1. Tên Đề tài: Xây dựng mô hình đo lường các trọng số rủi ro phục vụ cho việc tính tỉ lệ an toàn vốn theo phương pháp mô hình nội bộ của Basel II
Mã số: ĐTNH.020/22
2. Tổ chức chủ trì thực hiện: Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh
3. Chủ nhiệm và các thành viên tham gia:
- Chủ nhiệm: TS. Nguyễn Minh Nhật - Giảng viên khoa Ngân hàng, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
- Thư ký: ThS. Trần Kim Long - Giảng viên khoa Ngân hàng, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
- Các thành viên khác:
+ ThS. Lê Trung Kiên - Phó Cục trưởng Cục IV, Cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
+ TS. Duowng Thị Thùy An - Giảng viên khoa Tài chính, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
+ TS. Nguyễn Thị Quỳnh Như - Giảng viên khoa Tài chính, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
+ TS. Nguyễn Anh Tú - Giảng viên khoa Ngân hàng, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
+ TS. Lê Nguyễn Minh Phương - Giảng viên khoa Ngân hàng, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
+ CN. Ngô Minh Thu - Chuyên viên chính, Viện Chiến lược ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
+ CN. Trần Thị Huyền - Chuyên viên Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh TP. Hà Nội.
4. Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 6/2022
- Thời gian kết thúc: Tháng 03/2024
5. Kinh phí thực hiện: 200 triệu đồng.
6. Kết quả thực hiện: Giỏi
7. Các nội dung chính:
- Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về rủi ro tín dụng.
- Đánh giá thực trạng triển khai Basel II và việc áp dụng các mô hình ước lượng các trọng số rủi ro phục vụ cho việc tính tỷ lệ an toàn vốn tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam.
- Khảo lược các mô hình, phương pháp ước lượng và các tiêu chí đánh giá tính phù hợp đối với các trọng số rủi ro phục vụ cho việc tính tỷ lệ an toàn vốn.
- Xây dựng mô hình và ước lượng các trọng số rủi ro.
- Phân tích và kiểm định tính tin cậy của các mô hình ước lượng.
- Khuyến nghị về quy trình áp dụng và giợ ý bộ chỉ tiêu xây dựng mô hình ước lượng trọng số rủi ro tại các ngân hàng thương mại.
8. Mô tả tóm tắt:
Nhằm xây dựng mô hình ước lượng các trọng số rủi ro tín dụng phục vụ cho việc tính tỷ lệ an toàn vốn theo phương pháp mô hình nội bộ của Basel II, ước lượng các trọng số rủi ro dựa trên cơ sở dữ liệu thực tế và phân tích các trọng số từ đó đưa ra khuyến nghị mô hình phù hợp để ước lượng các trọng số rủi ro và gợi ý bộ chỉ tiêu cho cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng nhằm kiểm định và đánh giá tính phù hợp của các mô hình ước lượng trọng số rủi ro tại các ngân hàng thương mại (NHTM), đề tài ĐTNH.020/23 đã triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể sau:
Chương 1 đã trình bày cơ sở lý thuyết về rủi ro tín dụng, bao gồm khái niệm, đặc trưng và nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng. Ngoài ra, chương 1 cũng đề cập đến tiêu chuẩn Basel II trong đo lường rủi ro tín dụng, làm cơ sở cho việc áp dụng các cách tiếp cận khác nhau. Các phương pháp được trình bày không chỉ giúp nhận diện rủi ro mà còn cung cấp cách thức để quản lý và giảm thiểu rủi ro, từ đó nâng cao hiệu quả trong hoạt động tín dụng của các tổ chức tài chính.
Chương 2 đã giới thiệu sự hình thành của Ủy ban Basel và quá trình hình thành, phát triển của các tiêu chuẩn Basel I, II và III, đòng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng tiêu chuẩn Basel ở Việt Nam trong việc nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng, lãi suất, thanh khoản, hoạt động và cải thiện năng lực giám sát của cơ quan quản lý nhằm đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng. Bên cạnh đó, chương này cũng trình bày về thực trạng triển khai Basel II ở Việt Nam và nghiên cứu việc triển khai các mô hình ước lượng trọng số rủi ro theo phương pháp mô hình nội bộ của Basel II, nhấn mạnh sự cần thiết và thách thức trong việc tính toán tỷ lệ an toàn vốn tại các NHTM Việt Nam.
Chương 3 đi sâu vào khảo lược các mô hình và phương pháp ước lượng rủi ro, bao gồm tham số PD (Probability of Default), LGD (Loss Given Default), và EAD (Exposure at Default). Phần này tập trung vào việc giới thiệu các mô hình, từ đơn giản đến phức tạp, nhằm mục đích xây dựng phương pháp ước lượng cho từng tham số rủi ro. Qua đó, cũng đề cập đến các tiêu chí đánh giá tính phù hợp của các mô hình này đối với việc tính tỷ lệ an toàn vốn trong các ngân hàng.
Chương 4 trình bày quy trình xây dựng mô hình và ước lượng các trọng số rủi ro, từ việc lựa chọn mô hình phù hợp đến áp dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như cây quyết định, rừng ngẫu nhiên và tăng cường. Các mô hình và phương pháp này được chọn lựa với mục tiêu cải thiện độ chính xác trong ước lượng rủi ro, giúp ngân hàng có cơ sở khoa học trong quyết định cấp tín dụng và quản lý rủi ro.
Chương 5 tập trung vào phân tích và kiểm định tính tin cậy của các mô hình ước lượng rủi ro thông qua việc sử dụng dữ liệu nghiên cứu và áp dụng các tiêu chí kiểm định và đánh giá.
Chương 6 đưa ra khuyến nghị chi tiết về quy trình áp dụng các mô hình học máy để ước lượng trọng số rủi ro trong hoạt động của các NHTM, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lựa chọn mô hình phù hợp, chuẩn bị dữ liệu chất lượng cao và áp dụng phương pháp kiểm định kỹ lưỡng để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả ước lượng. Phần gợi ý bộ chỉ tiêu xây dựng mô hình ước lượng trọng số rủi ro đề cập đến các yếu tố cần được xem xét trong quá trình xây dựng mô hình, từ việc định nghĩa rõ ràng các biến đầu vào, lựa chọn thuật toán phù hợp, đến việc thiết lập các tiêu chí đánh giá mô hình.