Tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội Khóa XIII, Ngân hàng Nhà nước nhận được chất vấn của đại biểu Quốc hội Đoàn Nguyễn Thùy Trang - Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh.
Câu hỏi:
Nguyên nhân vì sao lộ trình cơ cấu hệ thống ngân hàng diễn ra chậm so với kỳ vọng và đòi hỏi của nền kinh tế? Lộ trình sắp tới được thúc đẩy như thế nào?
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xin trả lời Đại biểu Đoàn Nguyễn Thùy Trang như sau:
1. Về kết quả thực hiện cơ cấu lại các ngân hàng yếu kém từ cuối năm 2011 đến nay
Từ cuối tháng 10/2011, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động đánh giá và phân loại các tổ chức tín dụng theo mức độ lành mạnh. Qua đó, Ngân hàng Nhà nước xác định được một số ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém cần phải cơ cấu lại và đã chủ động báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép triển khai một số biện pháp xử lý đối với các ngân hàng này theo quy định của pháp luật. Sau khi trình và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011-2015”, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành kế hoạch hành động của ngành ngân hàng triển khai thực hiện Đề án này và tập trung thực hiện tái cơ cấu lại các ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém với các bước cụ thể như sau:
- Thành lập Tổ giám sát của Ngân hàng Nhà nước tại từng ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém để thực hiện giám sát toàn diện các ngân hàng này. Tích cực hỗ trợ thanh khoản, bảo đảm khả năng chi trả của các ngân hàng này.
- Tiến hành thanh tra toàn diện và lựa chọn công ty kiểm toán quốc tế thực hiện kiểm toán tài chính, đánh giá chất lượng tài sản, nợ xấu và vốn chủ sở hữu thực tế của từng ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém để làm cơ sở áp dụng các biện pháp cơ cấu lại thích hợp. Chỉ đạo các ngân hàng yếu kém xây dựng phương án cơ cấu lại cụ thể của từng ngân hàng để Ngân hàng Nhà nước phê duyệt và báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép triển khai.
- Phối hợp chặt chẽ, thường xuyên với cấp ủy, chính quyền địa phương và Bộ Công an trong quá trình cơ cấu lại các ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém, đồng thời có biện pháp kịp thời để giữ vững an ninh chính trị, trật tự xã hội trên địa bàn.
Những bước đi trong quá trình tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém được Ngân hàng Nhà nước triển khai quyết liệt, khẩn trương nhưng thận trọng, chắc chắn và phù hợp với thực tiễn. Nhờ đó, chi trả tiền gửi của dân cư tại các ngân hàng yếu kém diễn ra bình thường, không để xảy ra hiện tượng rút tiền hàng loạt với quy mô lớn. Huy động vốn của các ngân hàng này không giảm cho thấy lòng tin của công chúng được duy trì ngay từ đầu quá trình cơ cấu lại các tổ chức tín dụng. Đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã có các phương án cụ thể cơ cấu lại từng ngân hàng yếu kém để báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép triển khai.
2. Khó khăn, vướng mắc trong quá trình tái cơ cấu ngân hàng yếu kém
Cơ cấu lại các tổ chức tín dụng là vấn đề phức tạp và nhạy cảm, có liên quan đến lợi ích của nhiều bên, vì vậy đòi hỏi phải xử lý một cách thận trọng và mất nhiều thời gian trong khi nguồn lực hỗ trợ của Chính phủ cho tái cơ cấu ngân hàng rất hạn chế. Bên cạnh đó, trong quá trình cơ cấu lại các ngân hàng yếu kém, ngành Ngân hàng cũng gặp phải một số khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ triển khai, như: (i) Quá trình thanh tra toàn diện và kiểm toán để đánh giá thực trạng tài chính của các ngân hàng yếu kém mất khá nhiều thời gian; (ii) Quá trình lựa chọn phương án cơ cấu lại của từng ngân hàng, đặc biệt là các Phương án tự cơ cấu lại phụ thuộc vào năng lực của đối tác tham gia và ý chí của các bên liên quan nên đòi hỏi phải có thời gian để đạt được thỏa thuận cuối cùng; (iii) Cơ sở pháp lý về cơ cấu lại ngân hàng thương mại đã được ban hành khá đầy đủ, nhưng cũng chưa điều chỉnh được một cách toàn diện tính đa dạng, phức tạp trong quá trình thực hiện cơ cấu lại các ngân hàng yếu kém.
3. Giải pháp trong thời gian tới:
Để đẩy nhanh tiến độ cơ cấu lại các tổ chức tín dụng trong thời gian tới, đặc biệt trong nửa cuối của năm 2012, Ngân hàng Nhà nước sẽ tập trung triển khai các giải pháp sau đây:
- Triển khai quyết liệt cơ cấu lại về tài chính, hoạt động và quản trị của các ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém theo phương án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Ngân hàng Nhà nước sẵn sàng can thiệp thông qua việc trực tiếp hoặc chỉ định tổ chức tín dụng lành mạnh góp vốn, mua cổ phần của ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém. Cổ đông của các ngân hàng thương mại cổ phần phải bù đắp đầy đủ tổn thất về vốn, tài chính phát sinh và bảo đảm đáp ứng được các quy định an toàn hoạt động ngân hàng. Nếu không, Ngân hàng Nhà nước sẽ kiên quyết xử lý theo quy định của pháp luật để bảo vệ quyền lợi, tài sản của Nhà nước và người gửi tiền.
- Chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương tập trung xử lý nợ xấu của hệ thống ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước sẽ nghiên cứu, đề xuất với Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập Công ty quản lý tài sản quốc gia thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để phối hợp cùng với Công ty Mua bán nợ và tài sản tồn đọng của Bộ Tài chính đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu, giải phóng vốn đọng của hệ thống ngân hàng và doanh nghiệp, từ đó cải thiện thanh khoản và tạo điều kiện cho ngân hàng mở rộng tín dụng cho nền kinh tế.
- Giám sát chặt chẽ các tổ chức tín dụng trong việc triển khai các phương án tự cơ cấu lại theo các nội dung của Đề án đã được phê duyệt tại Quyết định 254/QĐ-TTg.
- Tiếp tục triển khai các giải pháp bảo đảm khả năng chi trả của các ngân hàng trong 6 tháng cuối năm 2012 và toàn bộ quá trình cơ cấu lại.
Trên đây là ý kiến trả lời của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về nội dung chất vấn của Đại biểu Quốc hội Đoàn Nguyễn Thùy Trang. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của Đại biểu Quốc hội đối với hoạt động ngân hàng.