Đặng Đức Dũng có một bộ sưu tập tiền khá đồ sộ đến từ khắp nơi trên thế giới cùng với các ghi chép rất cẩn thận. Ông nói, tiền tệ của một Quốc gia mang đến cho chúng ta một cái nhìn sâu sắc vào nền chính trị và tập tục văn hóa vô giá.
Có lẽ học sinh, sinh viên Việt Nam sẽ quan tâm nhiều hơn về lịch sử nếu họ có cơ hội lắng nghe những câu chuyện ông kể thông qua bộ sưu tập tiền cổ phong phú của mình.
Ông Dũng là chuyên gia về văn hóa của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, đã sưu tầm được một số lượng tiền giấy từ hơn 70 Quốc gia, cũng như các loại tem phiếu và séc của Chính phủ Việt Nam.
Sau gần 25 năm sưu tầm và nghiên cứu tiền tệ, ông đã sở hữu một trong những bộ sưu tập lớn nhất tại Việt Nam. Ông cho biết, riêng Bộ sưu tập tiền Việt Nam có thể " đủ để mở một bảo tàng". Bộ sưu tập này bao gồm tiền từ triều đại nhà Đinh (968-980).
" Mỗi đồng tiền có giá trị và ý nghĩa riêng của chúng, trong đó, chứa đựng những thời kỳ thăng trầm của lịch sử dân tộc, tôi đã học được rất nhiều về văn hóa, xã hội, quân sự, thương mại và thậm chí cả chính trị thông qua tiền cổ- Có những điều mà tôi chưa bao giờ được học trong sách giáo khoa lịch sử", ông Dũng nói.
"Đại Bình Hưng Bửu" (tác giả viết là vậy, song các tài liệu chính thống dịch nghĩa là Thái Bình Hưng Bảo- ND), đồng tiền đầu tiên của Việt Nam độc lập, được đúc dưới triều đại của vua Đinh Tiên Hoàng (968-979). Ông Dũng cho biết, có ba loại hình tiền nhà Đinh đúc ra đã được tìm thấy, hai trong số đó có tên của triều đại khắc trên mặt sau.
Cầm đồng tiền Đại Bình Hưng Bửu trong tay, ông Dũng giải thích ý nghĩa: "Nó được đúc ngay sau khi vua Đinh Tiên Hoàng lên ngôi Hoàng đế và để minh chứng cho sự trị vì sau 1.000 năm Việt Nam bị thống trị bởi những kẻ xâm lược Phương Bắc. Hưng Bửu có ý nghĩa là chấn hưng đất nước”.
Thời kỳ đầu, những đồng tiền được đúc bằng cách sử dụng các kỹ thuật thô sơ. Phải đến triều đại của vua Quang Trung (1788-1792), công nghệ đúc mới dần được cải thiện, đồng tiền trở nên sắc nét do được làm từ vật liệu tốt hơn, nhưng vẫn còn mỏng và nhẹ do hoàn cảnh của đất nước tại thời điểm đó còn đói nghèo.
Theo ông Dũng, thời của nhà Lê sơ (1428-1788) là các triều đại kéo dài lâu nhất, đồng thời cũng đã cho ban hành nhiều loại tiền nhất. Chỉ tay vào đồng tiền Hồng Đức Thông Bảo đúc dưới triều đại của Lê Thánh Tông (1442-1497), ông cho biết, đây là loại tiền cổ được đánh giá cao bởi các nhà sưu tập trong nước và quốc tế. "Những đồng tiền với một thiết kế tốt, văn tự rõ ràng, dày dặn và không bị pha tạp các nguyên liệu khác, phản ánh trình độ tinh chế đồng…".
Sự kiện thú vị và những câu chuyện về mỗi đồng tiền được đăng trên trang web www.giadinh-numis.com, địa chỉ mà ông Dũng đã thành lập vào năm 2009 với hy vọng kết nối những nhà sưu tầm tiền trên toàn quốc. "Mục tiêu của tôi là khuyến khích những người sưu tầm và mở rộng cộng đồng, nhằm tôn vinh di sản Quốc gia", ông Dũng nói.
Để giới thiệu sưu tập, ông biến ghi chép thành các cuốn sách lịch sử truyện tranh cho trẻ em, trong đó sẽ kể những câu chuyện về các vị Vua Việt Nam từng sử dụng đồng tiền của mình.
Ông Dũng cho rằng, chương trình giảng dạy lịch sử phổ thông cho học sinh hiện nay còn thiếu sáng tạo và hấp dẫn, chỉ chú trọng về sự kiện thay vì suy nghĩ linh hoạt. Vì thế, ông quyết định sẽ xuất bản bộ sưu tập truyện tranh, dạy trẻ em một cách nhẹ nhàng, biết đánh giá cao quá khứ.
Ông mỉm cười tự tin "Tôi sẽ truyền cho trẻ em cảm hứng về tình yêu học tập, làm sống lại lịch sử Quốc gia. Kết thúc tất cả các cuốn sách, tôi sẽ đặt các câu đố về lịch sử, hoặc bài tập dựa trên các sự kiện lịch sử để thúc đẩy các em tìm hiểu nhiều hơn… Tôi có ý định sẽ in khoảng 100 cuốn sách và cung cấp làm quà tặng cho các bạn cùng lớp con của tôi. Nếu bất cứ ai sẵn sàng tài trợ xuất bản, tôi sẽ mang những cuốn sách giúp trẻ mồ côi, trẻ em ở vùng sâu, vùng xa và còn trao giải thưởng cho các em, khi giải được các câu đố. Truyện tranh rất có thể trở thành một nguồn bổ sung cho sách giáo khoa lịch sử, bởi vì ở đây, chú trọng các đặc điểm của mỗi ông Vua".
Nguyễn Đăng Khoa, một học sinh lớp năm tại trường tiểu học Minh Đạo của Thành phố Hồ Chí Minh, bị cuốn hút bởi kế hoạch của ông Dũng: "Cháu thích đọc truyện tranh và muốn biết nhiều hơn về lịch sử Việt Nam. Cháu rất thích có một tập truyện như thế".
Ngoài nguyện vọng xuất bản sách truyện, ông Dũng cũng mơ ước việc thành lập một Bảo tàng tiền và nói rằng, ông sẽ sẵn sàng hiến tặng bộ sưu tập của mình chỉ với 30 đến 50% giá trị thực của nó, nếu Chính phủ quyết định bỏ tiền ra mua để thành lập một Bảo tàng Quốc gia. Năm 2008-2009, ông bán đấu giá ba bộ tiền xu của triều Tây Sơn (1778-1802) và trao tặng số tiền thu được cho trẻ mồ côi, người tàn tật và nạn nhân lũ lụt. Hiện ông đang tiếp tục xắp xếp bộ sưu tập thứ tư để đấu giá làm từ thiện.
Ông Ngô Quang Lương, người làm việc tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cho biết: "Nếu ông Dũng và những người khác muốn hiến tặng bộ sưu tập đáng kể của họ cho một Bảo tàng Quốc gia khi được thành lập, chúng tôi sẽ vô cùng biết ơn và sẵn sàng tiếp nhận".
MT (dịch từ “Collector teaches the true value of money”- http://giadinh-numis.com)