Từ đầu năm đến nay, thị trường ngoại hối ghi nhận không ít thay đổi. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2015, NHNN đã chủ động điều chỉnh tăng tỷ giá 2 lần với tổng mức điều chỉnh 2%, tỷ giá bình quân liên NH từ 21.246 VND/USD lên 21.458 VND/USD vào ngày 7/1, và lên 21.673 VND/USD vào ngày 7/5. Ở cả hai lần điều chỉnh nêu trên, NHNN đều được dư luận đánh giá cao.
Ứng phó với biến động tài chính thế giới
Mặc dù thị trường tài chính thế giới sẽ còn nhiều bất định,
song NHNN sẵn sàng giải pháp để ứng phó
Minh Khuê
Từ đầu năm đến nay, thị trường ngoại hối ghi nhận không ít thay đổi. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2015, NHNN đã chủ động điều chỉnh tăng tỷ giá 2 lần với tổng mức điều chỉnh 2%, tỷ giá bình quân liên NH từ 21.246 VND/USD lên 21.458 VND/USD vào ngày 7/1, và lên 21.673 VND/USD vào ngày 7/5. Ở cả hai lần điều chỉnh nêu trên, NHNN đều được dư luận đánh giá cao.
Nhưng thách thức với chính sách tỷ giá chưa dừng lại ở đó, việc Trung Quốc giảm giá đồng Nhân dân tệ (CNY) 1,9% trong ngày 11/8/2015 - được xem là mức giảm giá mạnh nhất trong vòng 2 thập kỷ qua - đã kéo theo một loạt đồng tiền châu Á chủ chốt khác, cũng như chỉ số giá trên thị trường hàng hóa quốc tế, sụt giảm. Điều này tác động trực diện và mạnh mẽ, gây bất lợi tới nền kinh tế Việt Nam.
Trước tình hình này, NHNN đã ngay lập tức quyết định nới biên độ tỷ giá VND/USD từ +/-1% lên +/-2% nhằm chủ động dẫn dắt thị trường, đảm bảo điều hành thị trường ngoại hối phù hợp với diễn biến thị trường tài chính trong nước và quốc tế, đảm bảo việc bình ổn cung cầu thị trường ngoại tệ… Chỉ 2 ngày sau, Trung Quốc tiếp tục điều chỉnh giảm giá CNY thêm 1,6% và 1,1%, gây nên nhiều xáo trộn trên thị trường tài chính toàn cầu..
Không ít ý kiến trái chiều xung quanh việc NHNN có tiếp tục điều chỉnh tỷ giá hay không. Nếu có, thì liệu có đi ngược với cam kết từ đầu năm của NHNN là điều chỉnh trong biên độ 2%? Còn nếu không thì sẽ phải lường đón ra sao trước tình thế không mấy dễ chịu này? Và NHNN đã quyết định không điều chỉnh. Một lần nữa, quyết định rõ ràng và quyết liệt của NHNN nhận được sự đồng tình cao của dư luận. Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, động thái này vừa đủ để hỗ trợ DN xuất khẩu. Và Việt Nam cũng không thể cứ “chạy” theo Trung Quốc khi CNY còn nhiều biến động khó lường, mà phải thận trọng trong từng bước đi của mình.
Nhìn nhận về điều hành chính sách tỷ giá thời gian qua, ông Lê Thành Trung, Phó tổng giám đốc HDBank cho rằng, điều hành chính sách tỷ giá của NHNN vừa qua là rất rõ ràng, theo đúng tín hiệu của thị trường… Còn từ nay đến cuối năm, NHNN đã đưa ra quan điểm sẽ tiếp tục giữ ổn định tỷ giá. Tuy nhiên, thị trường quốc tế không phải dễ dự đoán. Một loạt diễn biến như: giá dầu giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây, tác động của việc Fed dự kiến tăng lãi suất, sự suy thoái của kinh tế châu Âu…
Trong những biến động trên thị trường tài chính thế giới gần đây, nhân tố Trung Quốc là rất đáng quan tâm. Mới đây, Trung Quốc ra hàng loạt quyết định quan trọng: Giảm lãi suất cho vay kỳ hạn một năm từ 4,6% xuống 4,35%; Lãi suất huy động kỳ hạn tương đương giảm từ 1,75% xuống 1,5%; Tỷ lệ dự trữ bắt buộc giảm 0,5% cho tất cả NH và 1% cho một số tổ chức đặc biệt. NHTW Trung Quốc cũng bỏ trần lãi suất huy động.
Lãnh đạo một NHTM lớn cho rằng, việc Trung Quốc nới lỏng tiền tệ như trên không nằm ngoài mục đích kích thích tăng trưởng kinh tế, trước áp lực nền kinh tế của quốc gia này có dấu hiệu tăng trưởng chậm trong quý III vừa qua. Hành động lần này của Trung Quốc sẽ tạo thêm lo lắng cho các DN Việt Nam. Khi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc sẽ khó khăn hơn, còn hàng hoá Trung Quốc vào Việt Nam sẽ càng rộng đường. Điều này sẽ ít nhiều tác động đến thị trường ngoại hối.
Thêm vào đó, mới đây Fed cũng hé lộ khả năng sẽ tăng lãi suất vào tháng 12 tới. Một lãnh đạo của VPBank chia sẻ, mọi quyết định của Fed đều có ảnh hưởng tới thị trường thế giới, trong đó có Việt Nam. Nhưng ảnh hưởng tới đâu, ở mức nào thì còn phụ thuộc vào việc điều hành chính sách tiền tệ của từng quốc gia. Với Việt Nam, NHNN sẽ có những tính toán phù hợp với việc điều hành chính sách tỷ giá theo tín hiệu của thị trường.
Về vấn đề này, ông Lê Thành Trung nhấn mạnh: Vị thế của đồng Việt Nam vẫn rất tốt, lãi suất cũng như tốc độ huy động vốn VND khá ổn định. Quan trọng là tới thời điểm này, nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là các chỉ số kinh tế vĩ mô như tăng trưởng, lạm phát… vẫn đang giữ ở mức ổn định.
Một lãnh đạo của Uỷ ban Giám sát tài chính Quốc gia phân tích thêm: Tương quan giữa lãi suất và tỷ giá còn là vấn đề cốt lõi trong tiến trình tái cơ cấu NH và xử lý nợ xấu. NHNN chắc chắn sẽ xử lý được. Nhiều chuyên gia cũng nhận định, biến động là thách thức, nhưng cũng mang lại cơ hội cho Việt Nam. Có điều, Việt Nam nói chung và NHNN nói riêng cần phải có những hành động và chiến lược phù hợp để ứng phó với mọi diễn biến của thị trường tài chính thế giới.
Các chuyên gia cũng cho rằng, tỷ giá sẽ giữ ổn định trong thời gian tới. Bởi như Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng đã khẳng định, sẽ không điều chỉnh tỷ giá từ nay đến cuối năm 2015 cũng như những tháng đầu năm 2016, mà sẽ áp dụng tất cả các biện pháp nhằm ổn định tỷ giá cũng như thị trường ngoại hối…