Bước sang năm 2014, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tiếp tục điều hành tỉ giá theo hướng linh hoạt, kết hợp chặt chẽ với chính sách lãi suất, góp phần nâng cao vị thế của VND và giảm dần tình trạng đô la hóa trong nền kinh tế. Ngay từ đầu năm, NHNN đã đề ra mục tiêu là tiếp tục ổn định tỉ giá với biên độ tăng không quá 2% trong năm 2014 nhằm kiểm soát kỳ vọng về sự mất giá của VND.
Để điều hành tỉ giá theo định hướng đề ra, NHNN đã theo dõi chặt chẽ những diễn biến trên thị trường ngoại tệ và cán cân thanh toán quốc tế, tiếp tục điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi USD và tỉ giá bình quân liên ngân hàng phù hợp với diễn biến cung cầu ngoại tệ trên thị trường, đảm bảo thị trường ngoại hối hoạt động hiệu quả, thông suốt.
Trong bối cảnh tín dụng VND tăng chậm, NHNN đã nới lỏng đối tượng được vay ngoại tệ theo chủ trương của Chính phủ, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên và khả năng cân đối ngoại tệ của ngân hàng thương mại (NHTM). Với lãi suất thấp hơn 4-5%/năm so với vay vốn VND, các doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn tín dụng giá rẻ, góp phần giảm chi phí trong việc tìm kiếm thị trường mới thay thế để giảm dần sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc.
Khi vay ngoại tệ, các doanh nghiệp cũng không phải lo ngại về biến động tỉ giá, vì theo định hướng điều hành của NHNN, tỷ giá năm 2014 sẽ không tăng quá 2%. Tín dụng ngoại tệ trong sáu tháng đầu năm tăng 12,03% đã góp phần cải thiện bức tranh tín dụng chung của toàn hệ thống ngân hàng.
Cùng với động thái nới lỏng đối tượng được vay ngoại tệ, NHNN và các bộ, ngành liên quan đã tiếp tục phối hợp, tăng cường các biện pháp quản lý ngoại hối và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm, thực hiện chủ trương trên đất Việt Nam chỉ sử dụng VND. Nhờ các biện pháp ổn định kinh tế vĩ mô và lạm phát thấp, nên vị thế của VND tiếp tục được củng cố và lượng kiều hối gửi về ngày càng tăng. Đây là nền tảng quan trọng để tăng nguồn cung ngoại tệ và ổn định thị trường ngoại hối, đẩy lùi lo ngại về nguy cơ tái đô la hóa khi tín dụng ngoại tệ tăng cao. Ngoài ra, việc duy trì biên độ dao động của tỉ giá ±1% cũng có tác dụng hạn chế hoạt động đầu cơ và bình ổn thị trường.
Để góp phần hỗ trợ xuất khẩu, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo mục tiêu Quốc hội và Chính phủ đề ra, chiều 18/6, NHNN đã quyết định nâng tỉ giá chính thức thêm 1% lên 21.246 VND/USD, có hiệu lực từ ngày 19/6/2014. Đây là lần điều chỉnh tỉ giá đầu tiên trong vòng 1 năm qua (sau quyết định nâng tỉ giá thêm 1% lên 21.036 VND/USD vào chiều 27/6/2013) và là lần thứ 2 trong gần 3 năm trở lại đây. Quyết định điều chỉnh tỉ giá được ban hành trong bối cảnh giá mua bán USD được duy trì ở mức cao trong thời gian trước đó, chủ yếu do kỳ vọng về khả năng NHNN sẽ điều chỉnh tỉ giá sau những thông điệp của Thống đốc và định hướng chính sách tỉ giá trong năm 2014.
Nhờ các giải pháp điều hành nhất quán, kết hợp đồng bộ giữa chính sách tỉ giá, lãi suất và các công cụ chính sách tiền tệ, quản lý ngoại hối và hoạt động thông tin, tuyên truyền, tỉ giá và thị trường ngoại tệ về cơ bản tiếp tục ổn định. Sau quyết định điều chỉnh tỉ giá của NHNN, tỉ giá giao dịch trên thị trường liên ngân hàng và tại các NHTM tuy nhích nhẹ, nhưng vẫn thấp hơn mức trần quy định và đã nhanh chóng giảm xuống ngay sau đó, thanh khoản thị trường tiếp tục được duy trì như trong những tháng đầu năm. Tỉ giá ổn định cũng giúp NHNN mua thêm ngoại tệ để tăng dự trữ ngoại hối quốc gia lên tới 35 tỉ USD, mức cao nhất từ trước đến nay, tình trạng đô la hóa tiếp tục giảm. Đến cuối tháng 6/2014, tỉ lệ tiền gửi ngoại tệ/tổng phương tiện thanh toán khoảng 11,4%, giảm so với mức khoảng 12,4% vào cuối năm 2012-2013.
Với kết quả đạt được trong thời gian qua, tỉ giá sẽ tiếp tục ổn định trong thời gian tới như mục tiêu đề ra. NHNN sẽ tiếp tục điều hành tỉ giá theo hướng linh hoạt, góp phần hỗ trợ xuất khẩu, phối hợp chặt chẽ với điều hành các công cụ chính sách tiền tệ để điều tiết tiền tệ hợp lý, tránh gây áp lực lên tỉ giá và lạm phát, đảm bảo thanh khoản và an toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam.
Xuân Thanh