Trong ngày làm việc thứ 2, Kỳ họp thứ 8, Quốc hội Khóa XIII, các đại biểu thảo luận ở tổ về tình hình kinh tế - xã hội năm 2014 và nhiệm vụ năm 2015. Ghi nhận của phóng viên TBNH cho thấy, không khí thảo luận diễn ra khá sôi nổi. Nhìn chung, các đại biểu đánh giá cao nỗ lực điều hành của Chính phủ trong thời gian qua, đồng thời cũng đưa ra những hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới.
Chưa có nhân tố thúc đẩy tăng trưởng trong dài hạn
Có nên dãn mức lạm phát để hỗ trợ tăng trưởng cao hơn?
Đức Nghiêm
Đã nâng được hiệu suất đầu tư
Trong ngày làm việc thứ 2, Kỳ họp thứ 8, Quốc hội Khóa XIII, các đại biểu thảo luận ở tổ về tình hình kinh tế - xã hội năm 2014 và nhiệm vụ năm 2015. Ghi nhận của phóng viên TBNH cho thấy, không khí thảo luận diễn ra khá sôi nổi. Nhìn chung, các đại biểu đánh giá cao nỗ lực điều hành của Chính phủ trong thời gian qua, đồng thời cũng đưa ra những hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới.
Đại biểu Vũ Viết Ngoạn (Khánh Hòa) cho biết: năm 2014 vẫn là năm khó khăn, tới mức mà Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) phải hai lần giảm dự báo tăng trưởng. Còn trong nước, khi Trung Quốc đặt giàn khoan Hải Dương 981 trên vùng thềm lục địa, vùng đặc quyền kinh tế của chúng ta đã có nhiều quan ngại và dự báo bi quan về kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh đó, chúng ta dự báo thực hiện đạt 13/14 chỉ tiêu do Quốc hội đặt ra, trong đó chi tiêu về tăng trưởng kinh tế và kiểm soát lạm phát là khả quan. Kết quả chúng ta đạt được đến giờ phút này là tương đối đồng đều, toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế: tăng trưởng nông nghiệp 9 tháng đầu năm tăng 3,5%; công nghiệp tăng khá cao (đạt 6,7%), xã hội, an ninh, quốc phòng. Đáng chú ý là mặc dù tốc độ tăng trưởng tích cực nhưng chúng ta duy trì môi trường kinh tế vĩ mô ổn định qua chỉ số lạm phát khá thấp so với chỉ tiêu ban đầu.
“Chúng ta đã thực hiện đồng bộ cùng một lúc vừa hỗ trợ nền kinh tế phục hồi, lại vừa triển khai tái cơ cấu nền kinh tế với 3 trụ cột. Mặc dù tái cơ cấu còn chậm, nhưng kết quả như vậy là tương đối khả quan. Điều này được thể hiện qua chỉ số Icor giảm từ 7-8 về xung quanh mức 5. “Đó là kết quả của việc chúng ta mạnh dạn cắt giảm các dự án đầu tư không hiệu quả, dàn trải, nâng được hiệu suất đầu tư tăng lên” – đại biểu Vũ Viết Ngoạn phân tích.
Xung quanh vấn đề tăng trưởng, đại biểu Trần Ngọc Vinh (TP. Hải Phòng) cho rằng, với nhiều yếu tố không thuận lợi nhưng chúng ta mừng là năm nay có khả năng hoàn thành mục tiêu GDP 5,8% như Quốc hội đề ra. “Chúng ta mừng là chỉ số quan trọng này những năm gần đây chưa đạt, mà năm nay lại đạt được”.
Tuy nhiên, theo vị đại biểu của TP. Hải Phòng thì báo cáo của Chính phủ, trong 9 tháng năm 2014 có 53.200 DN đăng ký thành lập mới với số vốn đăng ký tăng 13,9%, vốn bình quân mỗi DN là 6 tỷ đồng, tăng 24,6%, tạo việc làm cho hơn 795 nghìn lao động và có gần 11,9 nghìn DN hoạt động trở lại, tăng 5,1% so với c
ùng kỳ năm 2013. Với con số phá sản là 51.244 DN, đại biểu Trần Ngọc Vinh nhẩm tính, thì chỉ còn tăng thêm được 1.281 DN cho nền kinh tế và “Con số này là không đáng kể”.
Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng có đánh giá trùng khớp khi cho rằng, một số ngành đóng góp lớn cho nền kinh tế nhưng năm nay tăng trưởng thấp, thậm chí giảm so với cùng kỳ…“Tình hình như vậy mà Chính phủ dự báo là vẫn hoàn thành chỉ tiêu GDP 5,8% thì tôi thấy còn băn khoăn”, đại biểu Trần Ngọc Vinh bày tỏ.
Nhìn ở góc độ lãnh đạo của một DN, đại biểu Đỗ Văn Vẻ (Thái Bình) cho rằng, nỗ lực của Chính phủ thời gian qua đã giúp kiểm soát tốt kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ ổn định, lãi suất ngân hàng đã giảm so với thời điểm năm 2006. Mấu chốt của giai đoạn hiện nay là sức cầu nền kinh tế thấp nhất trong vòng 10 năm qua. Sản phẩm sản xuất ra không tiêu thụ được, hàng tồn kho nhiều. Thậm chí nhiều DN làm ăn tốt, có uy tín, nhưng co cụm sản xuất, không dám vay vốn mở rộng sản xuất.
Nhận định về khó khăn phía trước, đại biểu Đỗ Văn Vẻ cho biết thêm, trong những DN phải đóng cửa thời gian qua không chỉ là những DN quy mô nhỏ mà có cả DN cỡ trung bình. Đây là điểm cần đặc biệt lưu tâm.
Cần sự tăng trưởng bền vững
Về tác động của sự suy giảm hoạt động sản xuất, đại biểu Trần Văn Minh (Quảng Ninh) bổ sung thêm: tổng vốn đầu tư toàn xã hội đang suy giảm trong mấy năm gần đây và dự kiến năm nay còn thấp hơn nữa. Đặc biệt, tình trạng trốn thuế, gian lận thương mại, chuyển giá gây thất thu NSNN, nợ đọng còn cao gây khó khăn cho NSNN. Hệ quả của những bất cập trên là bội chi ngân sách còn lớn và dự kiến đến hết năm 2014 nợ công chiếm khoảng 64% GDP.
“Cần phải phân tích kỹ xem yếu ở đâu, để có chính sách hiệu quả kích thích tăng tổng cầu, cùng với đó đẩy mạnh cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt” – đại biểu Trần Văn Minh đề nghị.
Liên quan tới điều hành vĩ mô, đại biểu Trần Văn Minh cho biết, kết quả kiểm soát lạm phát rất tích cực, nhưng 9 tháng đầu năm CPI chỉ tăng 2,25% và dự kiến lạm phát năm nay khoảng 4,5 - 4,7% thấp hơn nhiều so với mục tiêu Quốc hội đề ra là 7% của năm nay. Vậy, năm 2015 chúng ta có nên lới lỏng lạm phát thêm một chút, để hỗ trợ thị trường, tạo điều kiện cho sản xuất kinh doanh tốt hơn, tạo công ăn việc làm hay không?
Ý kiến đề xuất này, đại biểu Vũ Viết Ngoạn cho rằng, cần phải điều hành hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát ở mức thấp và tốc độ tăng trưởng. “Dòng vốn đầu tư còn thấp, DN còn khó khăn, vì vậy chính sách nên quan tâm theo hướng hỗ trợ DN hơn nữa” – ông Ngoạn lưu ý. Với tư cách Chủ nhiệm Ủy ban giám sát tài chính Quốc gia nên ông Ngoạn cũng lưu ý: tăng trưởng phục hồi nhưng yếu tố đảm bảo bền vững chưa có, nhân tố làm động lực cho tăng trưởng cho dài hạn còn chưa xuất hiện. Năm 2015 GDP có thể đạt tới 6,2% và năm 2016 có thể 6,4% nhưng quan trọng là hiệu suất phải cao hơn, phát huy được lợi thế tiềm năng.
Một kiến nghị nữa cũng được đại biểu Trần Văn Minh đặt ra là, hiện Nhà nước còn nợ đọng nhiều DN, trong khi chúng ta cứ hô giảm lãi suất, tạo điều kiện cho vay, trong khi tiền Nhà nước nợ DN chưa thanh toán được. Nếu giải quyết được nợ đọng xây dựng cơ bản sẽ tháo gỡ tích cực không chỉ cho DN mà cho cả phía NH. “Chừng nào thị trường chưa tạo lòng tin nhiều thì DN chưa quan tâm tới dài hạn. Nhà nước làm sao để tạo niềm tin thị trường để họ tin vào tương lai” – ông Minh nhấn mạnh.