Đầu tư vàng bên cạnh lợi nhuận cao, rủi ro cũng không ít. Theo giới chuyên gia và các nhà đầu tư chuyên nghiệp, người tham gia “chơi” vàng vẫn có thể hạn chế được thua lỗ nếu có chiến lược đầu tư đúng.
Từ giữa tháng 2 đến nay, thị trường vàng liên tục tạo ra những cơn sóng ồ ạt. Nhà đầu tư trên sàn bên cạnh việc thu lời cao cũng gặp không ít lao đao. Anh Phạm Cường, gắn bó với Sàn giao dịch vàng Ngân hàng Á Châu (ACB) cho biết, phần lớn nhà đầu tư gặp rủi ro vì dự đoán giá sai. Thực tế, giá vàng tại VN phụ thuộc nhiều vào diễn biến trên sàn giao dịch quốc tế. Tuy nhiên, thị trường trong nước chưa có sự liên thông chặt chẽ với thế giới do đầu vào (nhập khẩu) vân phải được kiểm soát, ngoài ra do tác động của diễn biến cung - cầu từng thời điểm nên giá vàng vật chất trong nước thường có độ vênh lớn so với giá thế giới. Hơn nữa, biểu giá được điều chỉnh thường theo hướng có lợi cho các công ty và doanh nghiệp. Khi đẩy mạnh gom hàng, họ có thể thu hẹp biên độ giữa giá mua và bán. Khoảng chênh lệch giữa giá thế giới và giá trong nước càng xa thì càng nhiều khả năng hỗ trợ cho mục đích xuất khẩu. Người dân nhiều khi chịu thua thiệt với các mức giá này.
Trong khi đó, đường đi của giá vàng hiện không tuân theo quy luật nào cả, nhiều ngày tách rời khỏi diễn biến sức khoẻ USD, và giá dầu. Thông thường, giá vàng thường tỷ lệ nghịch với chiều đi của đồng đôla và thường song hành với giá dầu. Nhưng những bất ổn địa chính trị, sự ốm yếu của các nền kinh tế trong bóng đen suy thoái, động thái của các quỹ đầu cơ, các tổ chức tài chính, đặc biệt là sự dẫn dắt của yếu tố tâm lý khiến thị trường vàng trở nên khó dự đoán hơn bao giờ hết. “Giá vàng vốn rất đỏng đảnh, có nhiều cú thăng giảm khiến nhà đầu tư “thót tim”. Chính vì thế, muốn trụ lại lâu với sân chơi này”, anh Cường cho rằng, “phải bỏ vốn ở mức ký quỹ ít nhất là 10% và không nên để trạng thái giao dịch qua phiên, hoặc qua đêm, tránh trường hợp giá dao động với biên độ cực lớn, nhà đầu tư không kịp trở tay, tài khoản đã bị xử lý”.
Theo ông Nguyễn Phương Đức, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Vàng Châu Á (Asia Gold), nhà đầu tư cần có khả năng phân tích các thông số kinh tế tại các nước như Mỹ, EU, Nhật. Ngoài việc phán đoán diễn biến thị trường vàng qua các chỉ số từ kinh tế Mỹ như GDP, tỷ lệ thất nghiệp, sức khoẻ các đồng tiền mạnh trên thế giới, người tham gia “chơi” vàng cần biết tình hình về trữ lượng vàng của các tổ chức tài chính, ngân hàng trung ương và nhu cầu tại các nước có mức tiêu thụ vàng lớn trên thế giới. Khi đồng đôla có xu hướng yếu đi, các quỹ này có thể nâng mức dự trữ vàng bằng cách bán bớt ngoại tệ, hoặc ngược lại, từ đó có tác động đến cung - cầu thị trường, kéo theo giá tăng hoặc giảm. Tuy nhiên, việc nắm bắt chính xác còn tuỳ thuộc vào độ nhạy bén và trình độ của mỗi người.
Chọn phương pháp giao dịch phù hợp với thời gian biểu của mình cũng là một chiến thuật đầu tư. Anh Quốc Bình tham gia giao dịch tại Trung tâm giao dịch vàng Châu Á (Asia Gold) chia sẻ kinh nghiệm, nếu không có thời gian “bám sàn”, anh có thể nâng tỷ lệ ký quỹ ở mức cao, đánh theo phương pháp trung và dài hạn. Anh này phân tích, nếu dự đoán giá lên, anh sẽ mua vào, và đón đầu “ngọn sóng”, đến thời điểm thích hợp, có thể là 1 tuần, thậm chí 1 tháng sau đó, anh sẽ bán ra khi đạt ngưỡng kỳ vọng. Anh Bình nói: “Vấn đề là kiềm chế được lòng tham. Ai cũng thế, nhiều khi thấy lãi rồi là muốn cao hơn, nhưng nếu không chốt lời kịp thời, có thể giá lại đột ngột đi xuống”. Anh này cũng cho biết, nếu có thời gian theo sát các bước nhảy về giá, nhà đầu tư có thể đặt lệnh với mật độ dày hơn, đặc biệt thời điểm giá vàng biến động với biên độ cực lớn, phải đặt lệnh mua bán kịp thời, có thể “lướt sóng” trong một phiên. Cách này mạo hiểm hơn nhưng nếu dự đoán chính xác, nhà đầu tư có thể thu lời lớn.
Dù mức giá tại nhiều sàn đang bám sát hơn diễn biến trên sàn giao dịch quốc tế nhưng nếu không có quyết định kịp thời hay các chiến thuật đầu tư bài bản, nhà đầu tư vẫn gặp “trái đắng”. Theo ông Trương Trung Dũng, Giám đốc Kinh doanh, Công ty cổ phần vàng Châu Á, để hạn chế rủi ro, khách hàng có thể đặt lệnh theo các cách thông thường, chốt lời và đảo chiều dựa trên số tiền ký quỹ 7% tổng giá trị giao dịch theo giá và khối lượng khách hàng dự định mua hoặc bán. Với cách thông thường, nếu kỳ vọng giá lên, khách hàng được vay số tiền còn thiếu để đặt lệnh mua vàng. Khi giá vàng tăng, khách hàng sẽ bán vàng để trả nợ và thu về lợi nhuận. Kỳ vọng giá giảm, khách hàng được vay 100% số vàng theo nhu cầu để đặt lệnh bán vàng.
Khi đặt lệnh chốt lời (take profit), khách hàng có thể đặt một lúc 2 lệnh mua và bán, để xác định một khoản lợi nhuận theo nhu cầu của khách hàng. Hình thức đặt lệnh take profit sẽ làm gia tăng khả năng khớp lệnh trong giao dịch của khách hàng và thu về lợi nhuận mong đợi trong điều kiện dự đoán chính xác biên độ giao động của giá vàng. Ví dụ, nhà đầu tư nộp tiền 7 triệu đồng để giao dịch với khối lượng 5 lượng. Giá hiện tại trên sàn là 18,5 triệu đồng một lượng. Trường hợp này, khách có thể đặt 2 lệnh giao dịch một lúc. Đặt lệnh mua với giá chào mua là 18,4 triệu đồng, đặt lệnh bán với giá chào bán là 18,6 triệu đồng. Nếu lệnh mua khớp trước lệnh bán, có nghĩa là khách hàng sẽ vay tiền để mua sau đó bán vàng trả nợ và thu về lợi nhuận. Nếu lệnh bán khớp trước lệnh mua, có nghĩa khách hàng sẽ vay vàng để bán, sau đó mua lại trả nợ và thu về lợi nhuận. Như vậy, nếu giá vàng biến động với biên độ 200.000 đồng thì khách hàng sẽ thu về khoản lợi nhuận mong đợi là 1 triệu đồng (5 x 200.000 đồng) tương ứng với tỷ suất lợi nhuận là 14,3%.
Trường hợp khách hàng đặt lệnh đảo chiều. Ông Dũng phân tích, loại lệnh này chỉ được áp dụng với truờng hợp giá vàng biến động không theo dự đoán của khách hàng trong khi khách hàng đã khớp lệnh mà chưa tất toán (ví dụ khách hàng đã khớp lệnh mua nhưng chưa đặt bán hoặc khách hàng đã khớp lệnh bán nhưng chưa đặt mua lại). Trong trường hợp này với tỷ lệ ký quỹ tối thiểu khách hàng có thể đặt lệnh đảo chiều với khối lượng gấp 2 lần khối lượng đã khớp lệnh. Hình thức đặt lệnh đảo chiều sẽ giúp cho khách hàng nhanh chóng thay đổi xu hướng đầu tư của mình và giúp khách hàng cắt lỗ hiệu quả. Ví dụ, với số tiền ký quỹ trong tài khoản tổi thiểu 7% tổng giá trị giao dịch, khách hàng đầu tư giá lên và đã khớp lệnh mua được 5 lượng vàng. Nếu thực tế giá vàng lại đang có xu hướng giảm, thì khách hàng có thể đặt bán 10 lượng (trong đó: bán 5 lượng đã mua được và vay 5 lượng để đặt bán và chuyển hướng đầu tư giá xuống). Ví dụ khác, với số tiền ký quỹ trong tài khoản tổi thiểu 7% tổng giá trị giao dịch, khách hàng đầu tư giá xuống và đã khớp lệnh bán được 10 lượng vàng. Nếu thực tế giá vàng lại đang có xu hướng tăng, thì khách hàng có thể đặt mua 20 lượng (trong đó, mua 10 lượng để trả nợ và vay tiền mua thêm 10 lượng để chuyển hướng đầu tư giá lên).
Theo ông Dũng, nhiều nhà đầu tư thực hiện các chiến thuật đặt lệnh này và đã thắng lớn. Nhưng quan trọng là chọn được đúng thời điểm và tuân thủ nguyên tắc cắt lỗ.
Ông Nguyễn Phương Đức cho rằng, nhà đầu tư nên chốt lời, cắt lỗ với tỷ lệ nhất định theo hướng số lời cao hơn lỗ một chút, và theo các chỉ số hỗ trợ và kháng cự. Ông Đức nói: “Nhà đầu tư không nên để trạng thái mở qua phiên, “cần chốt giao dịch vào cuối ngày, nếu đánh qua đêm, và tốt nhất, nếu lời 6 USD cho một ounce thì nên chốt, còn nếu lỗ 4 USD mỗi ounce thì nên cắt”.
Nhiều dự báo lạc quan vào tiềm năng tăng giá của vàng trong thời gian tới. Theo ông Huỳnh Trung Khánh, cố vấn cấp cao Hội đồng Vàng thế giới tại Việt Nam, nguy cơ lạm phát trong những năm tới, các ngân hàng thực hiện chính sách lãi suất thấp, sự mất giá của các đồng tiền mạnh, cùng việc chính phủ các nước bơm tiền ngăn chặn suy giảm kinh tế, các kênh đầu tư khác còn mất thời gian dài mới mong hồi phục …là những yếu tố nâng đỡ giá vàng. Tuy nhiên, nhu cầu vàng nữ trang tại nhiều nước như Trung Quốc, Ấn Độ suy giảm do kinh tế chưa thoát khỏi vòng xoáy giảm phát, cộng thêm áp lực bán vàng để tăng thanh khoản cho các kênh đầu tư khác, và nhu cầu nắm giữ tiền mặt của các quỹ đầu tư…có thể lại “ghìm cương” giá vàng. Do vậy, nhà đầu tư phải có chiến thuật đầu tư phù hợp với từng diễn biến mới. Ông Khánh nhấn mạnh, đầu tư vàng cần cả kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm và tư duy, đồng thời phải biết dừng đúng lúc.
Thanh Phương