị của cử tri như sau:
1. Kiến nghị 1: “Có chính sách khoanh nợ và tiếp tục cho các hộ vay vốn để tạo việc làm đối với con em hộ nghèo, nhất là ở các xã đặc biệt khó khăn đã được vay tiền để đi học, sau khi ra trường không xin được việc làm, chưa có khả năng trả nợ cho ngân hàng”.
Trả lời:
- Về kiến nghị xem xét cho khoanh nợ:
Chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên theo Quyết định 157/2007/QĐ-TTg ngày 29/7/2007 của Thủ tướng Chính phủ nhằm mục đích sử dụng nguồn lực của Nhà nước để cung cấp tín dụng ưu đãi cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được vay vốn học tập, thực hiện công bằng xã hội, bảo đảm không để học sinh, sinh viên nào phải bỏ học vì lý do không có khả năng đóng học phí và trang trải các nhu cầu sinh hoạt tối thiểu, góp phần vào sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao cho đất nước. Sau khi tốt nghiệp, kết quả học tập và bằng tốt nghiệp của các em học sinh, sinh viên đã thể hiện hiệu quả chính sách và nỗ lực của ngân hàng trong thực hiện cho vay chương trình này.
Theo quy định tại Quyết định số 50/2010/QĐ-TTg ngày 28/7/2010 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế xử lý nợ bị rủi ro tại Ngân hàng Chính sách xã hội. (NHCSXH), khách hàng được khoanh nợ khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:
(i) Khách hàng vay vốn bị rủi ro do các nguyên nhân khách quan như thiên tai, địch họa, hoả hoạn, dịch bệnh xảy ra làm thiệt hại trực tiếp đến vốn, tài sản của khách hàng hoặc của dự án; nhà nước thay đổi chính sách làm ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của khách hàng (không còn nguồn cung cấp nguyên vật liệu; mặt hàng sản xuất, kinh doanh bị cấm…);
(ii) Mức độ thiệt hại về vốn và tài sản từ 40% đến 100% so với tổng số vốn thực hiện của dự án hoặc phương án sản xuất, kinh doanh của khách hàng.
Như vậy, đối tượng học sinh, sinh viên (HSSV) sau khi ra trường không xin được việc làm, chưa có khả năng trả nợ nêu trên không thuộc đối tượng được khoanh nợ. Quy định này nhằm khắc phục tình trạng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước của một bộ phận HSSV thiếu ý chí vươn lên.
- Về kiến nghị tiếp tục cho các hộ vay vốn để tạo việc làm đối với con em hộ nghèo, nhất là ở các xã đặc biệt khó khăn:
Để đáp ứng nhu cầu thực tế về giải quyết việc làm, ngày 09/7/2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 61/2015/NĐ-CP quy định về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và Quỹ quốc gia về việc làm. Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội được giao là cơ quan quản lý Nhà nước đối với Quỹ quốc gia về việc làm này. Theo đó, mức cho vay tối đa đối với cơ sở sản xuất kinh doanh là 01 tỷ đồng/dự án và đối với hộ gia đình là 50 triệu đồng/dự án. Nghị định 61/2015/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/9/2015.
Để nắm bắt thông tin cụ thể hơn đối với các quy định mới về Quỹ quốc gia về việc làm, đề nghị cử tri có ý kiến đối với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội để được hướng dẫn, trả lời cụ thể.
Ngoài ra, hiện NHCSXH cũng đang triển khai các chương trình cho vay hộ nghèo, cho vay vốn phát triển sản xuất đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn để giải quyết việc làm, tạo điều kiện cho hộ nghèo có được cuộc sống tốt hơn, vươn lên thoát nghèo. Theo đó, các hộ nghèo có thể thông qua các tổ chức chính trị - xã hội và tổ tiết kiệm và vay vốn của NHCSXH để được tư vấn cụ thể hơn về thủ tục, cơ chế vay vốn nêu trên.
2. Kiến nghị 2: “Tiếp tục xem xét nâng hạn mức vay vốn cho HSSV các hộ nghèo, cận nghèo theo học tại các trường chuyên nghiệp từ 1.100.000 đồng lên 1.300.000 đồng đến 1.500.000 đồng/học sinh, sinh viên/tháng và hạ lãi suất cho vay đối với các đối tượng này”.
Trả lời:
- Về kiến nghị nâng hạn mức vay vốn cho HSSV:
Khi chính sách học phí của Nhà nước có thay đổi và giá cả sinh hoạt có sự biến động, NHCSXH thống nhất với Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định điều chỉnh mức cho vay cho phù hợp. Tuy nhiên, việc điều chỉnh mức cho vay phải dựa trên cơ sở Chính phủ cân đối được nguồn vốn cũng như khả năng cấp bù lãi suất từ ngân sách nhà nước để xem xét cụ thể. Để tạo điều kiện tốt hơn cho các em HSSV được tiếp tục học tập, từ năm 2007 đến nay, mức cho vay của Chương trình đã nhiều lần được điều chỉnh tăng. Trong đó, lần điều chỉnh gần đây nhất, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1196/QĐ-TTg ngày 19/7/2013 điều chỉnh tăng mức cho vay tối đa đối với HSSV theo chương trình này từ 1.000.000 đồng/tháng/HSSV lên 1.100.000 đồng/tháng/HSSV.
Theo thông báo số 91/TB-VPCP ngày 17/3/2015 của Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ quan liên quan nâng mức cho vay ưu đãi đối với HSSV.
Theo đó, ngày 29/7/2015, NHCSXH đã đề xuất với Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh nâng mức cho vay đối với HSSV từ 1.100.000 đồng/tháng/HSSV lên 1.500.000 đồng/tháng/HSSV.
- Về kiến nghị hạ lãi suất cho vay:
Để tiếp tục thực hiện cơ chế ưu đãi về lãi suất đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách, trên cơ sở khả năng cấp bù của Ngân sách Nhà nước và căn cứ diễn biến lãi suất cho vay trên thị trường, NHCSXH đã trình và được Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 750/QĐ-TTg ngày 01/6/2015 về điều chỉnh giảm lãi suất cho vay đối với một số chương trình tín dụng chính sách tại NHCSXH. Trong đó, lãi suất cho vay hộ nghèo, cho vay học sinh, sinh viên giảm từ 7,2%/năm (0,6%/tháng) xuống 6,6%/năm (0,55% tháng).
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Tuyên Quang. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.