Nhiều rủi ro đã được hóa giải

Điều hành CSTT thời gian vừa qua dưới góc nhìn của các lãnh đạo ngân hàng ngoại đang hoạt động tại Việt Nam

Chính sách tiền tệ:

Nhiều rủi ro đã được hóa giải

Điều hành CSTT thời gian vừa qua dưới góc nhìn của các lãnh đạo ngân hàng ngoại đang hoạt động tại Việt Nam

CEO ANZ Việt Nam Tareq Muhmood:

“Phần còn lại của nền kinh tế cần vận hành tốt hơn”

Tôi nghĩ bên cạnh các yếu tố lớn như: lạm phát giảm mạnh về một con số; tỷ giá, lãi suất ổn định thì vấn đề thanh khoản được cải thiện như hiện nay là một thành quả rất lớn, qua đó góp phần giảm thiểu nguy cơ khủng hoảng. Nếu nhớ lại 2 năm trước đây, trên thị trường đã xuất hiện những thách thức thực sự như về vấn đề thanh khoản; lãi suất lên mức rất cao và một số ngân hàng sẵn sàng trả lãi suất tiền gửi cực cao chỉ để huy động bằng được tiền mặt phục vụ bảng cân đối tài khoản của họ… và có lẽ khi đó phải nói là gần như một cuộc khủng hoảng đã diễn ra. Tuy nhiên, với chính sách tiền tệ (CSTT) được thực thi trong 2 năm qua thì thanh khoản trong hệ thống đã mạnh lên rất nhiều, cảm giác “có thể rơi vào khủng hoảng” như từng xuất hiện 2 năm trước đây đã được xóa bỏ. Khi thanh khoản tốt hơn như vậy thì hiện tượng cạnh tranh lãi suất như trước cũng không còn.

Tỷ giá ổn định, lãi suất ở mức phù hợp, chỉ số lạm phát thấp xuống đáng kể như hiện nay giúp cho các DN có thể yên tâm hoạch định chiến lược và chính sách kinh doanh dài hạn hơn. Vì thế, thay vì hành động như trong quá khứ, khi người ta có thể dựa nhiều vào hoạt động đầu cơ, ví dụ bán ra VND, mua vào USD để hưởng chênh lệch tỷ giá, thì bây giờ người ta đầu tư thực sự. Điều đó tạo nền tảng tăng trưởng tốt hơn cho nền kinh tế. Vì thế tôi cho rằng, các điều hành chính sách của NHNN vừa qua đã góp phần giảm đáng kể các hoạt động đầu cơ và chuyển qua các hoạt động đầu tư thực sự. Tất nhiên trong bối cảnh khó khăn kinh tế chung hiện nay, để hoạt động đầu tư tăng nhanh và mạnh thì cần phải thêm thời gian.

Tác động của ổn định tỷ giá đến kinh tế vĩ mô (KTVM) cũng là điều thấy rõ. Nếu 3-4 năm trước đây, một nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài bỏ vốn 1 triệu USD vào Việt Nam thì riêng việc “lỗ” do biến động tỷ giá đã có thể lên tới trên 10%/năm. Nhưng từ cuối 2011 đến nay, nếu đầu tư vào thị trường Việt Nam, NĐT không còn rủi ro lớn về biến động tỷ giá như trước nữa. Điều này giúp cho NĐT nước ngoài yên tâm hơn. Và, khi người ta yên tâm hơn trong đầu tư như vậy cũng sẽ giúp hỗ trợ cho xuất khẩu và góp phần tăng dự trữ ngoại hối cho Chính phủ Việt Nam.

Vấn đề đặt ra hiện nay, một mặt, vẫn phải tập trung để duy trì được sự ổn định đã và đang có, nhưng mặt khác, không kém phần quan trọng là cần làm sao để phần còn lại của nền kinh tế, ngoài những nỗ lực điều hành CSTT, vận hành tốt hơn. Theo đó, cần tập trung giải quyết các vấn đề đang trở thành lực cản dòng vốn để thúc đẩy đầu tư; giúp cho hoạt động kinh tế sôi động hơn, tạo thêm công ăn việc làm, hay các vấn đề khác đang làm hạn chế sức cạnh tranh của nền kinh tế… Theo quan điểm cá nhân, tôi cho rằng, nên tập trung vào các vấn đề như hạ tầng cơ sở; đơn giản hóa trong việc thành lập DN…

Về phía hệ thống ngân hàng, thách thức lúc này nằm nhiều hơn ở chính từng TCTD trong chiến lược xác định vị trí của mình; bảng cân đối tài chính của mình; nợ xấu và cách thức tự giải quyết các vấn đề về vốn; có cần thiết phải sáp nhập với TCTD khác hay tự mình tiếp tục phát triển… Đấy là những vấn đề mà hiện nay mỗi ngân hàng phải tự xác định và phải có chiến lược riêng cho mình.

CEO HSBC Việt Nam Sumit Dutta:

“Hãy gieo vào lòng mọi người niềm tin ngày mai sẽ tốt đẹp hơn hôm nay”

Điều hành CSTT của NHNN có nhiều thành công trong thời gian qua. Để thấy điều này thì chúng ta chỉ cần đơn giản hãy đem các chỉ số KTVM hiện nay so với giai đoạn 2 năm về trước: lạm phát từ hai con số về một con số; lãi suất cho vay từ mức đâu đó ở 20 – 25% (thời điểm 2011) về mức rất thấp hiện nay; biến động tỷ giá trước đây gần như là chuyện “đương nhiên” hàng năm cũng ổn định suốt 2 năm qua… Như vậy, các điều kiện KTVM cần có để tăng trưởng tín dụng (TTTD) cao hơn chúng ta đã có. Vấn đề là tại sao dù có các điều kiện thuận lợi như vậy nhưng TTTD trong 1-2 năm qua lại thấp hơn mức TTTD mục tiêu mà NHNN đặt ra?

Một trong những nguyên nhân giải thích tại sao tín dụng không tăng trưởng như chúng ta kỳ vọng là vì tiêu dùng nội địa vẫn rất thấp và các NĐT vẫn chưa thực sự tin rằng mọi thứ đã chuyển biến theo chiều hướng tích cực.

Về phía DN và NĐT, nếu là họ bạn sẽ muốn gì? Tất nhiên bạn sẽ muốn vay vốn với lãi suất thấp; bạn muốn tỷ giá ổn định để bớt gánh nặng nỗi lo về chênh lệch tỷ giá… Những vấn đề như vậy tại thị trường Việt Nam hiện đều đã có. Nhưng bên cạnh đó, cũng cần các yếu tố khác mà quan trọng nhất người ta muốn hàng hóa làm ra phải bán được. Và tôi cho rằng đấy chính là mấu chốt của vấn đề hiện nay.

Nhu cầu tiêu dùng trong nước chưa phục hồi được mạnh như mức chúng ta kỳ vọng, trong khi hàng hóa xuất khẩu ra ngoài tuy vẫn tăng trưởng khá tốt nhưng cũng chưa thể như trước đây do khó khăn chung của nền kinh tế toàn cầu. Để phục hồi được tiêu dùng thì trước hết cần phục hồi được niềm tin tiêu dùng trở lại, gieo vào lòng mọi người niềm tin ngày mai sẽ tốt đẹp hơn ngày hôm nay. Khi đó, mọi người sẽ tự tin ra ngoài nhiều hơn, chi tiêu nhiều hơn trong khoản thu nhập mà họ kiếm được. Điều này sẽ giúp các DN bán được sản phẩm cũng như dịch vụ của mình, niềm tin của DN cũng nhờ đó mà khởi sắc và họ sẽ tiếp tục vay vốn trở lại.

Do đó, dù mọi thứ đã đi vào quỹ đạo, KTVM đã đi vào ổn định, nguồn cung vốn của chúng ta đã dồi dào, môi trường kinh tế đã có nhiều cải thiện và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh “nở hoa” nhưng rõ ràng những cải thiện trên mới chỉ là điều kiện cần chứ chưa phải đủ để giúp DN thực sự khởi sắc được. Cần làm sao để tạo được niềm tin cho các DN đầu tư nhiều hơn; người dân sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn, đồng thời dần xóa bỏ được tâm lý chờ đợi - "wait and see" - của nhiều DN hiện nay. Theo quan điểm của tôi, vấn đề bây giờ không phải từ phía hệ thống ngân hàng nữa mà là vấn đề của cả nền kinh tế cũng như chính sách điều hành từ các cơ quan Chính phủ và, vì thế, cần nỗ lực của nhiều bên để giải quyết.

Có một điều đáng chú ý là năm ngoái, TTTD quý cuối năm rất tốt nên tôi cũng kỳ vọng, tình hình cũng sẽ cải thiện vào quý cuối cùng này. y

Đỗ Lê thực hiện