Tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội Khóa XIII, Ngân hàng Nhà nước nhận được chất vấn của đại biểu Quốc hội Bùi Trí Dũng - Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang.
Câu hỏi:
Cần tạo điều kiện cho hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân cùng phát triển, tháo gỡ việc hạn chế địa bàn hoạt động, mức độ thực hiện nghĩa vụ qua đóng phí và nộp Quỹ nhằm góp phần giảm hẳn tín dụng đen ở nông thôn.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xin trả lời Đại biểu Bùi Trí Dũng như sau:
1. Hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân:
Về địa bàn hoạt động:
Quỹ tín dụng nhân dân là loại hình tổ chức tín dụng hợp tác do các thành viên trong địa bàn tự nguyện thành lập và hoạt động nhằm mục tiêu chủ yếu là tương trợ giữa các thành viên. Đến nay, hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân đã phát triển rộng khắp cả nước với 01 Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương và 1095 Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở.
Chỉ thị số 57/CT-TW ngày 10/10/2000 của Bộ Chính trị (Chỉ thị 57) và Quyết định số 135/2000/QĐ-TTg ngày 28/11/2000 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án củng cố, hoàn thiện và phát triển hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân đã xác định địa bàn hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân theo hướng: Từng bước thu hẹp dần địa bàn hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân đô thị, Quỹ tín dụng nhân dân liên phường, liên xã – phường phù hợp với trình độ quản lý của Quỹ tín dụng nhân dân và khả năng kiểm tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước.
Do vậy, việc quy định địa bàn hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân trên phạm vi xã (phường) và liên xã (liên phường) trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thời gian qua là phù hợp với chủ trương của Đảng và các quy định của pháp luật nhằm định hướng cho các Quỹ tín dụng nhân dân hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích là tương trợ các thành viên trên địa bàn phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, nâng cao đời sống, thực hiện mục tiêu xóa đói, giảm nghèo và hạn chế cho vay nặng lãi ở nông thôn. Ngoài ra, việc giới hạn địa bàn hoạt động còn phù hợp với tình hình thực tiễn về trình độ quản trị, điều hành đang còn nhiều hạn chế của Quỹ tín dụng nhân dân.
Với đặc thù hoạt động trên địa bàn hẹp, Quỹ tín dụng nhân dân được ưu tiên ở một số chính sách như: được ấn định lãi suất huy động và lãi suất cho vay cao hơn các tổ chức tín dụng khác (lãi suất huy động cao hơn 0,5%/năm, trần lãi suất cho vay đối với lĩnh vực ưu tiên cao hơn 1%/năm); được ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp...
Về tham gia bảo hiểm tiền gửi và Quỹ an toàn hệ thống:
Điều 50 Nghị định số 48/2001/NĐ-CP ngày 13/8/2001 về tổ chức và hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân quy định, Quỹ tín dụng nhân dân có trách nhiệm tham gia bảo hiểm tiền gửi và Quỹ an toàn hệ thống.
Việc xây dựng cơ chế để Bảo hiểm tiền gửi tham gia bảo vệ khách hàng gửi tiền tại các Quỹ tín dụng nhân dân và thành lập Quỹ an toàn hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân là nhằm bảo vệ người gửi tiền và hỗ trợ kịp thời các Quỹ tín dụng nhân dân yếu kém, có nguy cơ mất khả năng thanh toán, khắc phục khó khăn trở lại hoạt động bình thường, qua đó duy trì sự phát triển an toàn, lành mạnh và bền vững của từng Quỹ tín dụng nhân dân cũng như toàn hệ thống.
2. Phát triển hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân trong thời gian tới:
Xây dựng và phát triển hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân là một trong chủ trương quan trọng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực nông nghiệp, nông thôn. Quán triệt tinh thần đó, cùng với quá trình cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước đang tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách về tổ chức và hoạt động, xác định mô hình phát triển của hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân trong tương lai. Trọng tâm trong thời gian tới, để củng cố và phát triển hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân, Ngân hàng Nhà nước đã báo cáo Thường trực Ban Bí thư và đang phối hợp với các đơn vị, các ban ngành tiến hành Tổng kết 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị 57 nhằm đánh giá kết quả hoạt động của hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân, xác định những yếu kém, tồn tại, nguyên nhân để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện và phát triển hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân đến năm 2020.
Trên đây là ý kiến trả lời của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về nội dung chất vấn của Đại biểu Quốc hội Bùi Trí Dũng. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của Đại biểu Quốc hội đối với hoạt động ngân hàng.