Ngày 09/01/2008, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia Mỹ Đình (TP. Hà Nội) Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam đã tổ chức Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành Ngân hàng năm 2008. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đến dự và phát biểu ý kiến. Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu chủ trì Hội nghị. Tham dự có lãnh đạo nhiều bộ, ngành, cơ quan trung ương và gần 400 đại biểu trong Ngành. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã dành cả buổi sáng để nghe các báo cáo, tham luận. Với những lời tâm huyết Thủ tướng đánh giá về hoạt động ngân hàng năm 2007 và nêu 4 nhiệm vụ then chốt của ngành Ngân hàng trong năm 2008. Thời báo Ngân hàng trân trọng giới thiệu bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với bạn đọc. (Đầu đề do Ban biên tập đặt)
Tạo thế và lực mới cho năm 2008
Năm 2007 là năm có những thời cơ, thuận lợi rất lớn đối với đất nước ta: Sự ổn định chính trị xã hội, tăng tưởng kinh tế cao, vốn đầu tư nước ngoài tăng cao. Vị trí Việt Nam trên trường quốc tế được cải thiện đáng kể. Song năm 2007 cũng là năm chúng ta phải đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn. Thứ nhất, tuy chúng ta dự báo giá sẽ có xu hướng tăng, nhưng không lường được là giá nhiều mặt hàng tăng đột biến, đặc biệt là giá dầu sẽ tăng cao như hiện nay. Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới, đến tháng 11/2007, chỉ số nhóm hàng năng lượng đã tăng 42%, chỉ số nhóm hàng lương thực thực phẩm tăng gần 42% so với đầu năm 2007. Do đó, điều hành của Chính phủ nói chung cũng như của NHNN nói riêng trong việc kiềm chế tốc độ tăng giá trong bối cảnh đó rất khó khăn.
Bên cạnh việc giá hàng hoá trên thế giới tăng cao, thì trong nước chúng ta còn phải đối mặt với thiên tai, dịch bệnh. Bão lụt liên tiếp xảy ra cộng với dịch tai xanh, dịch lở mồm long móng… đã khiến lương thực, thực phẩm khan hiếm cục bộ, giá cả tăng cao. Lần đầu tiên trong vòng 10 năm qua, Chính phủ đã phải xuất ra 40 ngàn tấn gạo để hỗ trợ các vùng bị thiên tai, dịch bệnh (trong trận lũ lịch sử năm 1999 Chính phủ cũng chỉ phải xuất ra gần 30 ngàn tấn gạo cho 11 tỉnh miền Trung). Nếu không vì thiên tai làm giảm sản lượng gạo (khoảng 700 ngàn tấn, tương đương 0,7% GDP) thì mức tăng trưởng GDP năm 2007 đã đạt trên 9%.
Một thách thức khác mà chúng ta không lường hết được là dòng vốn đầu tư nước ngoài tăng mạnh, gây khó khăn, lúng túng trong điều hành chính sách tiền tệ (CSTT). Chỉ trong 7 tháng đầu năm 2007, NHNN đã phải mua vào 9 tỷ USD nhằm ổn định giá trị đồng tiền, hỗ trợ xuất khẩu. Cùng với mức tăng trưởng kinh tế đạt 8,48%, năm 2007 cũng là năm kim ngạch xuất khẩu của ta tăng 22%. Nhiều mặt hàng xuất khẩu đứng hàng đầu trên thế giới như: hạt tiêu, cao su, gạo, hạt điều, thuỷ sản… Những kết quả sau năm đầu tiên gia nhập WTO cho thấy khả năng cạnh tranh của chúng ta đã tăng lên rõ rệt, không chỉ về lượng mà cả về chất. Đời sống người dân cũng được cải thiện, hộ nghèo giảm từ 18% xuống còn 14,7%. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, nếu loại trừ yếu tố tăng giá thì thu nhập trung bình của người dân tăng hơn 5%, (riêng khu vực nông thôn tăng 6,6% so với trước)… Tất cả những thành công đó tạo thế và lực mới cho đất nước ta bước vào năm mới với quyết tâm cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch 5 năm (2006-2010) vào năm 2008.
Trong thành tựu đạt được này có đóng góp rất lớn của hệ thống Ngân hàng. Vì để tăng trưởng cao thì cần có vốn đầu tư lớn. Trong bối cảnh có nhiều biến động trên thế giới và những khó khăn của nền kinh tế trong nước, chúng ta vẫn kiểm soát tốt kinh tế vĩ mô NHNN kiểm soát được tỷ giá, lãi suất, tăng dự trữ ngoại hối… là một thành công không nhỏ.
Năm nay vấn đề nổi cộm nhất là giá cả tăng cao, gây khó khăn cho sản xuất và đời sống. Bên cạnh những nguyên nhân khách quan từ giá cả thế giới tăng cao cũng phải nhìn nhận những vấn đề còn tồn tại: Nếu chúng ta chủ động hơn trong điều hành CSTT, có khả năng dự báo tốt hơn, có giải pháp đồng bộ hơn thì lạm phát sẽ không cao.
Nhiệm vụ trọng tâm của Ngành năm 2008
Điều hành CSTT có ý nghĩa rất quan trọng trong kiểm soát giá cả. Để cơ bản hoàn thành chỉ tiêu đặt ra cho kế hoạch 5 năm, Chính phủ có 233 nhiệm vụ, giải pháp cụ thể triển khai đồng thời, đồng bộ các giải pháp trong mọi lĩnh vực, không xem nhẹ giải pháp, nhiệm vụ nào. Nhiệm vụ trọng tâm của ngành Ngân hàng năm 2008 như sau:
Thứ nhất: Điều hành CSTT một cách khoa học, theo nguyên tắc thị trường, chặt chẽ, thận trọng nhưng phải linh hoạt, để đảm bảo cùng lúc chúng ta đạt được cả hai mục tiêu: tăng trưởng kinh tế 9% và lạm phát dưới mức tăng trưởng kinh tế. Đây là nhiệm vụ hàng đầu, là mục tiêu mang tính chất quyết định. Nếu thực hiện được mục tiêu này là thắng lợi lớn của chúng ta trong năm 2008. Do đó, phải điều hành tỷ giá, nghiệp vụ thị trường mở, tăng trưởng dư nợ tín dụng… một cách phù hợp, linh hoạt hơn, theo hướng lấy mục tiêu tăng trưởng kinh tế làm ưu tiên nhưng không để lạm phát tăng cao.
Thứ hai, tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động, tạo điều kiện phát triển vững chắc của các ngân hàng thương mại (NHTM) và các định chế tài chính; Lấy việc cổ phần hoá các NHTM Nhà nước làm trọng tâm đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của Ngành; Đảm bảo sự tăng trưởng vững chắc của ngân hàng; Xây dựng các tập đoàn tài chính mạnh; Tiếp tục thực hiện lộ trình mở cửa ngành tài chính - ngân hàng theo cam kết. Nhưng cần kiểm soát chặt chẽ, hiệu quả, theo thông lệ quốc tế, có tiêu chí rõ ràng và công khai, minh bạch việc thành lập các ngân hàng. Việc tăng thêm các ngân hàng mới là nhu cầu tất yếu của nền kinh tế, nhưng phải được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo an toàn của hệ thống ngân hàng và cả nền kinh tế. Vì đây là ngành kinh doanh có điều kiện. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) phải tiếp tục thực hiện chính sách đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Thứ ba, nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý điều hành của NHNN. Tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được trong những năm qua, đồng thời khắc phục những tồn tại, yếu kém; nâng cao khả năng nghiên cứu dự báo, điều hành CSTT; tăng cường hiệu quả công tác thanh tra, giám sát hệ thống các NHTM, hệ thống QTDND trên mọi mặt (chất lượng tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, tăng vốn, liên kết, hợp tác với nước ngoài…).
Tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách theo hướng phù hợp với nền kinh tế thị trường, với thông lệ quốc tế và đặc điểm, điều kiện của Việt Nam .
Thứ tư, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Ngân hàng; Cải cách thủ tục hành chính. Tiếp tục sửa đổi và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của NHNN...