Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội Khóa XIII, Ngân hàng Nhà nước nhận được chất vấn của đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Nghĩa - Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Thừa Thiên Huế.
Câu hỏi
1. Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra ngân hàng, có buông lỏng hay quan liêu không? Cá nhân Thống đốc, Ban lãnh đạo NHNN có những biện pháp xử lý những đồng chí lãnh đạo trực tiếp các ngân hàng có cán bộ vi phạm?
2. Việc một số ngân hàng vi phạm quy định trần lãi suất tiết kiệm.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xin trả lời Đại biểu Đặng Ngọc Nghĩa như sau:
1. Về công tác quản lý, giáo dục, kiểm tra, thanh tra các ngân hàng thuộc quyền quản lý của Ngân hàng Nhà nước:
Công tác quản lý, giáo dục, kiểm tra, thanh tra các ngân hàng luôn được Ngân hàng Nhà nước thực hiện nghiêm túc và thường xuyên theo các chương trình, kế hoạch hàng năm và được các tổ chức tín dụng tuân thủ nghiêm túc. Tuy nhiên, vẫn có một số cán bộ, nhân viên ngân hàng lạm dụng chức vụ, tín nhiệm và sự sơ hở trong quy định, quy trình nội bộ của tổ chức tín dụng để chiếm dụng số tiền rất lớn, gây hình ảnh xấu cho hệ thống ngân hàng và tạo sự bất bình trong dư luận công chúng. Để hạn chế tình trạng này, Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm một số biện pháp sau:
- Hoàn thiện các quy định, quy trình nội bộ của tổ chức tín dụng nhằm giảm thiểu những sơ hở và hạn chế rủi ro trong hoạt động; Tăng cường hoạt động kiểm tra, kiểm soát và kiểm toán nội bộ trong từng tổ chức tín dụng.
- Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ, nhân viên ngân hàng, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý và cán bộ giữ vị trí quan trọng trong các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, đây không chỉ là yêu cầu riêng đối với ngành Ngân hàng mà là yêu cần chung đối với toàn xã hội, cần có sự tham gia của toàn dân về quản lý, giáo dục đạo đức con người, trong đó có đạo đức nghề nghiệp của cán bộ, nhân viên ngân hàng.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng từng bước nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát để kịp thời cảnh báo, phát hiện các sai phạm của các tổ chức tín dụng và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, trong đó có cả hình thức đình chỉ, cách chức, buộc thôi việc đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý tổ chức tín dụng. Trường hợp phát hiện có dấu hiệu lừa đảo và vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật, Ngân hàng Nhà nước sẽ phối hợp với Cơ quan pháp luật để xử lý hình sự.
Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đang phối hợp với Cơ quan công an điều tra, xác minh, làm rõ một số vụ việc lừa đảo, chiếm đoạt tài sản liên quan đến cán bộ ngân hàng để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
2. Về việc một số ngân hàng vi phạm quy định trần lãi suất tiết kiệm
Để ổn định và tiến tới giảm dần mặt bằng lãi suất cho vay, Ngân hàng Nhà nước đã sử dụng đồng bộ, quyết liệt nhiều giải pháp nhằm kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc chấp hành các quy định của pháp luật về trần lãi suất huy động. Nhìn chung, các tổ chức tín dụng đã chấp hành khá nghiêm túc quy định của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, vẫn còn một số tổ chức, cá nhân vi phạm quy định này, gây ảnh hưởng đến sự ổn định, lành mạnh của hệ thống ngân hàng và tính nghiêm minh của pháp luật.
Theo quy định tại Chỉ thị số 02/CT-NHNN ngày 07/9/2011 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, việc xử lý đối với những hành vi vi phạm quy định về trần lãi suất huy động được quy định cụ thể như sau: (i) Đình chỉ, miễn nhiệm chức vụ trong thời hạn 03 năm đối với người quản lý, người điều hành tổ chức tín dụng vi phạm quy định trần lãi suất huy động; (ii) Hạn chế hoặc tạm đình chỉ hoạt động huy động và cho vay của đơn vị vi phạm thuộc tổ chức tín dụng và hạn chế mở rộng phạm vi, quy mô, địa bàn hoạt động trong thời hạn 01 năm đối với tổ chức tín dụng có đơn vị vi phạm. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng tự kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm người đứng đầu các đơn vị của tổ chức tín dụng để xảy ra vi phạm; chủ động phát hiện và báo cáo Ngân hàng Nhà nước những tổ chức tín dụng vi phạm.
Trong thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã phối hợp với các cơ quan chức năng phát hiện và xử lý nghiêm trường hợp vi phạm tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á – Chi nhánh Tây Ninh theo đúng quy định tại Chỉ thị 02/CT-NHNN và yêu cầu Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc ngân hàng này có văn bản cam kết thực hiện nghiêm túc quy định về trần lãi suất huy động của Ngân hàng Nhà nước. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước cũng phát hiện và đang hoàn tất thủ tục xử lý hành vi vi phạm trần lãi suất huy động của Ngân hàng Phát triển Nhà thành phố Hồ Chí Minh (HD Bank).
Ngân hàng Nhà nước cam kết sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trần lãi suất huy động của tổ chức tín dụng và mong muốn nhận được sự hỗ trợ của toàn xã hội trong việc phát hiện và tố giác các hành vi vi phạm trần lãi suất huy động của các tổ chức, cá nhân trong ngành Ngân hàng, góp phần lập lại trật tự, kỷ cương trong việc chấp hành các quy định về tiền tệ và hoạt động ngân hàng.
Trên đây là ý kiến trả lời của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về nội dung chất vấn của Đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Nghĩa. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xin trân trọng cám ơn sự quan tâm của Đại biểu Quốc hội đối với hoạt động ngân hàng.